Thị trường lao động Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới khi nhu cầu nhân lực chất lượng cao tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, tự động hóa, logistics, chuỗi cung ứng và sản xuất công nghệ cao.
Theo bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành (Operations Manager), Manpower Việt Nam, trong 5-10 năm tới, thị trường nhân lực chất lượng cao và dòng dịch chuyển chuyên gia quốc tế tại Việt Nam sẽ chịu tác động đồng thời từ ba xu hướng: nhu cầu nhân lực tăng nhanh hơn nguồn cung, yêu cầu của doanh nghiệp đối với nhân sự thay đổi và cuộc cạnh tranh nhân tài mang tính toàn cầu.
Cầu nhân lực tăng, chuẩn nhân tài thay đổi
Từ thực tế tuyển dụng, Manpower nhận thấy nhu cầu nhân sự có kỹ năng tại Việt Nam đang ở mức cao. Theo Khảo sát Xu hướng Tuyển dụng của Manpower, từ đầu năm 2026 đến nay, tỷ lệ doanh nghiệp dự kiến tăng tuyển dụng liên tục ở mức cao. Gần nhất, 52% doanh nghiệp dự định gia tăng tuyển dụng trong quý IV/2026. Các đơn đặt hàng tuyển dụng Manpower Việt Nam nhận được trong năm 2026 cũng có xu hướng gia tăng trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, tự động hóa, logistics, chuỗi cung ứng và sản xuất công nghệ cao.
| |
Bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc Vận hành (Operations Manager), Manpower Việt Nam, |
Trong khi đó, thiếu hụt nhân lực có kỹ năng phù hợp đang trở thành một trong những rào cản chính trong tuyển dụng. Khoảng 50% doanh nghiệp tại Việt Nam tham gia khảo sát của Manpower cho biết họ mất nhiều thời gian hơn để tuyển được người so với năm 2025, do số lượng ứng viên có kỹ năng phù hợp chưa đủ hoặc nguồn ứng viên đáp ứng yêu cầu tuyển dụng trên thị trường còn hạn chế.
Ngành bán dẫn là một ví dụ về khoảng cách giữa cung và cầu. Việt Nam đặt mục tiêu phát triển khoảng 50.000 nhân lực bán dẫn đến năm 2030, riêng TP.HCM đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 9.000 nhân lực có trình độ đại học trở lên. Tuy nhiên, cả nước hiện mới có khoảng 15.000 nhân lực bán dẫn, tương đương 30% tổng nhu cầu.
Không chỉ thiếu về số lượng, tiêu chuẩn đối với nhân lực chất lượng cao cũng đang thay đổi. Theo bà Thủy, nếu trước đây doanh nghiệp ưu tiên bằng cấp, kinh nghiệm, ngoại ngữ và kỹ năng quản lý thì hiện tại những yếu tố này gần như đã trở thành điều kiện cơ bản.
Từ các dự án tuyển dụng cấp trung và cấp cao, Manpower nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với những ứng viên có khả năng triển khai chuyển đổi số, tối ưu vận hành, quản trị trong môi trường quốc tế và tạo ra giá trị mới cho tổ chức.
“Trước đây doanh nghiệp tuyển người để vận hành công việc, còn ngày nay họ tuyển những người có thể dẫn dắt tăng trưởng và đổi mới”, bà Thủy cho biết.
Cùng với sự thay đổi về yêu cầu, phạm vi cạnh tranh nhân tài cũng đang mở rộng. Một chuyên gia AI, một giám đốc nhà máy hay một lãnh đạo cấp cao ngày nay hoàn toàn có thể lựa chọn làm việc tại bất kỳ trung tâm kinh tế nào trên thế giới. Sự phát triển của kinh tế số, xu hướng dịch chuyển nhân tài toàn cầu và nhu cầu nhân lực cấp cao ngày càng lớn đang khiến cuộc cạnh tranh này trở nên gay gắt hơn.
Điều đó có nghĩa Việt Nam không chỉ cần thu hút vốn đầu tư mà còn phải cạnh tranh để thu hút nhân tài trong nước và quốc tế. Theo bà Thủy, nếu không có sự chuẩn bị phù hợp từ bây giờ, tốc độ sẵn sàng của thị trường lao động sẽ không theo kịp tốc độ đổi mới của công nghệ hay yêu cầu phát triển trong tương lai.
TP. Hồ Chí Minh có gì để hút nhân tài quốc tế?
Trong cuộc cạnh tranh nhân tài ngày càng mang tính toàn cầu, TP. Hồ Chí Minh có những lợi thế riêng để thu hút chuyên gia quốc tế. Trước hết là cơ hội tham gia vào một thị trường đang tăng trưởng. Theo bà Thủy, trong khi nhiều trung tâm quốc tế đã có hệ sinh thái rất trưởng thành, TP. Hồ Chí Minh hấp dẫn ở cơ hội để chuyên gia trực tiếp xây dựng đội ngũ, phát triển thị trường và tạo ra những thay đổi có thể nhìn thấy.
Sức hấp dẫn này được củng cố bởi môi trường kinh doanh năng động, tinh thần cởi mở, lực lượng lao động trẻ, ham học hỏi và sự xuất hiện liên tục của các mô hình kinh doanh mới. Nhiều chuyên gia quốc tế không chỉ muốn gia nhập một thị trường đã thành công mà còn muốn trở thành một phần của câu chuyện tăng trưởng tiếp theo của châu Á.
