Chia sẻ tại hội thảo “Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh” do báo Tài chính- Đầu tư tổ chức ngày 14/10, ông Nguyễn Hữu Tú, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần MIZA cho biết, với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tái chế, chuyển đổi xanh không phải là lựa chọn mang tính xu hướng mà là định hướng xuyên suốt trong hoạt động sản xuất.
Theo ông Tú, mô hình kinh tế tuần hoàn mà MIZA theo đuổi hướng tới việc tận dụng rác thải làm nguyên liệu đầu vào, sau đó tái chế thành sản phẩm cung cấp trở lại thị trường. Vì vậy, ngay từ khi xác định chiến lược phát triển, doanh nghiệp đã đặt mục tiêu đầu tư vào công nghệ cốt lõi, giảm phát thải và hạn chế tác động đến môi trường.
Trong lĩnh vực sản xuất giấy tái chế, MIZA đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải và hệ thống lò hơi. Nếu trước đây lò hơi của ngành giấy chủ yếu sử dụng than hoặc dầu, doanh nghiệp đã chuyển sang sử dụng biomass làm nhiên liệu chính. MIZA cũng định hướng phát triển hệ thống lò hơi phát điện, qua đó từng bước chủ động nguồn điện phục vụ sản xuất, giảm phụ thuộc vào điện lưới.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã sử dụng điện năng lượng mặt trời và áp dụng công nghệ vi sinh trong xử lý nước thải nhằm giảm lượng phát thải ra môi trường.
“Đầu tư công nghệ hướng tới chuyển đổi xanh phải được tính toán ngay từ đầu để đảm bảo hiệu quả. Đây là yếu tố chúng tôi xác định là trọng tâm”, ông Tú nói.
| |
| Tại hội thảo các vị diễn giả cho rằng để chuyển đổi xanh thực sự trở thành động lực tăng trưởng, doanh nghiệp cần một hệ sinh thái tài chính đủ dài hơi. Ảnh Chí Cường. |
Bài toán khó nhất vẫn là vốn
Theo lãnh đạo MIZA, đầu tư cho công nghệ xanh đòi hỏi suất đầu tư lớn, trong khi thời gian thu hồi vốn thường dài hơn so với những công nghệ truyền thống. Đây là bài toán khiến doanh nghiệp phải cân nhắc rất kỹ trước mỗi quyết định đầu tư.
Nếu chỉ nhìn vào hiệu quả tài chính trong ngắn hạn, doanh nghiệp có thể lựa chọn công nghệ ít hiện đại hơn, suất đầu tư thấp hơn và thời gian hoàn vốn nhanh hơn. Tuy nhiên, với Miza, bài toán được đặt ở góc độ dài hạn hơn.
Ban lãnh đạo doanh nghiệp đã nhiều lần thảo luận về việc có nên đầu tư công nghệ với chi phí lớn để phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh hay không. Cuối cùng, Miza lựa chọn đầu tư với quan điểm doanh nghiệp tái chế phải có trách nhiệm với môi trường và xã hội, đồng thời phải giảm phát thải ở mức thấp nhất có thể.
“Suất đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn kéo dài nhưng chúng tôi xác định phải làm. Vấn đề là lựa chọn sản phẩm phù hợp với thị trường để tạo ra hiệu quả kinh tế”, ông Tú chia sẻ.
Để bù đắp chi phí đầu tư, MIZA định hướng phát triển các sản phẩm có chất lượng cao hơn mặt bằng chung, hướng tới nhóm khách hàng là các doanh nghiệp FDI. Đây cũng là nhóm khách hàng ngày càng quan tâm đến tiêu chuẩn môi trường và dấu chân carbon trong chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, quyết tâm đầu tư mới chỉ là điều kiện cần. Bài toán tiếp theo là doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn như thế nào.
| |
| Hội thảo "Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh" thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà quản lý, chuyên gia, tổ chức tài chính, cộng đồng doanh nghiệp. Ảnh Chí Cường. |
Trong quá trình chuẩn bị dự án, MIZA đã huy động nguồn lực từ cổ đông, đồng thời làm việc với các tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư và những đối tác có cùng định hướng phát triển xanh. Theo ông Tú, với những dự án có thời gian hoàn vốn dài, sự đồng hành của các tổ chức tài chính và khả năng chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn.
