Đa dạng hóa nguồn vốn, giảm chi phí chuẩn bị dự án
Tại hội thảo “Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh”, do Báo Tài chính - Đầu tư (Bộ Tài chính) tổ chức sáng 14/10, ông Nguyễn Việt Long, Phó tổng giám đốc phụ trách dịch vụ tư vấn, Ernst & Young Việt Nam (EY Việt Nam), cho rằng một trong những trở ngại đối với dòng vốn xanh nằm ở sự thiếu đồng bộ giữa yêu cầu của bên cấp vốn và mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp.
Có thể nhìn nhận quá trình chuyển đổi xanh của doanh nghiệp theo hai hướng. Một nhóm chủ động đưa các mục tiêu xanh vào chiến lược dài hạn, coi đây là định hướng phát triển và đầu tư từ sớm. Nhóm còn lại chỉ bắt đầu quan tâm khi cần tiếp cận nguồn vốn hoặc phải đáp ứng yêu cầu từ đối tác, khách hàng và thị trường.
Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai dự án. Nếu các tiêu chí xanh không được tính đến ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh thiết kế, công nghệ hoặc phương án vận hành khi tổ chức tài chính đưa ra yêu cầu. "Việc làm lại không chỉ làm tăng vốn đầu tư mà còn kéo dài thời gian chuẩn bị, trong khi tính khả thi và khả năng được cấp vốn của dự án vẫn chưa chắc chắn", ông Long lưu ý.
Chuyên gia EY Việt Nam cho rằng chuẩn bị dự án là khâu đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu đầu tư, lựa chọn công nghệ phù hợp, đánh giá hiệu quả kinh tế và xây dựng phương án tài chính đủ sức thuyết phục.
Công nghệ xanh có thể đòi hỏi chi phí ban đầu cao hơn, vì vậy doanh nghiệp càng cần chứng minh được hiệu quả vận hành và khả năng tạo dòng tiền trong dài hạn.
Không chỉ xem xét riêng dự án, ngân hàng và nhà đầu tư còn đánh giá sức khỏe tài chính tổng thể của doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh việc đáp ứng các tiêu chí môi trường, doanh nghiệp cần chuẩn bị báo cáo tài chính được kiểm toán, phân tích và dự báo dòng tiền cùng những thông tin cần thiết để chứng minh khả năng trả nợ.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn xanh không chỉ đến từ các dự án của doanh nghiệp mà còn bao gồm nhiều lĩnh vực hạ tầng như giao thông, năng lượng, thoát nước và xử lý chất thải, ông Long cho rằng thị trường cần đa dạng hóa công cụ huy động vốn. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, các kênh trái phiếu, trong đó có trái phiếu xanh, có thể bổ sung nguồn lực cho những dự án phù hợp.
| |
Các chuyên gia thảo luận tại Hội thảo "Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh” của báo Tài chính Đầu tư sáng 14/10 - Ảnh: Chí Cường |
Với doanh nghiệp, một chiến lược chuyển đổi xanh được chuẩn bị bài bản cũng mở ra khả năng tiếp cận nhiều nguồn tài chính theo từng giai đoạn. Tín dụng ngân hàng có thể được sử dụng ở giai đoạn đầu; khi năng lực tài chính, mức độ minh bạch và quy mô dự án được cải thiện, doanh nghiệp có thể cân nhắc thêm các công cụ huy động vốn khác.
Chuẩn hóa dữ liệu để dòng vốn đến đúng dự án
Để giảm chi phí chuẩn bị dự án, ông Long đề cập đến vai trò của các cơ sở dữ liệu và cổng thông tin kết nối do cơ quan nhà nước hỗ trợ xây dựng. Khi dữ liệu doanh nghiệp được chuẩn hóa và có khả năng kết nối với các tổ chức đánh giá, xếp hạng, các bên cấp vốn có thể tiếp cận thông tin thuận lợi hơn. Doanh nghiệp cũng không phải lặp lại quá nhiều quy trình cung cấp và xác minh dữ liệu cho từng tổ chức.
Theo vị chuyên gia, sự hỗ trợ từ phía nhà nước trong xây dựng hạ tầng thông tin có thể góp phần giảm chi phí mà doanh nghiệp và ngân hàng phải gánh chịu. Đây là yếu tố đáng chú ý đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, vốn hạn chế về nhân lực, kinh phí và khả năng tự triển khai các quy trình đánh giá phức tạp.
Một rào cản khác là dữ liệu phục vụ việc đánh giá "tính xanh" của dự án và doanh nghiệp. Theo ông Long, các bên cấp vốn cần thông tin đủ tin cậy về tình hình tài chính, mức độ phát thải và hiệu quả môi trường; trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp còn phải có đánh giá hoặc xác nhận từ bên thứ ba.
Khi tiêu chí chưa được hiểu thống nhất và dữ liệu còn phân tán, doanh nghiệp có thể phải cung cấp nhiều bộ thông tin khác nhau cho từng ngân hàng hoặc tổ chức tài chính. Điều này làm tăng chi phí chuẩn bị hồ sơ, kéo dài thời gian thẩm định và tạo thêm áp lực cho cả bên vay lẫn bên cho vay.
"Bài toán khơi thông dòng vốn xanh vì vậy không chỉ nằm ở việc có thêm các gói tín dụng ưu đãi", chuyên gia E & Y Việt Nam nói và nhấn mạnh, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị dự án từ đầu, còn thị trường cần các tiêu chí rõ ràng, dữ liệu có khả năng chia sẻ và nhiều kênh tài chính phù hợp.
Khi các yếu tố này được kết nối, nguồn vốn mới có thể đến đúng dự án, giảm chi phí tiếp cận và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh một cách thực chất.