Các dự án này được giới thiệu như một cách giúp nhà đầu tư cá nhân tiếp cận kim loại vật chất dễ dàng hơn so với giao dịch hàng hóa truyền thống, đồng thời mở ra kênh đầu tư vào lĩnh vực kim loại cho những người đam mê tiền điện tử muốn đa dạng hóa sang các tài sản “thế giới thực”, cũng như một phương thức mới để huy động vốn cho các dự án khai khoáng.
Sự quan tâm mạnh mẽ đến việc token hóa kim loại là nỗ lực mới nhất nhằm đưa sự nhiệt tình của các nhà giao dịch tiền điện tử vào một loại tài sản mới. Cổ phiếu và trái phiếu đã được token hóa. Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, Phố Wall đang gấp rút đón nhận công nghệ blockchain.
Tại Anh, các cơ quan quản lý đang chuẩn bị một khuôn khổ cho vàng kỹ thuật số trong bối cảnh nỗ lực khuyến khích token hóa thị trường tài chính và bảo vệ vị thế dẫn đầu của London trong giao dịch vàng thỏi toàn cầu.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng sự phức tạp của việc token hóa và ngành công nghiệp khai thác mỏ tiềm ẩn rủi ro cho những người không chuyên và lưu ý rằng việc token hóa kim loại vẫn đang ở giai đoạn đầu.
“Xu hướng vàng được mã hóa (tokenized gold) hiện nay chủ yếu là do xu hướng cố gắng ra mắt vàng được mã hóa chứ không phải do nhu cầu thực sự… Chúng ta đã chứng kiến hàng chục token được bảo đảm bằng vàng xuất hiện rồi biến mất. Nhu cầu thực sự không đủ”, Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại nền tảng giao dịch trực tuyến BullionVault cho biết.
Hiện nay, nhà đầu tư đã có thể đầu tư vào vàng mà không phải chịu chi phí lưu trữ hay những bất tiện khác khi sở hữu vàng vật chất thông qua các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các quỹ này có tổng giá trị thị trường khoảng 530 tỷ USD vào tháng trước, với lượng vàng bảo đảm hơn 4.000 tấn.
Việc sở hữu cổ phần trong các quỹ ETF mang lại cơ hội tiếp xúc với biến động giá vàng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc sở hữu chính kim loại này.
Vì vậy, những người ủng hộ cho rằng các nhà đầu tư nên chuyển sang vàng được mã hóa. Các token tiền điện tử được bảo đảm bằng vàng lớn nhất là Tether Gold từ nhà phát hành stablecoin lớn nhất thế giới, và Pax Gold từ công ty thanh toán blockchain và cơ sở hạ tầng blockchain Paxos. Cả hai loại token này đều đại diện cho một ounce vàng thỏi mà người nắm giữ có thể đổi lấy vàng vật chất. Tuy nhiên, cho đến nay, chúng chỉ đạt được một phần nhỏ mức độ phổ biến so với các quỹ ETF được hỗ trợ bằng vàng, với giá trị thị trường lần lượt khoảng 2,7 tỷ USD và 1,9 tỷ USD.
“Bất kỳ ai đầu tư vào vàng có lẽ đều là nhà đầu tư truyền thống và sẽ trực tiếp sử dụng các phương tiện mà họ quen thuộc”, Caitlin Barnett, Giám đốc về quy định và tuân thủ tại nhóm phân tích blockchain Chainalysis cho biết.
Tuy vậy, một số công ty vẫn đang phát triển các token liên kết với vàng và nhiều kim loại khác có nhu cầu cao và giá tăng mạnh, bao gồm coban và niken - những kim loại được sử dụng trong pin - cùng uranium, nguyên liệu dùng làm nhiên liệu hạt nhân.
Việc giao dịch coban và uranium theo truyền thống chủ yếu được thực hiện thông qua các thỏa thuận song phương và dài hạn, trong khi giao dịch niken trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) không dành cho các nhà đầu tư cá nhân.
“Các token này mang lại cho nhà đầu tư sự tiếp xúc trực tiếp với hàng hóa mà không cần chi phí và sự phức tạp của hợp đồng tương lai”, Ben Elvidge, người đứng đầu bộ phận tài sản thay thế tại Trilitech cho biết.
Một số ý kiến khác đặt câu hỏi liệu mỗi tấn kim loại công nghiệp có thể được xem là hoàn toàn thay thế cho nhau như vàng hay không, bởi người sử dụng cuối thường có những yêu cầu riêng đối với nguyên liệu đầu vào, chẳng hạn về độ tinh khiết và nguồn gốc xuất xứ.
Một vấn đề khác là khả năng tiếp cận. Các loại kim loại chủ lực như đồng, nhôm và niken được giao dịch trên các sàn giao dịch toàn cầu như LME và Comex. Tuy nhiên, các token kim loại mới xuất hiện hiện chưa được tập trung và giao dịch tại cùng một nơi.
“Điểm cần được phát triển thêm là khả năng liên thông giữa các nền tảng… Trong một thời gian dài, nhà đầu tư chỉ có thể tiếp cận một số tài sản nhất định trên những sàn hoặc nền tảng nhất định, và đây vẫn tiếp tục là một vấn đề”, bà Barnett tại Chainalysis nhận định.
