Theo Argus Media, giá dầu diesel sinh học tham chiếu ở châu Âu đã chuyển sang mức thấp hơn so với dầu diesel truyền thống vào cuối tháng 3, trong khi hợp đồng tương lai dầu cọ tại châu Á cũng giảm xuống thấp hơn giá diesel truyền thống vào đầu tháng 4.
Matti Lievonen, Giám đốc điều hành của EcoCeres cho biết, các nhà cung cấp dầu mỏ châu Á đang thực hiện ngày càng nhiều yêu cầu tìm mua nguồn dầu thực vật được xử lý bằng phương pháp hydro hóa (HVO) nhằm thay thế cho dầu diesel, với phần lớn nguồn cung HVO sẽ được chuyển đến Úc, nơi tình trạng thiếu hụt nguồn cung đặc biệt nghiêm trọng.
Ông cho rằng, nhu cầu có thể được thúc đẩy bởi các tập đoàn dầu khí lớn đang chạy đua để đảm bảo nguồn thay thế dầu diesel, nhưng các yếu tố cơ bản của thị trường cũng đang thay đổi, khi nhiên liệu tái tạo trở nên cạnh tranh hơn và các nhà cung cấp bắt đầu xem xét lại về các loại nhiên liệu không liên quan đến Trung Đông.
Giá các loại nhiên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ đã tăng vọt khi xung đột Trung Đông bùng phát và eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa hoàn toàn, và vẫn duy trì ở mức cao dù đã có một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
“Tuy nhiên, giá các nhiên liệu thay thế tái tạo lại tương đối ổn định nhờ những yếu tố cơ bản riêng biệt, bao gồm các chính sách của chính phủ và nguồn cung nguyên liệu như dầu thực vật”, Giulia Squadrin, chuyên gia về nhiên liệu sinh học tại Argus cho biết.
Hơn nữa, việc cải thiện hiệu quả kinh tế của nhiên liệu sinh học cũng đã thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách nâng cao quy định pha trộn, yêu cầu một lượng tối thiểu nhiên liệu sinh học trong các sản phẩm vận tải. Indonesia - nhà sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới - cho biết vào cuối tháng 3 rằng họ sẽ tăng tỷ lệ pha trộn bắt buộc lên mức đầy tham vọng 50% từ tháng 7, tăng từ mức 40% hiện tại. Malaysia cũng có kế hoạch nâng từ 10% lên 15%.
Bên cạnh đó, giá nhiên liệu gốc dầu thô tăng cao sẽ thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách xem xét lợi ích an ninh năng lượng của năng lượng tái tạo.
Ủy ban châu Âu đã kêu gọi các quốc gia thành viên chuẩn bị cho sự gián đoạn kéo dài liên quan đến xung đột Trung Đông, đồng thời hoan nghênh các quốc gia khu vực khám phá việc sử dụng nhiều hơn nhiên liệu sinh học để giảm áp lực lên thị trường nhiên liệu.
Tuy nhiên, những hạn chế về chi phí và sản xuất vẫn là rào cản chính. Giá dầu thực vật hydro hóa (HVO) tham chiếu của châu Âu vẫn cao gấp đôi giá nhiên liệu hóa thạch, mặc dù mức chênh lệch đã thu hẹp từ khoảng gấp ba lần.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tiêu thụ nhiên liệu sinh học sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2030 so với mức năm 2023, lên 6 triệu thùng dầu tương đương mỗi ngày, nhưng con số này chỉ chiếm khoảng 6% nguồn cung dầu toàn cầu hiện tại.
Việc chuyển hướng bền vững sang nhiên liệu sinh học có thể dẫn đến những hậu quả rộng lớn hơn. Nhiều nguyên liệu đầu vào (bao gồm các loại dầu thực vật) là những thành phần quan trọng của nguồn cung lương thực toàn cầu, làm dấy lên nguy cơ giá thực phẩm tăng cao.
Chỉ số giá dầu thực vật của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) đạt trung bình 183,1 điểm trong tháng 3, tăng 5% so với tháng 2 và là mức cao nhất kể từ tháng 6/2022.
Trong ngành hàng không, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) cũng đã thu hẹp khoảng cách giá so với nhiên liệu máy bay phản lực thông thường, nhưng giá vẫn đắt hơn khoảng 60%.
“Khoảng cách vẫn còn quá lớn để hấp dẫn các hãng hàng không…, nguồn cung SAF vẫn còn quá hạn chế để có thể trở thành một lựa chọn thay thế khả thi trong ngắn hạn”, Mylène Scholnick, cố vấn cho công ty cho thuê máy bay World Star Aviation của Anh cho biết.
Ngoài ra, việc những thay đổi gần đây trong kinh tế nhiên liệu sinh học có bền vững hay không vẫn còn chưa chắc chắn.
“Để mọi người đầu tư nhiều hơn, họ phải tin rằng đó là sự thay đổi mang tính cấu trúc… sự đảo ngược giá ngắn hạn không nhất thiết báo hiệu một sự thay đổi thị trường lâu dài”, Alan Gelder, nhà phân tích của Wood Mackenzie cho biết.