Ông Trần Anh Quý, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát biểu tại Hội thảo của Báo Tài chính - Đầu tư sáng 14/10 (Ảnh: Chí Cường)
Tại Hội thảo “Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh” do Báo Tài chính - Đầu tư (Bộ Tài chính) tổ chức tại Hà Nội sáng 14/10, ông Trần Anh Quý, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho rằng, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện của doanh nghiệp, mà ngày càng trở thành yêu cầu gắn với việc tuân thủ quy định pháp luật về môi trường và định hướng phát triển của nền kinh tế.
Theo ông Quý, thời gian qua, hệ thống ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình tín dụng xanh, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế để thu xếp nguồn vốn cho các dự án chuyển đổi xanh. Vì vậy, xét từ phía cung vốn, các ngân hàng không thiếu nguồn lực để đáp ứng nhu cầu đầu tư xanh của nền kinh tế.
Nhu cầu vốn cho tăng trưởng xanh hiện rất lớn, đặc biệt đối với các lĩnh vực hạ tầng như giao thông, năng lượng, thoát nước và xử lý chất thải. Tuy nhiên, quy mô nhu cầu vốn lớn không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn tài chính thuận lợi.
Một trong những trở ngại đáng kể là việc xác định và đánh giá một dự án có đáp ứng các tiêu chí xanh hay không.
Theo ông Quý, quá trình thẩm định tín dụng xanh đặt ra những yêu cầu chặt chẽ hơn so với khoản vay thương mại thông thường, trong đó có yêu cầu hạn chế nguy cơ “tẩy xanh” - tức dự án hoặc hoạt động được gắn nhãn xanh nhưng không chứng minh được hiệu quả môi trường tương ứng.
 |
Các diễn giả tham gia phiên thảo luận sáng 14/10 - Ảnh: Dũng Minh |
Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có thông tin, dữ liệu và hồ sơ đủ tin cậy để chứng minh mục tiêu cũng như hiệu quả môi trường của dự án. "Nếu thiếu cơ sở đánh giá rõ ràng, việc thẩm định và phê duyệt khoản vay sẽ khó khăn hơn, dù nguồn vốn trên thị trường vẫn có", ông nói.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng lưu ý, quá trình chuyển đổi xanh thường tạo áp lực đầu tư ở giai đoạn đầu, trong khi lợi ích về tiết kiệm chi phí, hiệu quả sản xuất và giảm phát thải cần thời gian để thể hiện.
Vì vậy, hỗ trợ tín dụng xanh không nên chỉ dừng ở ưu đãi lãi suất, mà cần đi cùng hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và thúc đẩy doanh nghiệp tiếp cận công nghệ tiên tiến để cải thiện quy trình sản xuất, giảm phát thải.
Theo ông Quý, hoạt động tư vấn và cung cấp dữ liệu đã góp phần hỗ trợ ngân hàng trong quá trình thẩm định, xét duyệt khoản vay. Việc phát triển thị trường dữ liệu và tăng cường chia sẻ thông tin có thể giúp quá trình tiếp cận tín dụng xanh thuận lợi hơn.
Bên cạnh các giải pháp hoàn thiện chính sách và cơ chế ưu đãi của cơ quan quản lý, nhận thức và mức độ tuân thủ quy định môi trường của doanh nghiệp cũng có vai trò quan trọng. Ông Quý cho rằng, khi doanh nghiệp chủ động xác định mục tiêu chuyển đổi xanh và chuẩn bị phương án đầu tư ngay từ đầu, khả năng tiếp cận vốn và hiệu quả sử dụng vốn sẽ được cải thiện.
Vấn đề đặt ra, do đó, không chỉ là mở rộng nguồn cung tín dụng, mà còn phải nâng cao năng lực chuẩn bị dự án, chuẩn hóa thông tin và tăng cường phối hợp giữa ngân hàng, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn cùng các cơ quan quản lý.
"Khi các điều kiện này được cải thiện, tín dụng xanh mới có thể trở thành nguồn lực hỗ trợ chuyển đổi công nghệ, giảm phát thải và thúc đẩy tăng trưởng có chất lượng, thay vì chỉ là một nguồn vốn ưu đãi khó tiếp cận đối với nhiều doanh nghiệp", vị diễn giả nhấn mạnh.
