Đề xuất phát triển mạnh nhà ở cho thuê

Việt Nam đang chuyển dịch định hướng từ phát triển nhà để bán sang nhà cho thuê

Sáng 22/10, tiếp chương trình Kỳ họp thứ hai - Quốc hội khoá XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).

Luật hoá chính sách phát triển nhà ở cho thuê

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo gồm 13 chương, 130 điều, giảm 68 điều so với Luật Nhà ở năm 2023.

Dự thảo phân loại nhà ở thành 4 nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, với các cơ chế tương ứng.

Trong đó, phát triển nhà ở cho thuê là chương mới được bổ sung thêm. Dự thảo quy định đối tượng được thuê, hình thức phát triển bằng vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước, yêu cầu và thủ tục đầu tư dự án, ưu đãi chủ đầu tư, giá cho thuê và quản lý nhà ở cho thuê.

Với nhà ở thương mại, là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, cho thuê mua theo cơ chế thị trường, cơ bản kế thừa quy định của Luật Nhà ở năm 2023, dự thảo chỉnh lý quy định về việc phân lô bán nền theo hướng: Đối với đô thị loại III và các khu vực còn lại, giao địa phương quyết định khu vực cho phép chủ đầu tư được thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức phân lô bán nền cho người dân tự xây dựng nhà ở.

Về nhà ở công vụ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, cơ bản kế thừa quy định của Luật Nhà ở năm 2023, có bổ sung chính sách miễn tiền thuê nhà ở công vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được điều động, luân phiên, biệt phái đến công tác tại xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới, hải đảo.

Về nhà ở chính sách, là nhà ở được Nhà nước đầu tư, tạo lập hoặc hỗ trợ tạo lập để giải quyết chỗ ở cho đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở, bao gồm: Nhà ở của cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước; nhà ở cho người có công và chương trình mục tiêu; nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua, cho thuê; nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân để bán, cho thuê mua, cho thuê và nhà ở phục vụ tái định cư.

Dự thảo cũng sửa đổi chính sách nhà ở xã hội, trong đó luật hóa các quy định phù hợp của Nghị quyết số 201 của Quốc hội và Nghị quyết số 66.15 năm 2026 của Chính phủ; điều chỉnh quy định về bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm và nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng

Đáng chú ý, dự thảo bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Về phân cấp, phân quyền, dự thảo giao địa phương thực hiện 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ giữ lại một thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng; đồng thời cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê giá phù hợp

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về phát triển nhà ở theo 4 nhóm (nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách) để có các cơ chế, chính sách tương ứng.

Uỷ ban lưu ý có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở. Đồng thời, “hạn chế tối đa việc phân lô bán nền tại khu vực đô thị, đặc biệt tại các đô thị lớn”.

Đối với nhà ở cho thuê, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ đối tượng được thuê và các nhóm được ưu tiên, nhất là tại dự án sử dụng vốn nhà nước, nhằm bảo đảm chính sách hướng tới người khó khăn về nhà ở và tiết kiệm nguồn lực ngân sách.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu

Cơ quan này cũng đề nghị có cơ chế ưu đãi khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân.

Về nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, dự thảo đã lược bỏ quy định yêu cầu phải đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khi bố trí quỹ đất hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất để thực hiện nghĩa vụ. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc kỹ nội dung này để bảo đảm trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị rà soát sự trùng lặp giữa chính sách nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, làm rõ nguồn vốn, nguyên tắc quản lý và sử dụng Quỹ nhà ở; kiểm soát minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên, ngăn chặn trục lợi và đầu cơ nhà ở.

Liên quan đến quản lý, sử dụng nhà chung cư, Uỷ ban đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra trong Báo cáo tổng kết thi hành Luật Nhà ở năm 2023 và thực tiễn triển khai Luật Nhà ở trong thời gian qua, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như: vấn đề trục lợi chính sách của Ban quản trị, tranh chấp giữa Ban quản trị nhà chung cư và cư dân; tranh chấp về phần sở hữu chung - sở hữu riêng của nhà chung cư.

Minh Minh

Chia sẻ

Chia sẻ