Trong khi đồng ringgit Malaysia và baht Thái Lan tăng giá so với đô la, thì đồng rupiah Indonesia và peso Philippines lại giảm giá, phản ánh những khó khăn về mặt chính trị ở hai quốc gia này.
Tại Malaysia, đồng ringgit đã tăng vọt lên khoảng 3,9 mỗi đô la, hiện đang ở mức cao nhất trong hơn bảy năm sau khi phục hồi mạnh mẽ từ mức thấp nhất khoảng 4,5 vào tháng 1/2025. Đà tăng này đã đưa đồng ringgit trở thành đồng tiền tăng mạnh nhất ở Đông Nam Á, khi được hỗ trợ bởi các yếu tố toàn cầu như đồng đô la yếu hơn và tâm lý nhà đầu tư tích cực hơn đối với Malaysia.
Sau khi tăng lãi suất năm lần kể từ đại dịch Covid, Ngân hàng Trung ương Malaysia đã thực hiện lần cắt giảm lãi suất đầu tiên trong 5 năm vào tháng 7/2025. Theo một cuộc khảo sát của Reuters, thị trường dự kiến sẽ không có thay đổi chính sách nào cho đến năm 2026, do đó, các nhà đầu tư dường như cảm thấy thoải mái khi tăng cường mua vào đồng ringgit.
Đồng ringgit cũng được hỗ trợ bởi thặng dư tài khoản vãng lai của Malaysia, cùng với nền kinh tế trong nước duy trì sức tăng trưởng mạnh, với GDP tăng 4,9% trong năm 2025. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng gia tăng, cho thấy nhu cầu cao hơn đối với đồng nội tệ.
"Sức mạnh của đồng ringgit được củng cố bởi sự lạc quan ngày càng tăng về môi trường kinh doanh của Malaysia", Doris Liew, nhà kinh tế tại Institute for Democracy and Economic Affairs (IDEAS) của Malaysia nhận định.
Bà cho biết điều này phản ánh việc Malaysia đang triển khai các kế hoạch phát triển công nghiệp tham vọng, mở rộng các khu kinh tế đặc biệt và tăng cường liên kết thương mại thông qua các hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, Liên minh châu Âu và Trung Đông, cũng như có cách tiếp cận ngoại giao khéo léo với Mỹ trong bối cảnh căng thẳng thương mại và thuế quan vẫn tiếp diễn.
Ngoài ra, cuộc đua toàn cầu về chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) đã tiếp tục nâng cao tâm lý thị trường. "Khi cuộc đua AI tăng tốc, các trung tâm dữ liệu và sản xuất chất bán dẫn đang trở thành những tài sản chiến lược ngày càng quan trọng”, nhà kinh tế Doris Liew cho biết.
Tuy nhiên, sức mạnh của đồng tiền vẫn chưa chuyển hóa thành một đợt tăng giá trên diện rộng trên thị trường chứng khoán. Herald van der Linde, trưởng bộ phận chiến lược chứng khoán khu vực châu Á Thái Bình Dương tại HSBC đã mô tả thị trường chứng khoán Malaysia là "trung lập", lưu ý rằng cổ phiếu Malaysia nhìn chung không thay đổi nhiều trong năm 2025 tính theo đồng nội tệ. Mặc dù bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định, thị trường chứng khoán vẫn bị ảnh hưởng bởi dòng vốn nước ngoài chảy ra liên tục, tâm lý thị trường ảm đạm và kỳ vọng lợi nhuận thấp.
Trong đó, các ngành xuất khẩu là những ngành dễ bị ảnh hưởng nhất bởi đồng ringgit mạnh hơn. "Việc tiền tệ tăng giá kéo dài sẽ có những tác động rõ rệt đối với các nhà sản xuất trong nước, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, dầu cọ và gỗ, nơi biên lợi nhuận nhạy cảm với biến động tỷ giá và khả năng cạnh tranh giá cả toàn cầu”, bà Linde cho biết.
Đồng baht Thái Lan là tiền tệ khác có hiệu suất tốt so với đồng đô la. Vào tháng 1, đồng tiền này đã tăng giá lên gần 31 baht mỗi đô la, mức cao nhất kể từ tháng 6/2021, đánh dấu mức tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm ngoái.
Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cho biết: "Thái Lan là một nền kinh tế nhỏ, mở và là một quốc gia xuất khẩu ròng, vì vậy việc đồng baht tăng giá có ảnh hưởng đến nền kinh tế của chúng tôi".
Ông Ekniti cho rằng sự mạnh lên của đồng nội tệ đến từ thặng dư tài khoản vãng lai lớn của Thái Lan cùng với các dòng vốn mang tính đầu cơ. Thặng dư này chủ yếu được thúc đẩy bởi lĩnh vực thương mại, trong đó thặng dư thương mại của Thái Lan với Mỹ đã tăng lên 51,3 tỷ USD trong năm 2025, so với 35,6 tỷ USD một năm trước đó, nhờ xuất khẩu điện tử tăng trưởng mạnh.
Mặc dù duy trì lập trường chính sách tiền tệ nới lỏng, yếu tố thường khiến đồng nội tệ suy yếu do thu hẹp chênh lệch lãi suất, nhưng đồng baht vẫn tiếp tục tăng giá.
