Làn sóng "nâng cấp" thương hiệu

Công ty cổ phần Gemadept dự kiến đổi tên thành Công ty cổ phần Tập đoàn Gemadept

Hàng loạt doanh nghiệp đổi tên

Năm 2026 được xem là năm bản lề trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, tạo thế, tạo đà cho đất nước vươn mình trở thành nền kinh tế phát triển trong tương lai. Trong bức tranh chung đó, vai trò của các doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các tập đoàn được nhấn mạnh như những “đầu kéo” của nền kinh tế, nhất là trong các lĩnh vực then chốt như hạ tầng, công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng và vật liệu.

Mùa đại hội cổ đông năm 2026 chứng kiến một xu hướng đáng chú ý khi nhiều doanh nghiệp niêm yết không chỉ điều chỉnh chiến lược kinh doanh, mà còn đổi tên để tái định vị thương hiệu, hướng tới mô hình tập đoàn với quy mô lớn hơn và phạm vi hoạt động rộng hơn.

Chẳng hạn, Tập đoàn Đất Xanh (mã DXG) đã trình cổ đông kế hoạch đổi tên trong thời gian tới. Ông Lương Trí Thìn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty nhấn mạnh: “Tập đoàn Đất Xanh sẽ tiến hành đổi tên và tái cấu trúc thương hiệu nhằm thoát khỏi định vị thấp trên thị trường bấy lâu nay là “công ty dịch vụ”, qua đó chuyển hướng sang mô hình tập đoàn đầu tư, phát triển, quản lý và khai thác tài sản”.

Phía sau quyết định này là cả một quá trình tích lũy nội lực của doanh nghiệp. Trong nhiều năm, Đất Xanh đã xây dựng được quỹ đất đáng kể và năng lực triển khai dự án, vận hành trên hai trụ cột chính là dịch vụ và phát triển bất động sản. Tuy nhiên, cách thị trường nhìn nhận doanh nghiệp vẫn chủ yếu dừng ở vai trò môi giới. Việc đổi tên, vì vậy, mang ý nghĩa “giải bài toán định vị”, đưa hình ảnh doanh nghiệp tiệm cận hơn với quy mô và vai trò thực tế.

Tương tự, tại đại hội cổ đông dự kiến diễn ra vào ngày 6/5 tới, Công ty cổ phần Gemadept (mã GMD) sẽ trình cổ đông kế hoạch đổi tên thành Công ty cổ phần Tập đoàn Gemadept. Động thái này không chỉ nhằm đồng bộ nhận diện thương hiệu, mà còn phản ánh rõ hơn quy mô và định hướng phát triển của doanh nghiệp.

Trong những năm gần đây, Gemadept liên tục mở rộng hệ sinh thái khai thác cảng, với mạng lưới trải dài từ Bắc vào Nam, bao gồm các cụm cảng Nam Đình Vũ, Dung Quất, hệ thống cảng cạn ICD, đặc biệt là cảng nước sâu Gemalink - một trong những dự án trọng điểm của ngành logistics Việt Nam. Cùng với việc mở rộng hệ sinh thái khai thác cảng và lĩnh vực logistics, quy mô tổng tài sản của Gemadept đã tăng mạnh trong giai đoạn 2020 - 2025, từ mức 9.835 tỷ đồng lên 19.826 tỷ đồng.

Không chỉ diễn ra trong ngành bất động sản hay logistics, xu hướng “nâng tầm” thương hiệu còn lan sang lĩnh vực tài chính và năng lượng. Chẳng hạn, Ngân hàng Sacombank (mã STB) đã trình cổ đông phương án đổi tên như một phần trong quá trình tái cơ cấu và làm mới hình ảnh sau nhiều năm xử lý các vấn đề tồn đọng.

Trong khi đó, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã BSR) cũng đề xuất phương án đổi tên thành Tổng công ty Lọc dầu Việt Nam nhằm phản ánh rõ hơn vai trò và vị thế trong ngành.

Nhìn rộng hơn, làn sóng đổi tên năm 2026 phản ánh một thực tế hiện nay khi mà doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái định vị trong một kỷ nguyên mới - nơi quy mô, quản trị và khả năng cạnh tranh toàn cầu trở thành yếu tố sống còn.

