Theo công ty giao dịch phái sinh Cboe, mức tương quan giữa giá dầu WTI và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên tới 65% trong tháng này, gần mức được ghi nhận sau căng thẳng Iraq–Kuwait năm 1990.
Mối liên hệ mật thiết này cho thấy triển vọng của nền kinh tế toàn cầu và các loại tài sản chủ chốt đang phụ thuộc lớn vào hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu toàn cầu vào thời điểm trước khi xung đột Trung Đông bùng nổ.
Cú sốc giá năng lượng đã buộc các nhà đầu tư phải xem xét lại chiến lược tiếp cận thị trường khi họ tính đến kịch bản lạm phát và lãi suất sẽ tăng cao hơn.
Mike Riddell, nhà quản lý quỹ tại Fidelity International cho biết, các nhà đầu tư trái phiếu thường nghiên cứu cực kỳ chi tiết các dữ liệu kinh tế và thông báo từ ngân hàng trung ương của các quốc gia, nhưng trong 3 - 6 tháng qua, “chúng tôi chỉ hành động như những nhà giao dịch dầu mỏ”.
Dựa trên dữ liệu của Cboe từ năm 1985, mức tương quan giữa giá dầu và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ từng đạt đỉnh kỷ lục 66% vào năm 1990.
Mối tương quan chặt chẽ này cũng được ghi nhận tại các thị trường trái phiếu châu Âu, lợi suất trái phiếu của những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề từ cú sốc năng lượng đã tăng lên cùng chiều với giá dầu thô.
Richard Woolnough, nhà quản lý quỹ trái phiếu tại M&G nhận định rằng lợi suất trái phiếu đang biến động gần như song hành với diễn biến của giá dầu trong năm nay.
Giá dầu đã biến động mạnh trong thời gian diễn ra xung đột tại Trung Đông, dao động liên tục giữa ngưỡng từ hơn 100 USD xuống khoảng 70 USD/thùng, tùy theo diễn biến và triển vọng của các cuộc đàm phán hòa bình.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ năm 2007 trong năm nay. Nguyên nhân là do những hệ quả từ căng thẳng Mỹ - Iran, kết hợp với sức mạnh của nền kinh tế nội địa đã làm gia tăng lo ngại về tình trạng lạm phát cao hơn. Điều này đã thúc đẩy thị trường tăng cường đặt cược rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ buộc phải tăng lãi suất.
Theo tính toán của các chuyên gia phân tích tại TS Lombard, mỗi khi giá dầu WTI tăng thêm 1 USD/thùng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng tương ứng gần 0,02 điểm phần trăm. Trong phiên thứ Hai (28/9), giá dầu có thời điểm tăng 4,5%, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng tới 0,09 điểm phần trăm.
Khi cuộc xung đột kéo dài từ tháng 2 đến nay, hy vọng của các nhà đầu tư về việc các ngân hàng trung ương sẽ bỏ qua đợt tăng lạm phát tạm thời do nguồn cung đã dần tan biến. Thay vào đó, giá năng lượng leo thang ngày càng bị xem là "giọt nước tràn ly" đối với các ngân hàng trung ương đang phải ứng phó với tình trạng lạm phát vượt mục tiêu.
"Yếu tố chi phối lợi suất trái phiếu ngắn hạn đã thay đổi trong năm nay… Giờ đây, chúng ta thấy một yếu tố chi phối chính sách của ngân hàng trung ương rất cụ thể và rõ ràng”, Peter Schaffrik, chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại RBC Capital Markets cho biết.
Trong tháng này, Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã phát biểu rằng "lạm phát đang ở mức quá cao và tình trạng này đã kéo dài quá lâu", khi ngân hàng trung ương tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023.
Kết quả là, các nhà đầu tư cho rằng những thay đổi về các yếu tố nền tảng của nền kinh tế như tăng trưởng và lạm phát đã trở thành thứ yếu so với giá dầu trong việc định hình giá trái phiếu.
Mandy Xu, Trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường phái sinh tại Cboe cho biết: "Nếu xu hướng này tiếp diễn, thì diễn biến lợi suất trong thời gian tới sẽ ít phụ thuộc vào Fed hơn và phụ thuộc nhiều hơn vào tình hình tại Trung Đông".
Triển vọng của chính cuộc xung đột vẫn chưa rõ ràng. Cuối tuần qua, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã từ chối đề nghị của Iran về một lệnh ngừng bắn mới kéo dài 7 ngày.
“Lần đầu tiên kể từ khi xung đột Iran bắt đầu, chúng tôi không có một kịch bản cơ sở để dự báo giá dầu sẽ đi về đâu… Đơn giản là chúng tôi không biết phải xây dựng mô hình cho kịch bản kết thúc cuộc xung đột như thế nào”, các chuyên gia phân tích của JPMorgan nhận định.