Theo Bloomberg, một tàu container đã chi 4 triệu USD để được ưu tiên đi qua kênh đào Panama, nơi thời gian chờ hiện kéo dài hơn một tuần khi các tàu phải tìm tuyến đường thay thế do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông.
Trong khi phí qua kênh thông thường được tính theo mức cố định thông qua việc đặt chỗ trước, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama cũng cung cấp cho khách hàng quy trình đấu giá để bỏ qua hàng chờ thông thường.
Các chủ tàu đang chi hàng triệu USD cho phương thức đấu giá này trong bối cảnh xung đột Trung Đông dẫn tới tình trạng ùn tắc gia tăng tại Kênh đào Panama - tuyến đường huyết mạch nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
Giá đấu giá suất qua kênh đào Panama trong tháng 8, áp dụng cho các âu tàu thường được sử dụng, trung bình khoảng 1,1 triệu USD/ngày, cao hơn 16 lần so với mức trung bình cùng kỳ năm ngoái. Giá đã tăng vọt kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu leo thang vào ngày 28/2 dẫn đến việc eo biển Hormuz bị đóng cửa.
Các bên mua bán dầu, khí đốt tự nhiên, phân bón và hóa chất (đặc biệt là tại châu Á) đang gấp rút tìm kiếm các tuyến đường thay thế khi lưu thông hàng hải bị hạn chế nghiêm trọng tại hai điểm trung chuyển quan trọng ở Vịnh Ba Tư: eo biển Hormuz và gần đây là eo biển Bab el-Mandeb.
Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia của Mỹ (NOAA), hiện tượng El Nino - tình trạng ấm lên của nhiệt độ bề mặt nước biển ở Thái Bình Dương có thể gây ra hạn hán nghiêm trọng và nền nhiệt mùa đông cao hơn mức bình thường - đã bắt đầu hình thành từ tháng 6 và có khả năng sẽ mạnh hơn mức thông thường trong năm nay.
Phí qua kênh đào đang tăng do dự báo mực nước thấp sẽ hạn chế khối lượng hàng hóa mà tàu có thể vận chuyển qua kênh đào, đồng thời có khả năng làm giảm số lượng lượt tàu được phép qua lại vào cuối năm nay.
"Vấn đề hiện nay là mực nước đang giảm dần đều, trong khi lẽ ra điều này không nên xảy ra trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 12”, Ross Griffith, người phụ trách mảng định giá cước vận tải tại khu vực châu Mỹ của Argus cho biết. Hiện tượng El Nino năm nay đã gây gián đoạn giao thông đường thủy trên các con sông ở châu Âu như sông Rhine và sông Danube, dẫn đến việc hủy bỏ các chuyến du thuyền và phải thay đổi lộ trình vận chuyển hàng hóa.
Theo dữ liệu của Argus Media, các tàu cỡ Neopanamax - như tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), dầu thô và các sản phẩm dầu tinh chế – nếu không đặt chỗ trước sẽ phải chờ 10 ngày. Đây là thời gian chờ lâu nhất kể từ tháng 5 đối với các chuyến đi từ Thái Bình Dương sang Đại Tây Dương.
Tàu cỡ Neopanamax có kích thước lớn hơn đáng kể so với các loại tàu được sử dụng trước đây và được thiết kế để vừa với các âu tàu của Kênh đào Panama.
Theo Bloomberg, khoản phí 4 triệu USD mà tàu Seaspan Benefactor chi trả để được ưu tiên đi qua kênh đào Panama vào ngày 11/8 cao gấp hơn hai lần mức trung bình của bảy ngày trước đó.
Trong một tuyên bố, Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama cho biết chi phí đấu giá trên thị trường đã tăng do những thay đổi về cung và cầu trong thương mại toàn cầu, đồng thời thừa nhận rằng một số mức giá đã vượt quá 1 triệu USD.
Tình trạng tắc nghẽn càng trở nên trầm trọng hơn do việc tạm dừng hoạt động để bảo trì hệ thống các âu tàu. Công việc bảo trì dự kiến kéo dài đến tháng 9 cũng đang ảnh hưởng đến các âu tàu phục vụ tàu cỡ Neopanamax.
Ngoài ra, kênh đào Panama gần đây cũng đã giảm mớn nước tối đa cho phép đối với tàu Neopanamax trong những tuần tới, do lượng mưa thấp hơn dự kiến dưới tác động của hiện tượng El Nino.