Sau đại dịch, Thái Lan từng nâng lãi suất điều hành từ 0,5% lên 2,5%, nhưng hiện đã giảm xuống còn 1,25%. Dư địa điều chỉnh chính sách hạn chế lại trở thành yếu tố thu hút dòng vốn đầu tư trong trường hợp này.
Vào tháng 12, Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã hạ lãi suất thêm 25 điểm cơ bản xuống 1,25%, qua đó nới rộng khoảng cách lãi suất với Mỹ. Ủy ban chính sách tiền tệ nước này cho rằng có thể tiếp tục nới lỏng nhằm hỗ trợ nền kinh tế đang chậm lại và tình trạng nợ hộ gia đình gia tăng, đặc biệt trong các khoản vay mua nhà và ô tô.
Tăng trưởng GDP của Thái Lan đã giảm đáng kể, từ mức trung bình 5% trong nhiều thập kỷ trước xuống khoảng 2% trong những năm gần đây, và dự báo chỉ đạt khoảng 1,5% trong năm nay.
Gareth Leather, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á tại Capital Economics cho rằng, hiện vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy việc đồng baht tăng giá đang gây áp lực lớn lên tăng trưởng, và yếu tố này khó trở thành rào cản đáng kể đối với nền kinh tế.
“Mối đe dọa lớn hơn đối với triển vọng của Thái Lan là tình trạng bất ổn chính trị kéo dài của đất nước…Sự bất ổn chính trị kéo dài, cùng với xu hướng chính sách dân túy, là yếu tố chính cản trở nền kinh tế đạt được tiềm năng của mình”, ông cho biết.
 |
Diễn biến các đồng tiền châu Á |
Mặt khác, Indonesia và Philippines đã chứng kiến tiền tệ chịu sự mất giá mạnh.
Đồng rupiah Indonesia đã giảm xuống còn 17.000 rupiah mỗi đô la vào tháng 1 - mức thấp nhất kể từ tháng 4/2025. Sự suy giảm này đã tăng tốc khi các nhà đầu tư ngày càng lo ngại về kỷ luật tài chính của chính phủ và khả năng Ngân hàng Trung ương Indonesia có thể chịu áp lực phải tuân thủ chặt chẽ hơn chương trình kích thích kinh tế, điều này có thể làm dấy lên những câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Năm ngoái, Jakarta đã triển khai gói kích thích kinh tế, bao gồm mở rộng hỗ trợ lương thực và các sáng kiến về cơ sở hạ tầng nhằm tạo việc làm ngắn hạn.
Ngân hàng Trung ương Indonesia cũng đã đồng hành cùng nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng của chính phủ, thực hiện hai đợt cắt giảm lãi suất bất ngờ liên tiếp. Ngân hàng trung ương đã hạ lãi suất chuẩn tổng cộng 125 điểm cơ bản trong năm 2025, làm dấy lên lo ngại rằng chính sách tiền tệ có thể nghiêng thêm về phía hỗ trợ các mục tiêu tài chính.
Denni Purbasari, nhà kinh tế trưởng tại Hội đồng Doanh nghiệp Indonesia cho biết rằng về lâu dài, đồng rupiah khó có thể tăng mạnh vì nguyên nhân là cơ cấu xuất khẩu của Indonesia vẫn chủ yếu dựa vào tài nguyên thiên nhiên và hàng hóa cơ bản, vốn ít đa dạng và có giá trị gia tăng thấp. Điều này khiến đồng nội tệ của nước này dễ chịu áp lực hơn so với các nền kinh tế có cơ cấu xuất khẩu đa dạng và hàm lượng công nghệ cao.
Trong khi đó, đồng peso Philippines đang phải đối mặt với nhiều lực cản, từ vụ bê bối tham nhũng liên quan đến các dự án hạ tầng trong nước cho đến sự thay đổi trong khẩu vị lợi suất trên thị trường toàn cầu. Sau khi bước vào năm 2025 với trạng thái tương đối ổn định, đồng tiền này chịu áp lực lớn trong nửa cuối năm và dần trượt về ngưỡng 59 peso mỗi đô la - mức tỷ giá khiến Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) phải đặc biệt theo dõi và cân nhắc phản ứng chính sách.
Ngân hàng Trung ương Philippines đã nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh tay hơn so với Fed, điều này khiến lợi thế chênh lệch lợi suất từng hỗ trợ đồng peso gần như không còn. Ngoài ra, những bất ổn chính trị trong nước cũng góp phần làm môi trường đầu tư trở nên kém rõ ràng.
BMI, đơn vị thuộc Tập đoàn Fitch đã mô tả diễn biến của đồng peso trong năm 2025 là “biến động mạnh”.
“Bước sang năm 2026, chúng tôi cho rằng đồng peso sẽ tiếp tục chịu áp lực”, Brandon Ong, chuyên gia phân tích rủi ro quốc gia tại BMI nhận định. Theo ông, giới đầu tư nhiều khả năng vẫn thận trọng trước các vấn đề quản trị trong nước cũng như những bất ổn địa chính trị.