Một lợi thế khác là tương quan giữa chi phí sống và thu nhập. Theo khảo sát Expat Insider từ InterNations, Việt Nam đứng đầu về chỉ số tài chính cá nhân dành cho người nước ngoài trong nhiều năm liên tiếp. 89% chuyên gia nước ngoài đánh giá tích cực về chi phí sinh hoạt tại Việt Nam và 87% cho biết thu nhập của họ hoàn toàn đủ để có một cuộc sống thoải mái, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu.
Vị trí của Việt Nam trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng hiện diện sản xuất của các tập đoàn quốc tế cũng tạo thêm dư địa cho TP. Hồ Chí Minh. Thành phố có lợi thế để trở thành trung tâm quản lý, thương mại và điều phối hoạt động cho thị trường Việt Nam cũng như ASEAN, nhờ hạ tầng, dịch vụ tài chính, logistics và hệ sinh thái doanh nghiệp quốc tế ngày càng phát triển.
Thực tế tuyển dụng của Manpower cho thấy xu hướng này đang rõ nét. Giữa năm 2025, một thương hiệu bán lẻ thời trang quốc tế lần đầu mở rộng hoạt động sang Việt Nam và lựa chọn khu vực phía Nam để đặt trung tâm kho vận phục vụ thị trường Đông Nam Á. Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp hợp tác với Manpower để tuyển dụng số lượng lớn nhân sự có kinh nghiệm trong các vai trò vận hành, chuỗi cung ứng và quản lý kho vận, nhằm nhanh chóng đưa cơ sở mới vào hoạt động theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Những dự án như vậy cho thấy TP. Hồ Chí Minh không còn chỉ là điểm đến cho các hoạt động kinh doanh tại Việt Nam mà ngày càng có cơ hội trở thành nơi đặt các chức năng quản lý và điều phối mang tầm khu vực. Với các chuyên gia phụ trách quản lý khu vực, phát triển kinh doanh, chuỗi cung ứng hay vận hành, điều này mở rộng phạm vi ảnh hưởng nghề nghiệp và cơ hội tích lũy kinh nghiệm tại một trong những nền kinh tế năng động của ASEAN.
Không chỉ thu hút, phải tạo lý do để người tài ở lại
Có lợi thế về thị trường, vị trí và môi trường kinh doanh là chưa đủ. Theo bà Thủy, để TP. Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung trở thành điểm đến hàng đầu của nhân tài quốc tế, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết là tiếp tục tạo thuận lợi về thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế, đặc biệt với các thủ tục liên quan đến thị thực, giấy phép lao động và cư trú. Việc đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa quy trình và bảo đảm tính nhất quán sẽ giúp doanh nghiệp và chuyên gia dễ dàng tiếp cận thông tin, chủ động lập kế hoạch và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ.
Bên cạnh công việc, khả năng ổn định cuộc sống cho cả gia đình cũng ngày càng quan trọng trong quyết định của chuyên gia quốc tế. Vì vậy, cùng với cơ hội nghề nghiệp, Việt Nam và TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục nâng cao chất lượng hệ sinh thái sống, từ trường học quốc tế, y tế chất lượng cao, nhà ở, giao thông đến không gian xanh và các hoạt động văn hóa.
Ở chiều ngược lại, một trung tâm nhân tài không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào chuyên gia nước ngoài. Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào chất lượng nguồn nhân lực trong nước, nhất là ở các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như AI, bán dẫn, công nghệ thông tin và công nghệ cao. Cùng với chuyên môn kỹ thuật, ngoại ngữ, giao tiếp, hợp tác đa văn hóa và khả năng làm việc theo các tiêu chuẩn toàn cầu cũng cần được chú trọng.
Một nguồn lực khác là cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Theo bà Thủy, đây là lực lượng có kinh nghiệm quốc tế, mạng lưới kết nối toàn cầu, đồng thời hiểu văn hóa và môi trường kinh doanh Việt Nam. Việt Nam có thể nghiên cứu các cơ chế linh hoạt để thu hút nguồn lực này tham gia thông qua nghiên cứu, cố vấn, chuyển giao công nghệ, đầu tư, giảng dạy hoặc kết nối thị trường quốc tế, thay vì chỉ thông qua việc trở về làm việc toàn thời gian.
Với TP. Hồ Chí Minh, cùng với những giải pháp trên, thành phố cần xây dựng một định vị rõ ràng trên bản đồ nhân tài quốc tế. Theo bà Thủy, nếu Singapore được biết đến là trung tâm tài chính và Dubai là trung tâm thương mại toàn cầu, TP. Hồ Chí Minh cũng cần một câu chuyện riêng để thu hút nhân tài và nhà đầu tư quốc tế.
Đó có thể là hình ảnh một thành phố năng động, nơi các chuyên gia toàn cầu không chỉ đến để làm việc mà còn để kiến tạo, tăng trưởng và tạo ra tác động thực sự. “Trong cuộc đua nhân tài toàn cầu, lợi thế sẽ thuộc về những thị trường mà người tài muốn đến, có thể phát huy tối đa năng lực và lựa chọn gắn bó lâu dài", bà Võ Thị Bích Thủy Giám đốc Vận hành, Manpower Việt Nam nói.