TP.HCM tiếp tục là cực tăng trưởng mới ở phía Nam.
Tầm nhìn dài hạn từ 2 cực Bắc - Nam
UBND TP.HCM vừa ban hành Quyết định 2754 phê duyệt Đề cương Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm.
Trong đó, mục tiêu đến năm 2050, dân số Thành phố đạt khoảng 20-22 triệu người, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt tối thiểu 10%/năm, quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt khoảng 1.200 tỷ USD, quy mô đất đai phát triển đô thị đạt khoảng 290.000-320.000 ha đất xây dựng đô thị.
Phạm vi lập quy hoạch là toàn bộ ranh giới hành chính TP.HCM với diện tích khoảng 6.772,59 km2; gồm 168 đơn vị hành chính (113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo), phần khai thác lấn biển theo yêu cầu phát triển kinh tế của Thành phố. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ ranh giới hành chính TP.HCM và các địa phương xung quanh gồm Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng và các khu vực không gian biển liên quan.
TP.HCM sẽ phát triển theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm, hạ tầng đồng bộ và hiện đại, quản trị thông minh và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Quan điểm lập quy hoạch là khai thác tối đa thế mạnh và cộng hưởng tiềm năng của các khu vực trong không gian kinh tế mới sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả liên kết vùng Đông Nam Bộ và các vùng khác, khai thác hiệu quả không gian phát triển mới sau sáp nhập và sau sắp xếp đơn vị hành chính các cấp. Khai thác lợi thế không gian phát triển cấp vùng, nhất là thể hiện vai trò trung tâm vùng của TP.HCM trong vùng Đông Nam Bộ.
Trong khi đó, UBND TP. Hà Nội cũng đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, đặt ra mục tiêu đưa Hà Nội trở thành Thành phố toàn cầu. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã, tổng diện tích khoảng 3.359,84 km2.
Theo quy hoạch, dân số Hà Nội đến năm 2035 dự kiến đạt khoảng 14-15 triệu người, đến năm 2045 khoảng 15-16 triệu người và đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người. Giai đoạn sau năm 2085 cơ bản giữ ổn định quy mô dân số, khống chế mức tối đa không quá 20 triệu người nhằm bảo đảm mật độ dân cư phù hợp với khả năng chịu tải của đô thị.
Về sử dụng đất, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2035, đất xây dựng đô thị chiếm khoảng 40-45% tổng diện tích tự nhiên, đến năm 2045 nâng lên khoảng 45-50% theo mô hình phát triển “nén - xanh” và đến năm 2065 nâng lên khoảng 55-60%.
Diện tích còn lại sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt nhằm duy trì hành lang xanh, bảo tồn hệ sinh thái, phát triển rừng. Quy hoạch mới đồng thời đặt Hà Nội vào vị trí trung tâm của nhiều hành lang kinh tế quốc tế như Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh; Hà Nội - Thái Nguyên - Cao Bằng hay Điện Biên - Sơn La - Hòa Bình - Hà Nội.
Mục tiêu của Hà Nội là đến năm 2065 trở thành Thành phố toàn cầu, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới. Đến năm 2085 và xa hơn, Hà Nội được kỳ vọng trở thành một trong những siêu đô thị bền vững tiêu biểu của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong Bảng xếp hạng các đô thị tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu (Growth Hubs Index) của Savills công bố mới đây, TP.HCM (Top 2) và Hà Nội (Top 5) đều nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới về tiềm năng tăng trưởng trong thập kỷ tới.
Việc cả 2 đô thị lớn nhất cả nước cùng góp mặt trong nhóm dẫn đầu không chỉ phản ánh tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực.
Động lực từ siêu đô thị mới
Với việc cả Hà Nội và TP.HCM đều lên các kế hoạch dài hạn, với tầm nhìn trăm năm cho tương lai và nền tảng sẵn có hiện tại, 2 siêu đô thị này đang đứng trước cả kỳ vọng cũng như áp lực lớn để trở thành động lực tăng trưởng mới cho toàn bộ nền kinh tế.
Với câu chuyện của TP.HCM, theo TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch NgoViet Architects & Plannets, quy hoạch siêu đô thị TP.HCM sau sáp nhập không đơn thuần là một dự án phát triển đô thị, mà là một tầm nhìn chiến lược trăm năm cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.
Các siêu đô thị không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn định hình cấu trúc không gian, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hướng tới phát triển bền vững, tạo sức lan tỏa tới vùng và quốc gia.
Để xây dựng một siêu đô thị thế hệ mới, TP.HCM cần đồng thời giải quyết nhiều thách thức và tận dụng cơ hội từ hội nhập quốc tế, tiến bộ khoa học - công nghệ và sự chuyển dịch kinh tế - xã hội.
Ông Sơn cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh với các siêu đô thị quốc tế trong khu vực như Singapore, Bangkok, Kuala Lumpur hay Jakarta, TP.HCM cần khẳng định vị thế bằng sự khác biệt: Một siêu đô thị thế hệ mới, vừa hiện đại, vừa đa bản sắc, vừa bền vững. Nếu thực hiện thành công, TP.HCM không chỉ trở thành trung tâm kinh tế - xã hội hàng đầu của Việt Nam, mà còn là một siêu đô thị tầm vóc quốc tế, đóng vai trò hạt nhân động lực trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Bình luận về cơ hội và triển vọng từ các siêu đô thị tại Việt Nam, PGS-TS. Hoàng Vĩnh Hưng, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia cho hay, siêu đô thị được xem là điểm đến an toàn đối với dòng vốn đầu tư nhờ quy hoạch chuẩn quốc tế, hệ sinh thái thông minh, công nghệ quản trị hiện đại.
Với khả năng kéo theo chuỗi giá trị đầu tư rất mạnh từ cả trong và ngoài nước của siêu đô thị, các ngành công nghiệp vật liệu, xây dựng, thương mại, dịch vụ, văn hóa, du lịch cũng được thúc đẩy, tạo vòng quay kinh tế tích cực.
“Siêu đô thị vì thế được xem là mô hình duy nhất, vừa có thể tạo động lực phát triển mới cho quốc gia, vừa không gây ra những hệ lụy cho môi trường xã hội”, ông Hưng nhấn mạnh.
Còn theo Ths. Nguyễn Việt Dũng từ Công ty MT Hojgaard Việt Nam, các siêu đô thị không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế, mà còn định hình cấu trúc không gian, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hướng tới phát triển bền vững, tạo sức lan tỏa tới vùng và quốc gia. Nhờ lợi thế về tập trung nguồn lực, hạ tầng hiện đại và thị trường lớn, kinh tế đô thị trong siêu đô thị thế hệ mới có khả năng tạo ra tốc độ tăng trưởng cao, ổn định và trở thành đầu tàu của nền kinh tế.
Theo ông Dũng, siêu đô thị còn có khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế, nguồn nhân lực chất lượng cao và các tập đoàn đa quốc gia, tăng khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế khu vực và thế giới.
Ths-KTS. Trần Tuấn Anh - Giám đốc Công ty CP R&D Quy hoạch cũng đánh giá, bất động sản là một nền tảng quan trọng để các siêu đô thị thực sự trở thành động lực, nền tảng phát triển, đảm bảo cạnh tranh quốc tế và vươn mình khẳng định vị thế.
Có một số trụ cột cần được chú trọng để thị trường bất động sản có thể đóng góp cho nền kinh tế trong mô hình siêu đô thị, đó là: Định hình chiến lược phát triển thông minh và quản trị hiện đại, minh bạch, đồng bộ; thúc đẩy đầu tư phát triển hạ tầng, tạo dựng cấu trúc đô thị hiện đại; phát triển đồng bộ, tích hợp và gắn kết các không gian đô thị quy mô vùng, chú trọng phát triển bền vững kinh tế - xã hội…
Riêng lĩnh vực nhà ở, ông Tuấn Anh cho rằng, cần phát triển đa dạng các phân khúc, giảm áp lực lên hạ tầng tại vùng lõi; nâng cao cấu trúc đô thị tích hợp, đồng bộ giữa các khu vực trong phân vùng từ các khu nhà ở tới giáo dục, y tế, cây xanh đô thị, thể dục thể thao, các khu công nghiệp…
