Bảo hiểm hưởng lợi trực tiếp, dầu khí có thêm động lực
Theo ông Phạm Bình Phương, chuyên gia phân tích Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), môi trường lãi suất cao có thể tạo lợi thế cho các doanh nghiệp nắm giữ lượng tiền mặt và tiền gửi lớn. Trong đó, nhóm bảo hiểm phi nhân thọ được đánh giá là một trong những nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất, bởi tiền mặt và tiền gửi ngân hàng thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng tài sản.
Trong nhóm bảo hiểm, ACBS đánh giá BVH (Bảo Việt) là cổ phiếu đáng chú ý. Tiền gửi chiếm khoảng 60% tài sản của Bảo Việt, trong khi phần còn lại chủ yếu được phân bổ vào trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu Chính phủ. Với quy mô tổng tài sản trên 500.000 tỷ đồng, thu nhập từ danh mục đầu tư có thể trở thành một yếu tố hỗ trợ đáng kể khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.
Quan điểm này cũng nhận được sự đồng thuận nhất định từ ông Phạm Tấn Nhật, Chuyên gia cao cấp Chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán SHS. Theo ông, nhóm bảo hiểm đang có triển vọng tích cực hơn trong bối cảnh hiện nay.
Bên cạnh bảo hiểm, ACBS lưu ý đến các nhóm dầu khí, năng lượng và điện, nơi một số doanh nghiệp cũng sở hữu lượng tiền gửi lớn. Tuy nhiên, khác với bảo hiểm, thu nhập tài chính từ tiền gửi thường chỉ đóng vai trò bổ trợ cho hoạt động kinh doanh chính. Vì vậy, lãi suất cao không phải động lực tăng trưởng duy nhất đối với các cổ phiếu này.
Với dầu khí, câu chuyện còn nằm ở triển vọng kết quả kinh doanh và diễn biến giá dầu. Ông Phạm Tấn Nhật cho rằng nhóm dầu khí đang có triển vọng tích cực hơn nhờ kỳ vọng kết quả kinh doanh. Đây là yếu tố có thể tạo động lực cho cổ phiếu, bên cạnh lợi ích từ lượng tiền gửi.
Tuy nhiên, dầu khí cũng là nhóm có mức độ biến động cao, phụ thuộc vào giá dầu và chu kỳ hàng hóa. Vì vậy, cơ hội được đánh giá mang tính chọn lọc thay vì lan tỏa trên toàn ngành.
Nhìn lại các chu kỳ lãi suất trước, ACBS cho rằng thị trường vẫn có thể xuất hiện những cổ phiếu tăng giá ngay cả khi mặt bằng lãi suất đi lên. Trong các giai đoạn như 2010 hay 2022-2023, một số cổ phiếu như BVH, FPT, DGC và nhóm dầu khí từng có diễn biến tích cực nhờ nền tảng kinh doanh hoặc những động lực riêng của ngành.
Điều này cho thấy lãi suất cao không đồng nghĩa toàn bộ thị trường đều bất lợi. Ngược lại, đây có thể là giai đoạn nhà đầu tư phải nâng cao tiêu chuẩn lựa chọn cổ phiếu.
| |
Ngân hàng không còn là câu chuyện tăng trưởng tín dụng đơn thuần
Nếu bảo hiểm được hưởng lợi trực tiếp từ lãi suất cao, ngân hàng lại đứng trước bài toán ngược chiều.
Theo ACBS, ngân hàng là một trong những nhóm có lợi nhuận nhạy cảm với diễn biến lãi suất. Khi chi phí vốn tăng, biên lãi ròng (NIM) có thể chịu sức ép, khiến tăng trưởng tín dụng cao chưa chắc chuyển hóa tương ứng thành tăng trưởng lợi nhuận.
Trong một báo cáo gần đây, ACBS cũng điều chỉnh giảm định giá mục tiêu đối với MBB, một phần do điều chỉnh P/E mục tiêu để phản ánh môi trường lãi suất cao.
Do đó, thay vì mua rộng toàn ngành ngân hàng dựa trên kỳ vọng tín dụng tăng, ACBS cho rằng nhà đầu tư cần quan tâm nhiều hơn đến khả năng kiểm soát chi phí vốn, duy trì NIM, chất lượng tài sản và hiệu quả sử dụng vốn.
Ở góc nhìn thị trường, ông Phạm Tấn Nhật cho rằng diễn biến nhóm ngân hàng có thể phân hóa mạnh. Một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ có câu chuyện riêng như VPB, HDB, MSB, LPB được đánh giá có khả năng tạo mức tăng đáng chú ý, trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh có thể đối mặt với áp lực tăng trưởng thấp hơn.
