Từ giữa tháng 7/2026 đến nay, chỉ số World Container Index (WCI), theo dõi giá cước container trên 8 tuyến hàng hải chính toàn cầu, luôn duy trì ở mức cao. Tính đến ngày 22/10/2026, chỉ số vận tải biển đạt 4.585 USD/container 40 feet, tăng 162,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá cước trên các tuyến từ Thượng Hải (Trung Quốc) đến Los Angeles và New York (Mỹ) tăng đáng kể.
Giá cước tăng chủ yếu do năng lực chuyên chở thực tế bị thu hẹp. Xung đột tại khu vực Trung Đông khiến nhiều hãng tàu phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển và giảm số chuyến khai thác. Tình trạng ùn tắc cảng, hạn chế lưu thông qua kênh đào Panama và nhu cầu gom hàng trước bất ổn thuế quan cũng tác động đến chuỗi vận tải. Chi phí nhiên liệu, bảo hiểm tăng cao, cùng việc các hãng tàu chủ động cắt chuyến để cân đối cung - cầu cũng góp phần duy trì mặt bằng giá cước.
Tuy nhiên, giá cước cao cũng thúc đẩy làn sóng đặt đóng tàu mới, làm gia tăng nguy cơ dư cung trong những năm tới. Theo dữ liệu của Linerlytica, được Seatrade Maritime dẫn ngày 20/10/2026, số đơn hàng đóng mới tàu container toàn cầu tăng lên 16,2 triệu TEU, tương đương 46,5% sức chở của đội tàu hiện hữu và là mức cao nhất kể từ năm 2009. Trước đó, Alphaliner ghi nhận lượng tàu container đặt đóng mới đạt 13,97 triệu TEU vào giữa tháng 8/2026.
Theo dữ liệu của Linerlytica, được Seatrade Maritime dẫn ngày 20/10/2026, số đơn hàng đóng mới tàu container toàn cầu tăng lên 16,2 triệu TEU, tương đương 46,5% sức chở của đội tàu hiện hữu.
Chi phí nhiên liệu cũng là yếu tố cần theo dõi. SSI Research dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2027 trong kịch bản cơ sở ở mức 75 - 85 USD/thùng, thấp hơn với 80 - 90 USD/thùng năm 2026. Dù vậy, rủi ro địa chính trị, chi phí bảo hiểm và vận chuyển vẫn có thể duy trì ở mức cao, khiến giá dầu khó sớm trở lại vùng 60 - 70 USD/thùng trước xung đột.
Như vậy, giá cước neo cao tiếp tục hỗ trợ ngành trong ngắn hạn, nhưng chi phí nhiên liệu vẫn gây sức ép lên biên lợi nhuận. Về trung và dài hạn, nguy cơ dư cung tàu sẽ rõ nét hơn nếu công suất mới tăng nhanh, trong khi nhu cầu vận tải suy yếu. Hiệu quả khai thác, khả năng kiểm soát chi phí và thời điểm đầu tư sẽ quyết định mức độ hưởng lợi của từng doanh nghiệp.
Công ty cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An (mã HAH) là một trong những doanh nghiệp vận tải biển liên tục mở rộng đội tàu. Tính đến tháng 6/2026, Công ty sở hữu 20 tàu, tổng sức chở 33.077 TEU. Tháng 11/2025, Hải An ký hợp đồng đóng mới hai tàu container sức chở 7.165 TEU/tàu, dự kiến bàn giao vào tháng 6/2028 và tháng 9/2028. Trong tháng 10/2026, Công ty tiếp tục ký hợp đồng đóng mới hai tàu sức chở 1.900 TEU, tổng mức đầu tư tối đa 70 triệu USD, dự kiến bàn giao lần lượt trước ngày 31/10/2029 và 30/11/2029.
Theo chia sẻ của doanh nghiệp, việc đầu tư tàu container trọng tải lớn nhằm bước chân vào các tuyến vận tải biển quốc tế. Việc mở rộng đội tàu tạo nền tảng tăng trưởng cho Hải An, nhưng hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào giá cước khi tàu mới đi vào khai thác.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Hải An ghi nhận doanh thu 4.217,8 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 1.183,59 tỷ đồng, lần lượt tăng 11,2% và 13,7% so với cùng kỳ.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Vận tải biển Việt Nam (Vosco, mã VOS) theo đuổi chiến lược đầu tư đa dạng với các phân khúc tàu hàng rời, tàu dầu và tàu container. Năm 2025, doanh nghiệp đầu tư thêm 7 tàu. Tại đại hội đồng cổ đông năm 2026, Vosco thông qua chủ trương đầu tư 4 tàu hàng rời Ultramax trọng tải 62.000 - 66.000 DWT, 4 tàu dầu sản phẩm cỡ MR trọng tải khoảng 50.000 DWT và 2 tàu container sức chở 1.000 - 2.000 TEU, giá dưới 35 triệu USD mỗi tàu. Chiến lược này giúp Vosco chuẩn bị năng lực khai thác và phân tán rủi ro giữa các phân khúc, nhưng cũng đặt ra yêu cầu lớn về vốn. Hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào thời điểm mua tàu, chất lượng tài sản và khả năng tìm kiếm hợp đồng vận chuyển.
Ba quý đầu năm nay, Vosco ghi nhận doanh thu 2.370,16 tỷ đồng, tăng 10,4% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 148,68 tỷ đồng, tăng 42,1% so với cùng kỳ. Theo doanh nghiệp, lợi nhuận chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Công ty cổ phần Vận tải biển Vinaship (mã VNA) đang trẻ hóa đội tàu. Đầu tháng 11/2025, doanh nghiệp tiếp nhận tàu hàng rời Vinaship Harmony, trọng tải 28.201 DWT, đóng năm 2010 tại Nhật Bản, với giá trị đầu tư 9,55 triệu USD. Trong năm 2026, Vinaship dự kiến nhận tàu Sea Sapphire, trọng tải 32.550 DWT, đồng thời thanh lý tàu Vinaship Gold và tàu Mỹ Hưng. Doanh nghiệp cũng có kế hoạch đầu tư hai tàu hàng khô đã qua sử dụng, trọng tải từ 28.000 - 35.000 DWT, với mức đầu tư dự kiến khoảng 11,5 triệu USD mỗi tàu. Đội tàu Vinaship chủ yếu khai thác các tuyến châu Á, Vùng Vịnh và Đông Phi, vận chuyển xi măng, clinker, gạo và phân bón. Việc thanh lý tàu cũ có thể giảm áp lực bảo dưỡng, nhưng đầu tư mới đòi hỏi nguồn vốn đáng kể.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Vinaship ghi nhận doanh thu giảm 3,1%, còn 439,44 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế đạt 119,47 tỷ đồng, so với khoản lỗ 8,61 tỷ đồng cùng kỳ năm trước, hoàn thành 91,9% kế hoạch năm. Tuy nhiên, lợi nhuận cải thiện chủ yếu nhờ lãi từ thanh lý tàu cũ, chưa phản ánh đầy đủ khả năng sinh lời bền vững khi doanh thu vẫn giảm.
Trong ngắn hạn, giá cước cao có thể tiếp tục hỗ trợ kết quả kinh doanh. Tuy nhiên, về dài hạn, áp lực nguồn cung mới, chi phí nhiên liệu và hiệu quả đầu tư sẽ quyết định khả năng duy trì tăng trưởng của từng doanh nghiệp.