“Con đường tiếp cận tín dụng xanh không phải lúc nào cũng thuận lợi. Doanh nghiệp phải trải qua nhiều vòng đàm phán, chứng minh công nghệ, hiệu quả môi trường và khả năng tạo ra giá trị trong tương lai”, ông Tú cho biết.
MIZA sau đó đã tiếp cận được nguồn tín dụng xanh từ BIDV với mức lãi suất tốt hơn mặt bằng thị trường. Doanh nghiệp cũng đã phát hành thành công trái phiếu xanh và nhận được sự quan tâm từ một số quỹ đầu tư, tổ chức tài chính.
Tuy nhiên, trước khi tiếp cận được những nguồn vốn này, doanh nghiệp vẫn phải trải qua giai đoạn sử dụng nguồn vốn theo mặt bằng chung của thị trường. Khi đó, áp lực lãi suất và chi phí tài chính có thể bào mòn lợi nhuận, trong khi hiệu quả từ các dự án xanh chưa thể nhìn thấy ngay.
Tín chỉ carbon: Cơ hội mới nhưng còn nhiều khoảng trống
Một vấn đề khác mà doanh nghiệp chuyển đổi xanh đang đối mặt là câu chuyện đo lường và thương mại hóa lượng phát thải được cắt giảm.
MIZA hiện triển khai nhiều công đoạn sản xuất, từ xeo giấy, sử dụng lò hơi đến tiêu thụ điện. Mỗi công đoạn lại có những tiêu chí đo lường phát thải khác nhau. Vì vậy, việc xác định chính xác hoạt động sản xuất đã giúp giảm bao nhiêu tấn CO2 là bài toán không đơn giản.
Theo ông Tú, khó khăn tiếp theo nằm ở chi phí xác minh. Việc giảm được 1 tấn CO2 không đồng nghĩa doanh nghiệp ngay lập tức có thể nhận được 1 tín chỉ carbon. Để được xác minh và công nhận, doanh nghiệp phải trải qua nhiều bước, trong đó chi phí cho mỗi vòng xác minh có thể lên tới hàng chục nghìn USD.
Do đó, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa chi phí đầu tư, chi phí đo lường - xác minh và khả năng thu hồi vốn từ việc bán tín chỉ carbon.
MIZA đã công bố hợp tác nghiên cứu dự án tín chỉ carbon theo Điều 6.2, gắn với hoạt động chuyển đổi xanh tại MIZA Nghi Sơn vào tháng 9/2026. Tuy nhiên, theo ông Tú, trong quá trình triển khai vẫn còn những vấn đề chưa có hướng dẫn thật sự cụ thể, khiến doanh nghiệp phải vừa làm vừa tìm cách hoàn thiện.
Dù vậy, MIZA xác định chuyển đổi xanh không chỉ nhằm mục tiêu tạo ra tín chỉ carbon để bán. Giá trị lớn hơn nằm ở việc nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng và xây dựng hình ảnh một doanh nghiệp có trách nhiệm với môi trường.
“Chúng tôi không chỉ nhìn vào việc xác lập tín chỉ carbon để bán được bao nhiêu. Các đối tác cũng đang nhìn vào việc một doanh nghiệp trong ngành giấy đã đầu tư cho chuyển đổi xanh như thế nào”, ông Tú chia sẻ.
Theo lãnh đạo MIZA, áp lực lớn nhất đối với doanh nghiệp hiện nay là phải bỏ ra nguồn vốn đáng kể ngay từ đầu, trong khi hiệu quả kinh tế có thể cần nhiều năm mới thể hiện rõ. Vì vậy, để chuyển đổi xanh thực sự trở thành động lực tăng trưởng, doanh nghiệp cần một hệ sinh thái tài chính đủ dài hơi, trong đó tín dụng xanh, trái phiếu xanh và các nguồn vốn đầu tư có cùng tầm nhìn sẽ đóng vai trò quan trọng.
Với MIZA, lựa chọn đầu tư cho công nghệ xanh đồng nghĩa chấp nhận một hành trình dài hơn và nhiều thách thức hơn. Nhưng đây cũng được xem là khoản đầu tư cần thiết để doanh nghiệp tái chế vừa nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn.