Niềm tin của doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam lên cao nhất 7 năm

Tâm lý lạc quan gia tăng

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), BCI quý IV/2025 đã tăng vọt 13,5 điểm lên 80,0, khép lại giai đoạn 7 năm chịu tác động liên tiếp từ các cú sốc bên ngoài, từ đại dịch COVID-19 đến những căng thẳng thương mại toàn cầu, vốn liên tục thử thách tâm lý doanh nghiệp, bất chấp nền tảng kinh tế vĩ mô tương đối vững chắc của Việt Nam.

Đây là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi BCI được triển khai vào năm 2011, phản ánh sự cải thiện rõ nét và đồng đều cả trong đánh giá về điều kiện kinh doanh hiện tại lẫn kỳ vọng cho giai đoạn tới.

Trong quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại là tích cực; tỷ lệ này tăng lên 69% khi nhìn sang quý I/2026, cho thấy đà lạc quan tiếp tục được củng cố khi bước sang năm mới.

Đáng chú ý, điều kiện kinh doanh thực tế trong quý IV/2025 đã vượt cả kỳ vọng đặt ra trong quý trước. Khi được khảo sát vào quý III, chỉ 56% doanh nghiệp dự báo điều kiện kinh doanh của quý IV sẽ tích cực. Diễn biến này phản ánh sát sao quỹ đạo phục hồi và tăng tốc của kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Tăng trưởng GDP trong quý IV/2025 đạt 8,46% (mức tăng trưởng hàng quý nhanh nhất kể từ quý IV/2007), đồng thời vượt trên dự báo của nhiều tổ chức quốc tế lớn.

Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert nhận định: "Sau nhiều năm dao động quanh ngưỡng trung lập, việc chỉ số BCI quý IV/2025 đạt mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không mang tính kỳ vọng đơn thuần, mà được củng cố bằng thực tế: nhà máy duy trì hoạt động ổn định, đơn đặt hàng đang dần phục hồi và các quyết định đầu tư đang được triển khai. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN”.

Không dừng lại ở sự lạc quan ngắn hạn, khảo sát BCI quý IV/2025 còn cho thấy niềm tin đặc biệt mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vào triển vọng trung hạn của Việt Nam. Có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển tại Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030, trong đó 31% cho biết họ “rất lạc quan”.

“Con số 88% có thể được xem là một con số may mắn, nhưng đối với các thành viên của chúng tôi, đó là một đánh giá hoàn toàn thực tế. Trong 5 - 7 năm tới, nếu tận dụng tốt các cơ hội đang mở ra, Việt Nam chắc chắn sẽ trở thành ‘điểm đến lý tưởng’, vươn lên để bước vào ‘kỷ nguyên vàng’ của tăng trưởng và chuyển đổi”, Chủ tịch Jaspaert chia sẻ.

Niềm tin này được củng cố bởi kết quả hoạt động kinh doanh tích cực. Trong năm 2025, 60% doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh cải thiện so với năm 2024; đồng thời, 82% kỳ vọng hiệu quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Những con số này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng rằng đà phát triển hiện tại của Việt Nam không mang tính nhất thời, mà có nền tảng để duy trì bền vững trong những năm tới.

Sức hấp dẫn của Việt Nam tiếp tục được củng cố bởi sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Có tới 87% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.

Áp lực hiện hữu, nhưng khả năng phục hồi vẫn được duy trì

Dù tâm lý thị trường đang cải thiện, căng thẳng thương mại toàn cầu vẫn tiếp tục tạo áp lực đáng kể lên hoạt động kinh doanh. Trong năm 2025, 42% doanh nghiệp ghi nhận tác động ròng tiêu cực, trong khi 24% báo cáo hưởng lợi nhuận và 34% hầu như không bị ảnh hưởng hoặc chỉ ảnh hưởng ở mức rất hạn chế.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp quy mô nhỏ có xu hướng chịu tác động bất lợi nhiều hơn, phản ánh mức độ nhạy cảm cao hơn trước biến động bên ngoài và khả năng chống chịu còn hạn chế. Ngược lại, các doanh nghiệp quy mô lớn tỏ ra vững vàng hơn, nhờ nền tảng tài chính và năng lực thích ứng tốt hơn.