Tái định vị ngành cốt lõi với quy mô lớn hơn

Nhìn lại lịch sử phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, việc nhiều doanh nghiệp chuyển hướng theo mô hình tập đoàn không phải là câu chuyện mới.

Giai đoạn 2006 - 2007, nền kinh tế chứng kiến một làn sóng mở rộng hoạt động kinh doanh theo hướng đa ngành (ở cả khu vực kinh tế nhà nước và tư nhân), khi một doanh nghiệp tham gia nhiều lĩnh vực “hot” trong nền kinh tế như tài chính, bất động sản, năng lượng, khoáng sản, thương mại… Tuy nhiên, sau khủng hoảng tài chính năm 2008, đặc biệt trong giai đoạn 2011 - 2015, khi thị trường chứng khoán điều chỉnh mạnh, thanh khoản suy giảm và chi phí vốn tăng cao, những khoản đầu tư ngoài ngành nhanh chóng trở thành gánh nặng của các doanh nghiệp. Áp lực tài chính buộc hàng loạt doanh nghiệp phải tái cấu trúc, thoái vốn và quay về ngành cốt lõi.

Công ty cổ phần Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (mã HAG) là một trong những ví dụ điển hình. Từ một tập đoàn đa ngành với lĩnh vực kinh doanh trải rộng từ bất động sản, thủy điện, khoáng sản, Hoàng Anh Gia Lai đã phải thoái vốn hàng loạt dự án, chuyển hướng sang nông nghiệp. Sau hơn một thập kỷ tái cấu trúc, mô hình kinh doanh mới dần ổn định, nhưng giai đoạn mở rộng thiếu kiểm soát trước đó vẫn để lại những hệ quả nhất định cho tới hôm nay.

Tại Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc - CTCP (mã KBC), trong giai đoạn bùng nổ về đầu tư những năm từ 2008 - 2011, Công ty đã tham gia nhiều lĩnh vực như ngân hàng, năng lượng, khoáng sản. Tuy nhiên, những năm sau đó, trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế trong nước và thế giới, hầu hết các khoản đầu tư ngoài ngành của Công ty chưa mang lại hiệu quả. Tới năm 2015, Kinh Bắc đã cơ bản thoái vốn khỏi các khoản đầu tư ngoài ngành và quay lại ngành nghề cốt lõi là phát triển hạ tầng khu công nghiệp, khu đô thị. Chính việc quay lại kịp thời này đã giúp Công ty dần thoát khỏi khó khăn và phục hồi mạnh mẽ, tận dụng tốt làn sóng phát triển khu công nghiệp những năm gần đây.

Một trường hợp khác là Tập đoàn Đại Dương, từng phát triển theo mô hình đa ngành trước năm 2011, từ bất động sản, tài chính - ngân hàng đến khách sạn và truyền thông. Tuy nhiên, sau biến cố lớn giai đoạn 2014 - 2018, doanh nghiệp buộc phải tái cấu trúc sâu, thoái vốn hàng loạt, thu hẹp hoạt động và tập trung xử lý công nợ. Từ năm 2019 đến nay, Ocean Group giữ lại các tài sản cốt lõi có khả năng tạo dòng tiền, chuyển sang mô hình tinh gọn hơn…

Quan sát các doanh nghiệp đổi tên, nâng cấp lên mô hình tập đoàn, tổng công ty gần đây, có thể thấy mục tiêu của họ là tái khẳng định ngành nghề kinh doanh cốt lõi. Việc mở rộng quy mô, lĩnh vực hoạt động về cơ bản vẫn xoay quanh ngành nghề kinh doanh chính, qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất. Điều này khác biệt so với làn sóng thành lập tập đoàn trước năm 2008.

Trong kỷ nguyên mới, khi mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trở thành động lực chung của nền kinh tế, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng tầm và bứt phá. Dù vậy, trong bối cảnh kinh tế suy giảm tăng trưởng, mặt bằng lãi suất trong nước không còn ở mức thấp, nguy cơ lạm phát cao do ảnh hưởng tiêu cực từ xung đột tại khu vực Trung Đông, việc mở rộng hoạt động kinh doanh có thể tiềm ẩn rủi ro nếu doanh nghiệp tính toán sai chu kỳ, hoặc vượt quá năng lực tài chính.

Duy Bắc