Dữ liệu từ nhiều hệ thống theo dõi hàng hải cho thấy, số lượt tàu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm đáng kể. Các đợt không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran, tuyên bố cấm toàn bộ hoạt động hàng hải của Iran cùng các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu thương mại đã buộc các hãng vận tải phải đánh giá lại rủi ro khi hoạt động tại khu vực vùng Vịnh.
Theo Lloyd’s List Intelligence, chỉ có 53 lượt tàu qua eo biển Hormuz trong tuần kết thúc ngày 20/7, giảm 66% so với 157 lượt của tuần trước. Riêng số lượt tàu chở dầu và tàu chở khí - nhóm đảm nhận phần lớn hoạt động vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ vùng Vịnh - giảm từ 90 xuống còn 30 lượt.
Tương tự, dữ liệu của Kpler cũng cho thấy hoạt động hàng hải suy giảm gần như ngay lập tức sau khi lệnh phong tỏa được áp dụng. Số lượt tàu qua eo biển, vốn duy trì trung bình hơn 20 lượt mỗi ngày trước ngày 15/7, đã giảm xuống còn 16 lượt trong ngày này trước khi rơi xuống dưới 10 lượt từ ngày 16/7. Lưu lượng tàu duy trì ở mức thấp trong phần còn lại của tuần và chỉ ghi nhận một vài nhịp phục hồi rời rạc.
Diễn biến mới nhất đã làm đảo ngược nhiều tuần bình thường hóa dần dần sau khi thoả thuận ngừng bắn được ký kết vào giữa tháng 6 đã khuyến khích một số hãng tàu tiếp tục các chuyến đi vùng Vịnh. Thay vào đó, cuộc xung đột tái diễn một lần nữa gần như làm cạn kiệt lưu lượng giao thông qua tuyến đường thủy chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.
Bridget Diakun, nhà phân tích tuân thủ và rủi ro cấp cao tại Lloyd's List Intelligence cho biết: “Mọi thứ đã chậm lại đáng kể kể từ khi căng thẳng bùng phát trở lại…Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên khi mọi người trì hoãn và đánh giá lại”.
Tuy nhiên, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chưa hoàn toàn tê liệt. “Mỗi doanh nghiệp có mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau. Chúng tôi vẫn ghi nhận các tàu chở dầu ra vào eo biển, chứ hoạt động chưa dừng hẳn”, bà Diakun cho biết.
Theo bà, lưu lượng tàu khó có thể phục hồi ổn định mà nhiều khả năng sẽ diễn biến theo từng đợt, khi các chủ tàu tranh thủ những khoảng thời gian được cho là an toàn để vận hành, rồi lại thu hẹp hoạt động mỗi khi căng thẳng leo thang.
Dữ liệu của S&P Global cũng đưa ra một bức tranh tương tự. Chỉ có 40 tàu đi qua eo biển Hormuz từ ngày 17/7 đến ngày 19/7, trung bình khoảng 13 lần qua eo biển mỗi ngày, trong khi lưu lượng giao thông hàng tuần tính đến ngày 19/7 đã giảm gần 50% so với tuần trước đó.
Tàu thương mại vẫn chiếm hơn 70% tổng lưu lượng qua eo biển Hormuz trong giai đoạn này, nhưng chỉ khoảng 1/3 được đánh giá là tuân thủ các quy định hạn chế hàng hải. Trong khi đó, các tàu có liên hệ với Iran hoặc nằm trong diện bị trừng phạt vẫn chiếm tỷ trọng lớn, cho thấy các hãng tàu quốc tế lớn vẫn chưa sẵn sàng quay trở lại tuyến hàng hải này.
Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee cho biết: “Sự leo thang mới nhất cho thấy kỳ vọng về việc mở cửa nhanh chóng eo biển là quá sớm…Diễn biến mới nhất và việc tái áp đặt lệnh phong tỏa đã khiến xung đột trở lại quỹ đạo leo thang”.
Ông cho rằng giá dầu có thể kiểm tra lại mức 100 USD/thùng nếu cường độ giao tranh hiện tại kéo dài trong vài tuần hoặc nếu cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực bị tấn công.