Ông Xavier Depouilly, Tổng giám đốc DXL Research and Consulting, phân tích: “Bất chấp những thách thức toàn cầu, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vẫn duy trì niềm tin mạnh mẽ vào Việt Nam. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy sự phân hóa rõ nét về khả năng chống chịu. Trong khi các tập đoàn lớn tận dụng được lợi thế quy mô để theo đuổi chiến lược dài hạn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phải đối mặt với áp lực lớn hơn từ biến động bên ngoài, buộc họ ưu tiên ổn định doanh thu và khả năng tồn tại trước mắt hơn là mở rộng đầu tư”.

Trong số các yếu tố gây căng thẳng toàn cầu, chính sách thuế quan Hoa Kỳ và các tranh chấp thương mại được nhắc đến nhiều nhất, với 46% doanh nghiệp xác định đây là rủi ro chính. Tác động rõ nét nhất thể hiện qua biến động nhu cầu và mức độ bất định về doanh thu (43%), tiếp theo là chi phí hoạt động gia tăng (16%), trực tiếp tạo áp lực lên biên lợi nhuận.

Theo Báo cáo, để ứng phó, cộng đồng doanh nghiệp đã triển khai một số điều chỉnh chiến lược. Tối ưu hóa chi phí là biện pháp phổ biến nhất (41%), tiếp theo là tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (35%). Một số doanh nghiệp lựa chọn đa dạng hóa hoạt động ngoài Việt Nam (23%) hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư (19%) và chiến lược mở rộng (17%). Đáng chú ý, 20% cho biết chưa thực hiện bất kỳ thay đổi nào, cho thấy với một bộ phận doanh nghiệp, tác động từ căng thẳng toàn cầu vẫn nằm trong ngưỡng có thể kiểm soát hoặc dự kiến sẽ giảm dần theo thời gian.

Quan trọng hơn, bất chấp những áp lực này, 56% doanh nghiệp ghi nhận sự lạc quan ngày càng tăng đối với Việt Nam như một điểm đến để hoạt động hoặc đầu tư. Chủ tịch Jaspaert nhận xét, đây là tăng trưởng bất chấp bối cảnh bất ổn toàn cầu và những bất định kinh tế đi kèm. Sau khi Hoa Kỳ công bố các biện pháp thuế quan trong ‘Ngày Giải phóng’ (thời khắc Mỹ ‘giành lại chủ quyền kinh tế’), đã có nhiều câu hỏi về khả năng Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng 8%.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế đã chứng minh được sức bật đáng kể. Việt Nam khép lại năm 2025 với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% - không phải vì không đối mặt với khó khăn, mà bởi các nền tảng cốt lõi đủ vững chắc để vượt qua những thách thức.

Năm 2026: Tăng trưởng song hành với phát triển năng lực

Khi niềm tin thị trường được củng cố, EuroCham nhận định, các doanh nghiệp châu Âu bước vào năm 2026 với những ưu tiên chiến lược ngày càng rõ nét. Mở rộng hoạt động và đa dạng hóa danh mục đầu tư là ưu tiên hàng đầu, được 50% doanh nghiệp lựa chọn. Nhân lực tiếp tục giữ vị trí thứ hai, với 45% tập trung vào tuyển dụng và giữ chân nhân tài, phản ánh áp lực kéo dài đối với nguồn lao động chất lượng cao và vai trò then chốt của vốn con người trong duy trì đà tăng trưởng. Song song đó, tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo được 41% doanh nghiệp ưu tiên, cho thấy sự chuyển dịch chiến lược hướng tới nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Dù vẫn nhận thức rõ những thách thức hiện hữu - từ thủ tục hành chính phức tạp đến biến động toàn cầu - dữ liệu BCI cho thấy động lực tăng trưởng, lộ trình cải cách và nền tảng đầu tư của Việt Nam tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Bước sang năm 2026, tâm lý lạc quan mang tính thận trọng nhưng có cơ sở, được hậu thuẫn bởi các chỉ số thực tế, các cải cách đang triển khai và niềm tin ngày càng rõ ràng rằng Việt Nam không chỉ kiên cường trước biến động, mà còn đang trở thành một mắt xích trung tâm trong chiến lược tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp châu Âu.

“Trong năm 2026, EuroCham sẽ tiếp tục đồng hành và vận động để tháo gỡ những vướng mắc còn tồn tại đối với các thành viên và cộng đồng doanh nghiệp tại Việt Nam. Thông qua các ‘ưu tiên chiến lược - những trận chiến phải thắng’, chúng tôi cam kết thúc đẩy các cải cách quy định mang lại lợi ích thiết thực cho cả doanh nghiệp vừa và nhỏ lẫn các tập đoàn đa quốc gia”, Chủ tịch Jaspaert nhấn mạnh.

Hồng Dung