Giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7 thường là thời điểm giao dịch kém sôi động nhất trong năm
Lợi nhuận tốt, định giá hấp dẫn nhưng chưa đủ sức thuyết phục
Bức tranh kết quả kinh doanh quý II và 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều điểm sáng khi hàng loạt doanh nghiệp báo lãi tăng trưởng mạnh.
Trong nhóm năng lượng, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL, mã OIL) đạt doanh thu 127.300 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, hoàn thành 83% kế hoạch năm và tăng 74% so với cùng kỳ 2025. Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (mã BSR) sản xuất hơn 4 triệu tấn sản phẩm trong 6 tháng, vượt 5% kế hoạch; doanh thu hợp nhất ước đạt 100.922 tỷ đồng, vượt 32% kế hoạch và tăng 47% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 12.636 tỷ đồng, gấp gần 7 lần cùng kỳ và vượt xa chỉ tiêu cả năm.
Ở khối tài chính, ngân hàng và chứng khoán cũng ghi nhận đà tăng trưởng tích cực. Lợi nhuận trước thuế 6 tháng của TCBS đạt 3.555 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. TPBank báo lãi trước thuế hơn 4.668 tỷ đồng, tăng 12,5%; Vietbank đạt 923 tỷ đồng, tăng 79,4%. Trong lĩnh vực chứng khoán, MBS ghi nhận doanh thu hoạt động quý II đạt 1.196 tỷ đồng, tăng 51%, còn DSC đạt doanh thu hoạt động 333 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 29% và hoàn thành 45% kế hoạch năm.
Lợi nhuận tăng trưởng, định giá ở vùng hấp dẫn nhưng dòng tiền vẫn chưa quay trở lại mạnh mẽ. Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), nguyên nhân là thị trường không chỉ được quyết định bởi các yếu tố cơ bản mà còn chịu tác động lớn từ tâm lý nhà đầu tư.
Xét về nền tảng cơ bản, thị trường hiện không thiếu những yếu tố tích cực. Mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu đã về vùng hấp dẫn và được giới đầu tư đánh giá là “rẻ”. Tuy nhiên, điều còn thiếu là một câu chuyện đủ sức tạo kỳ vọng để dòng tiền quay trở lại.
“Số đông đều đồng thuận rằng thị trường đang rẻ, nhưng chỉ rẻ thôi là chưa đủ. Nhà đầu tư vẫn cần thêm chất xúc tác đủ mạnh để thay đổi kỳ vọng”, ông Minh nhận định.
Theo vị chuyên gia, kết quả kinh doanh khả quan phản ánh bức tranh hiện tại, trong khi thị trường luôn định giá cho tương lai. Khi những lo ngại về triển vọng phía trước vẫn hiện hữu, lợi nhuận tăng trưởng chưa thể chuyển hóa thành lực cầu đủ mạnh.
Một trong những yếu tố khiến nhà đầu tư thận trọng là mặt bằng lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao. Lãi suất neo cao không chỉ làm dòng tiền đầu tư trở nên dè dặt hơn mà còn làm gia tăng lo ngại về triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp trong các quý tới. Chi phí vốn cao đồng nghĩa với áp lực lớn hơn lên hoạt động sản xuất - kinh doanh, đặc biệt đối với các doanh nghiệp sử dụng nhiều đòn bẩy tài chính.
“Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào con số hiện tại mà còn lo ngại lợi nhuận tương lai có thể chịu tác động nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục neo cao”, ông Minh phân tích.
Bên cạnh đó, yếu tố mùa vụ cũng khiến thanh khoản thị trường suy giảm. Theo thống kê nhiều năm, giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 7 thường là thời điểm giao dịch kém sôi động nhất trong năm. Xu hướng này tiếp tục lặp lại khi giá trị giao dịch liên tục đi xuống và dòng tiền chủ yếu đứng ngoài quan sát.
Một yếu tố khác khiến tâm lý thị trường chưa thực sự cải thiện là việc khối ngoại duy trì bán ròng trong thời gian dài. Nguyên nhân không xuất phát từ nội tại của Việt Nam mà chủ yếu đến từ sự dịch chuyển của dòng vốn toàn cầu.
Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất đã làm thay đổi chiến lược “carry trade” - vay đồng Yên với chi phí thấp để đầu tư vào các thị trường mới nổi. Khi chi phí của chiến lược này gia tăng do đồng Yên lên giá, nhiều quỹ đầu tư buộc phải thu hẹp danh mục và ưu tiên các thị trường có tốc độ tăng trưởng cao hơn như Mỹ, Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc), nơi tập trung nhiều doanh nghiệp công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).
Trong bối cảnh đó, Việt Nam dù có định giá hấp dẫn nhưng chưa sở hữu những động lực tăng trưởng đủ nổi bật để cạnh tranh dòng vốn quốc tế. Việc khối ngoại liên tục bán ròng cũng ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý nhà đầu tư trong nước, khiến nhiều người thận trọng hơn với triển vọng thu hút vốn cũng như kỳ vọng nâng hạng thị trường.
Dòng tiền chờ môi trường lãi suất thuận lợi hơn
Thị trường đang rẻ, nhưng chỉ rẻ thôi là chưa đủ. Nhà đầu tư vẫn cần thêm chất xúc tác đủ mạnh để thay đổi kỳ vọng.
Đối với các nhóm ngành dẫn dắt, các chuyên gia cho rằng, nhóm cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán vẫn là hai nhóm có triển vọng tích cực nhất trong nửa cuối năm nếu mặt bằng lãi suất hạ nhiệt.
Áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng đang từng bước được cải thiện nhờ các kênh huy động vốn mới như phát hành trái phiếu quốc tế, tăng vốn điều lệ và các biện pháp điều tiết của Ngân hàng Nhà nước. Nếu lãi suất ổn định hoặc giảm dần trong những tháng cuối năm, dòng tiền nhiều khả năng sẽ quay trở lại nhóm cổ phiếu tài chính.
Trong khi đó, cổ phiếu dầu khí thời gian qua chủ yếu biến động theo giá dầu thế giới. Khi giá dầu ổn định quanh vùng 70-80 USD/thùng, thị trường có thể chuyển sang định giá nhóm cổ phiếu này dựa nhiều hơn vào triển vọng dài hạn, đặc biệt là các doanh nghiệp dịch vụ dầu khí hưởng lợi từ các dự án khí mới.
Đối với bất động sản, triển vọng vẫn phụ thuộc đáng kể vào khả năng cải thiện thanh khoản của thị trường và tiến trình tháo gỡ các nút thắt pháp lý. Đây có thể là nền tảng để nhóm ngành này phục hồi từng bước, dù khả năng hình thành một xu hướng tăng mạnh trong ngắn hạn vẫn còn hạn chế.
Lợi nhuận tăng trưởng là điều kiện cần, nhưng chưa phải điều kiện đủ để thu hút dòng tiền. Thị trường hiện không thiếu những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực hay mức định giá hấp dẫn. Điều nhà đầu tư chờ đợi là sự cải thiện của môi trường lãi suất, tâm lý thị trường ổn định hơn và những câu chuyện tăng trưởng đủ sức tạo kỳ vọng mới.
Nếu mặt bằng lãi suất dần hạ nhiệt trong nửa cuối năm, cùng với kỳ vọng nâng hạng thị trường và các chính sách hỗ trợ được triển khai hiệu quả, dòng tiền sẽ có thêm cơ sở để quay trở lại.
Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán Agribank (Agriseco) cho rằng, nhà đầu tư nên ưu tiên các nhóm ngành có triển vọng tăng trưởng dài hạn, cần nguồn vốn lớn và nằm trong định hướng phát triển của Nhà nước. Các lĩnh vực như hạ tầng, cầu cảng, logistics, công nghệ thông tin và chuyển đổi số đều đáp ứng những tiêu chí này nhờ khả năng hấp thụ dòng vốn lớn và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế.
Bên cạnh đó, bất động sản khu công nghiệp cũng được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng khi hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng sức hấp dẫn trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Trong bối cảnh hiện tại, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng để biến thành động lực tăng giá của cổ phiếu, thị trường cần thêm chất xúc tác về dòng tiền và niềm tin của nhà đầu tư.
