Nửa đầu 2026: Xung đột Trung Đông và cơn sốt AI định hình thị trường châu Á

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Trong nửa đầu năm 2026, diễn biến của thị trường tài chính toàn cầu chủ yếu xoay quanh hai chủ đề lớn: căng thẳng địa chính trị liên quan đến xung đột Trung Đông và làn sóng đầu tư bùng nổ vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Nửa đầu 2026: Xung đột Trung Đông và cơn sốt AI định hình thị trường châu Á

Xung đột Trung Đông đã gây khó khăn cho nhiều loại tài sản. Cổ phiếu lao dốc, giá dầu tăng vọt, các đồng tiền châu Á suy yếu và lợi suất trái phiếu tăng cao. Sự bất ổn về cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đã làm gia tăng sự lo lắng trên thị trường khi lạm phát bắt đầu tăng cao trên toàn thế giới.

Trong khi đó, có những triển vọng lạc quan được thúc đẩy bởi sự bùng nổ của AI. Các công ty điện toán đám mây quy mô lớn của Mỹ đã báo hiệu sự tăng trưởng về chi tiêu vốn và lợi nhuận, làm dấy lên kỳ vọng rằng các công ty châu Á trong chuỗi cung ứng công nghệ sẽ được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa. Đối với thị trường chứng khoán, điều này có nghĩa là sự tăng tốc của sự phân hoá trên thị trường do AI thúc đẩy.

Cổ phiếu

Các thị trường Đông Á là những thị trường đầu tiên phục hồi sau đợt bán tháo mạnh do ảnh hưởng của xung đột, khi sự tăng trưởng của cổ phiếu AI đã thúc đẩy giá cổ phiếu của các công ty liên quan. Điều này có lợi cho các thị trường ở Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản, vì họ nắm giữ vị trí vững chắc trong chuỗi cung ứng công nghệ với vai trò là nhà sản xuất bộ nhớ, nhà sản xuất chất bán dẫn và nhà phát triển thiết bị.

Vốn hoá thị trường một số công ty đã tăng vọt. Nhà sản xuất bộ nhớ SK Hynix đã gia nhập câu lạc bộ 1.000 tỷ USD cùng với những cái tên như TSMC. Tuần trước, vốn hóa thị trường của SK Hynix đã vượt qua Samsung Electronics, trở thành công ty có giá trị nhất Hàn Quốc.

Hiệu suất các chỉ số chứng khoán châu Á kể từ đầu năm nay.

Hiệu suất các chỉ số chứng khoán châu Á kể từ đầu năm nay.

Cổ phiếu của nhà sản xuất bộ nhớ Nhật Bản Kioxia Holdings cũng đã tăng vọt, vượt qua các ông lớn ô tô như Toyota Motor để trở thành công ty có giá trị nhất trên sàn chứng khoán Tokyo.

Chỉ số Kospi của Hàn Quốc, Taiex của Đài Loan (Trung Quốc) và Nikkei của Nhật Bản liên tục đạt mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng cũng mang đến những biến động mới khi các nhà đầu tư cá nhân tăng cường sử dụng đòn bẩy.

Mặc dù đà tăng trưởng của thị trường chứng khoán diễn ra mạnh mẽ nhất ở Hàn Quốc, nhưng hy vọng đã tan biến vào tuần trước khi nhà cung cấp chỉ số MSCI giữ nguyên phân loại thị trường này là "thị trường mới nổi" trong đánh giá gần đây nhất.

Trong khi đó, Indonesia đang là thị trường chứng khoán có diễn biến kém nhất trong khu vực từ đầu năm 2026, với chỉ số IDX Composite giảm hơn 30%. Tâm lý nhà đầu tư chịu áp lực lớn sau khi MSCI cảnh báo khả năng hạ bậc thị trường, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ dòng vốn quốc tế rút khỏi nước này.

Theo Toru Nishihama, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, nếu Indonesia thực sự bị hạ bậc xuống trạng thái thị trường cận biên, có những lo ngại rằng dòng vốn chảy ra ngoài, đặc biệt là từ các nhà đầu tư thụ động sẽ tăng tốc. Điều này sẽ gây thêm áp lực giảm giá lên thị trường.

Tiền tệ

Các đồng tiền châu Á nhìn chung đã gặp khó khăn khi cuộc xung đột khiến các nhà đầu tư tìm kiếm đồng đô la như một kênh trú ẩn an toàn. Thêm vào đó, triển vọng chính sách tiền tệ đang thay đổi của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng gây thêm áp lực lên các đồng tiền này.

Đầu năm nay, thị trường kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất, nhưng hiện tại, dự đoán về việc Fed tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát đang ngày càng tăng, điều này đã làm đồng đô la mạnh lên.

Hiệu suất các tiền tệ châu Á so với USD.

Hiệu suất các tiền tệ châu Á so với USD.

Đồng won Hàn Quốc đã chạm mức thấp nhất trong 17 năm và hiện đang giao dịch quanh mức 1.545 won/đô la, trong khi đồng yên Nhật Bản đã chạm mức yếu nhất kể từ cuối năm 1986 và hiện đang giao dịch trong khoảng 162 yên/đô la.

Tại Đông Nam Á, đồng rupiah của Indonesia, baht của Thái Lan và peso của Philippines cũng đã giảm giá so với đồng đô la.

Tuần trước, đồng baht đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm. Lloyd Chan, nhà phân tích tiền tệ cấp cao tại MUFG Global Markets Research ở Singapore cho biết đồng tiền này đang chịu áp lực giảm giá do "lợi suất thấp và lập trường chính sách tập trung vào tăng trưởng của Ngân hàng Trung ương Thái Lan, điều này hạn chế phạm vi thắt chặt chính sách tiền tệ".

