Thị trường chưa phản ánh tác động nâng hạng, các quỹ chủ động gặp khó
Trong thư gửi nhà đầu tư, PYN Elite nhận định thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn khó khăn, bất chấp tăng trưởng lợi nhuận tích cực của các doanh nghiệp niêm yết và những bước tiến trong quá trình nâng hạng thị trường.
Theo PYN Elite, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết tăng 46% trong nửa đầu năm. Ngay cả khi loại trừ các khoản thu nhập bất thường, lợi nhuận cả năm vẫn có thể tăng 20–25%. Tuy nhiên, diễn biến giá cổ phiếu chưa phản ánh kết quả kinh doanh này. VN-Index tăng nhẹ từ đầu năm, chủ yếu nhờ đóng góp của VIC, trong khi một số cổ phiếu dầu khí cũng tăng giá và phần lớn thị trường còn lại gặp khó khăn.
Đánh giá về phản ứng của thị trường sau khi quyết định nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi của FTSE Russell có hiệu lực, PYN Elite cho rằng thị trường vẫn chưa có phản ứng rõ rệt.
Theo quỹ, thanh khoản thị trường trong ba tháng gần đây ở mức rất thấp, giá trị giao dịch giảm khoảng một nửa so với năm trước. Dữ liệu FiinPro được PYN Elite sử dụng cho thấy, giá trị giao dịch bình quân hàng tuần trong giai đoạn mùa hè năm 2026 đạt 92.500 tỷ đồng, so với 193.200 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.
| |
Diễn biến thanh khoản thị trường trong những tháng gần đây so với cùng kỳ năm 2025 |
Tuy nhiên, PYN Elite kỳ vọng việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi sẽ mang đến những nhà đầu tư và nguồn vốn mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Quỹ cho biết Vanguard, một trong những nhà quản lý quỹ ETF lớn nhất thế giới, đã thông báo bắt đầu đầu tư vào Việt Nam. Theo đó, giá trị cổ phiếu Việt Nam do Vanguard nắm giữ dự kiến tăng lên 2,5 tỷ USD trong vòng một năm. Các quỹ đầu tư thụ động khác theo dõi chỉ số FTSE cũng sẽ điều chỉnh danh mục, trong khi việc nâng hạng được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn từ các quỹ đầu tư chủ động.
Trước khi tác động của việc nâng hạng thể hiện rõ hơn, các quỹ đầu tư chủ động vào Việt Nam đang phải đối mặt với sự chênh lệch lớn giữa hiệu suất danh mục và diễn biến của VN-Index.
PYN Elite cho biết giá trị tài sản ròng (NAV) của quỹ đã giảm khoảng 8% từ đầu năm. Quỹ thừa nhận không hài lòng với kết quả đầu tư tương đối trong giai đoạn này, đồng thời cho rằng việc giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp lớn, có thanh khoản cao và công bố kết quả kinh doanh tốt vẫn giảm đã gây khó khăn cho các quỹ đầu tư theo chiến lược lựa chọn cổ phiếu.
| |
| Hiệu suất các quỹ đầu tư chủ động tạiViệt Nam kể từ đầu năm tới cuối tháng 8/2026 |
Theo thống kê được PYN Elite tổng hợp từ Bloomberg, tính đến ngày 31/8/2026, VN-Index tăng 3,5% tính bằng USD. Trong khi đó, nhiều quỹ đầu tư chủ động ghi nhận hiệu suất âm, bao gồm Dragon Capital VEIL giảm 5,4%, VinaCapital VOF giảm 6,6%, PYN Elite giảm 7,7%, Vietnam Holding giảm 8,5% và Dragon Capital VEF giảm 8,8%.
Theo PYN Elite, tình trạng này không chỉ diễn ra trong năm nay. Năm 2025 cũng là một năm khó khăn đối với các quỹ chủ động khi giá cổ phiếu VIC tăng mạnh, đóng góp đáng kể vào đà tăng của chỉ số.
Đáng chú ý, PYN Elite chia sẻ thông tin một số công ty quản lý quỹ đang chứng kiến khách hàng rút vốn vì hiệu quả đầu tư thấp hơn kỳ vọng. Một số công ty quản lý tài sản phải cắt giảm nhân sự hoặc ngừng hoạt động, trong khi ngành quản lý tài sản cũng ghi nhận các thương vụ tái cấu trúc sở hữu.
Kỳ vọng MSCI đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi năm 2027
Bên cạnh dòng vốn từ các quỹ theo dõi chỉ số FTSE, PYN Elite đề cập đến triển vọng Việt Nam tiếp tục tiến tới các tiêu chuẩn phân loại thị trường của MSCI và có thể được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng vào tháng 6/2027.
Đánh giá về khả năng đáp ứng các tiêu chí của MSCI, PYN Elite cho rằng thị trường Việt Nam đã đạt được một số yêu cầu quan trọng, trong đó có số lượng doanh nghiệp vốn hóa lớn và giá trị giao dịch bình quân hàng ngày trong năm.
Tuy nhiên, vấn đề chưa rõ ràng là MSCI sẽ đánh giá như thế nào về giới hạn sở hữu nước ngoài, cụ thể là liệu mức độ mở cửa hiện nay của thị trường Việt Nam đã đáp ứng yêu cầu hay chưa.
Theo PYN Elite, việc đưa hệ thống giao dịch KRX vào vận hành và loại bỏ yêu cầu phải có đủ tiền trước khi giao dịch là những bước tiến lớn của thị trường. Cải cách quan trọng tiếp theo được Quỹ nhấn mạnh là triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), dự kiến có thể diễn ra vào mùa xuân năm 2027.
PYN Elite cho rằng CCP sẽ cho phép bù trừ các giao dịch, qua đó nhà đầu tư có thể sử dụng tiền thu được từ việc bán cổ phiếu để thanh toán cho các giao dịch mua mới trong cùng ngày. Cơ chế này sẽ giúp quỹ linh hoạt hơn trong việc lựa chọn thời điểm mua, bán khi cơ cấu lại danh mục, từ đó tạo điều kiện để giao dịch chủ động hơn.
Như vậy, bên cạnh kỳ vọng về dòng vốn mới sau khi được FTSE Russell nâng hạng, PYN Elite đang theo dõi tiến trình hoàn thiện hạ tầng và cơ chế giao dịch của thị trường Việt Nam, đặc biệt là CCP và những yêu cầu liên quan đến khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài trong quá trình hướng tới MSCI.