Theo chuyên gia SHS, trong bối cảnh dòng tiền trên thị trường suy yếu, nhà đầu tư đang có xu hướng tập trung vào những cổ phiếu vốn hóa thấp và vừa có câu chuyện riêng. Trong khi đó, nhóm vốn hóa lớn cần chờ sự trở lại của dòng tiền lớn để tạo động lực rõ nét hơn.
Như vậy, với ngân hàng, yếu tố quyết định không còn đơn thuần là tốc độ tăng trưởng tín dụng mà là chất lượng tăng trưởng và khả năng bảo vệ lợi nhuận trong môi trường chi phí vốn cao.
| |
Cơ hội vẫn có, nhưng cần chờ điểm mua
Ở góc nhìn kỹ thuật và dòng tiền, ông Trần Long Huân, Giám đốc Cao cấp Tư vấn đầu tư, Chứng khoán Rồng Việt, cho rằng VN-Index đã có tuần giảm thứ hai liên tiếp trước áp lực cung tại nhóm cổ phiếu trụ, đặc biệt là Vingroup và ngân hàng. Sau khi lùi về sát vùng 1.730 điểm, chỉ số bật lại nhờ lực đẩy từ VIC trong phiên cuối tuần.
Theo ông Huân, trong ngắn hạn, VN-Index có thể xuất hiện nhịp hồi từ vùng 1.700-1.720 điểm lên quanh 1.800 điểm, với sự hỗ trợ của một số cổ phiếu vốn hóa lớn như FPT, VIC, VHM, GVR, MSN, MWG và nhóm ngân hàng. Tuy nhiên, ở góc nhìn trung hạn, thị trường vẫn cần một nhịp điều chỉnh sâu hơn về vùng 1.600-1.640 điểm để mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn và tạo điều kiện thu hút dòng tiền mới.
Đáng chú ý, ông Huân cho rằng diễn biến của VN-Index đang tạo ra sự chênh lệch lớn giữa chỉ số và nhiều cổ phiếu. Dù chỉ số vẫn ở vùng cao, không ít cổ phiếu midcap đã bước vào xu hướng giảm từ trước và hiện có mức giá tương đương thời điểm VN-Index ở vùng 1.200 điểm.
Vì vậy, thay vì chạy theo chỉ số, nhà đầu tư nên rà soát lại danh mục và tập trung vào những nhóm đang có nền tảng tốt, dòng tiền tích cực.
Theo ông Huân, chứng khoán có thể được quan tâm khi nhiều cổ phiếu đã điều chỉnh về vùng giá thấp; trong khi bán lẻ, khu công nghiệp và dầu khí vẫn có triển vọng nếu điều chỉnh về vùng giá phù hợp. Ngược lại, với những nhóm đang phá đáy, dòng tiền yếu và xu hướng chưa tích cực như bất động sản, thép, nhà đầu tư nên thận trọng, ưu tiên cơ cấu khi thị trường có nhịp hồi thay vì mở mua mới.
Đối với nhóm chứng khoán, ông Huân đưa ra một số cổ phiếu có thể theo dõi trong các nhịp điều chỉnh như SSI, HCM, VCI. Với thủy sản, ANV quanh vùng 15-16 và VHC quanh vùng 49-50 cũng được đưa vào danh sách theo dõi.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý trong khuyến nghị của Rồng Việt là không mua đuổi khi cổ phiếu tăng mạnh, mà chuẩn bị sẵn danh mục, xác định vùng giá phù hợp và kiên nhẫn chờ cơ hội.
Môi trường lãi suất cao đang khiến bài toán đầu tư trên thị trường chứng khoán trở nên chọn lọc hơn. Bảo hiểm, với đại diện đáng chú ý là BVH, có lợi thế rõ hơn từ danh mục tiền gửi; dầu khí có thêm động lực từ triển vọng kinh doanh và giá dầu; ngân hàng cần phân hóa dựa trên khả năng kiểm soát chi phí vốn và duy trì NIM; trong khi chứng khoán, bán lẻ, khu công nghiệp có thể trở thành lựa chọn khi dòng tiền quay trở lại và cổ phiếu điều chỉnh về vùng hấp dẫn.
Điểm chung trong các quan điểm là nhà đầu tư không nên kỳ vọng một mặt bằng lãi suất cao sẽ tạo ra cơ hội đồng đều trên thị trường. Thay vào đó, dòng tiền, sức khỏe tài chính, triển vọng lợi nhuận và câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp sẽ quyết định cổ phiếu nào có khả năng vượt trội.
Trong bối cảnh đó, chiến lược phù hợp không phải là tìm kiếm một nhóm ngành hưởng lợi tuyệt đối từ lãi suất cao, mà là chọn đúng doanh nghiệp và kiên nhẫn chờ mức giá đủ hấp dẫn để giải ngân.