Hàng hóa

Trong số các loại hàng hoá, giá dầu đã biến động mạnh trong năm nay. Xung đột Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến giá dầu thô tăng vọt.

Giá dầu thô WTI của Mỹ giao dịch ở mức trung bình khoảng 65 USD/thùng trước khi xung đột nổ ra, nhưng sau đó đã tăng lên 119 USD/thùng vào tháng 3. Giá dầu Brent dao động quanh mức 72 USD/thùng trước xung đột, sau đó đạt mức trên 126 USD/thùng vào một thời điểm trong tháng 4.

Thỏa thuận hòa bình tạm thời mới nhất giữa Mỹ và Iran đã khiến giá dầu giảm xuống mức trước xung đột vào tuần trước. Cả hai hiện đang được giao dịch ở mức khoảng 70 USD/thùng khi hy vọng về việc bình thường hóa thương mại ở eo biển Hormuz tăng lên.

Wood Mackenzie cho biết, dữ liệu theo dõi tàu cho thấy số lượng tàu thuộc mọi nhóm đi qua eo biển Hormuz đã đạt đỉnh 35 chuyến trong ngày 18/6, tăng từ mức chỉ hơn 10 chuyến mỗi ngày trước đó, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trước xung đột. Giả sử dòng chảy vận chuyển qua eo biển trở lại bình thường trong tháng 8, Wood Mackenzie dự báo giá dầu Brent trung bình đạt 78 USD/thùng vào năm 2027 và có thể giảm xuống 70 USD/thùng vào quý IV/2027.

Dù căng thẳng địa chính trị đã hạ nhiệt, giới phân tích cho rằng thị trường hàng hóa khó có thể nhanh chóng trở lại trạng thái ổn định. Sự lệch pha giữa nhu cầu tiêu thụ, quá trình tái bổ sung tồn kho và tốc độ khôi phục nguồn cung có thể khiến giá cả tiếp tục biến động mạnh trong những tháng tới.

Diễn biến giá dầu Brent và WTI.

Diễn biến giá dầu Brent và WTI.

Vàng cũng là một mặt hàng được chú ý. Giá vàng đã tăng lên trên 5.500 USD/ounce vào đầu năm 2026 nhưng đã giảm kể từ đó. Tuần trước, giá đã giảm xuống dưới mức tâm lý quan trọng 4.000 USD/ounce.

“Nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này là kỳ vọng ngày càng tăng về việc Fed sẽ tăng lãi suất… Lập trường diều hâu của Fed, đồng đô la mạnh hơn, lợi suất thực cao hơn do cú sốc giá dầu và việc rút vốn khỏi các quỹ ETF phương Tây sau đợt tăng giá đã gây áp lực lên giá vàng trong ngắn hạn", Aron Chan, chiến lược gia về vàng tại State Street Investment Management.

Ông dự báo rằng vàng sẽ tăng giá dần về cuối năm khi đầu tư phục hồi nhờ nhu cầu mạnh mẽ trong trung và dài hạn. Có những yếu tố hỗ trợ cấu trúc, bao gồm sự gia tăng nợ toàn cầu và sự suy giảm giá trị tiền tệ. Những lo ngại về tính bền vững tài chính cũng đang khuyến khích việc sử dụng vàng rộng rãi hơn như một biện pháp phòng ngừa rủi ro.

Trái phiếu

Lo ngại lạm phát gia tăng cùng những rủi ro tài khóa đã khiến thị trường trái phiếu toàn cầu chịu áp lực bán mạnh.

Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 2,8%, mức cao nhất trong hơn 29 năm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Hàn Quốc vượt ngưỡng 4% lần đầu tiên kể từ cuối năm 2023.

Áp lực lạm phát cũng kéo theo những diễn biến tương tự tại Mỹ và nhiều nền kinh tế ở Đông Nam Á.

Lợi suất trái phiếu bắt đầu ổn định khi Mỹ và Iran đạt được tiến triển trong các cuộc đàm phán và giá dầu giảm, nhưng những lo ngại khác lại nổi lên.

Lợi suất trái phiếu chính Phủ Nhật Bản và Mỹ (kỳ hạn 10 năm).

Lợi suất trái phiếu chính Phủ Nhật Bản và Mỹ (kỳ hạn 10 năm).

“Thị trường có thể đang đánh giá thấp rủi ro lạm phát kéo dài hơn khi hoạt động sản xuất phục hồi trên toàn cầu và chi phí nguyên vật liệu tiếp tục tăng”, Vincent Chung, đồng quản lý danh mục đầu tư chiến lược trái phiếu thu nhập đa dạng tại T. Rowe Price cho biết.

Thị trường có thể đối mặt với những giai đoạn biến động khi các nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng tăng trưởng, lạm phát và lãi suất. “Thị trường tín dụng vẫn tương đối tích cực, nhưng thị trường lãi suất có thể trải qua sự điều chỉnh giá đáng kể hơn nếu rủi ro địa chính trị leo thang hơn nữa hoặc thị trường năng lượng tiếp tục chịu áp lực”, ông Vincent Chung cho biết thêm.

Lo ngại lạm phát đã thúc đẩy các ngân hàng trung ương đưa ra những quyết định quan trọng, trong đó Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) đã tăng lãi suất lên 1% - mức cao nhất trong hơn ba thập kỷ. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã tăng lãi suất lần đầu tiên sau gần ba năm và Fed đã thay đổi lập trường, báo hiệu quan điểm cứng rắn hơn.

Hạc Hiên
Theo báo chí nước ngoài

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục