Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại chính của nhiều quốc gia Mỹ Latinh, tìm kiếm quyền tiếp cận nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào và thị trường đang phát triển tại đây, đồng thời mở rộng ảnh hưởng của mình trong khu vực.
Các doanh nghiệp Trung Quốc đang đối mặt với nhu cầu chậm lại trong nước, do đó cần các thị trường mới cho sản phẩm khi đất nước tăng cường sản xuất trong nhiều ngành công nghiệp. Xuất khẩu sang Mỹ Latinh, thị trường với hơn 600 triệu người, và các khu vực khác đã tăng lên trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm 20% vào năm ngoái.
“Mỹ Latinh có tầng lớp trung lưu vững chắc, sức mua tương đối cao và nhu cầu thực sự…Những điều kiện đó khiến nơi đây trở thành một trong những nơi dễ dàng nhất để Trung Quốc bán sản lượng công nghiệp dư thừa trong nước”, Margaret Myers, giám đốc chương trình châu Á và Mỹ Latinh tại tổ chức tư vấn Inter-American Dialogue ở Washington cho biết.
Trong khi đó, các dòng xe hơi, quần áo, thiết bị điện tử và đồ nội thất gia dụng sản xuất tại Trung Quốc tràn vào đã khiến nhiều quốc gia đang cố gắng xây dựng các ngành công nghiệp có sức cạnh tranh toàn cầu cảm thấy không hài lòng. Một số quốc gia như Mexico, Chile và Brazil đã tăng thuế hoặc áp dụng các biện pháp khác để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước.
Hàng hóa thương mại điện tử giá rẻ chiếm thị phần
Hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc là tin tốt đối với nhiều người tiêu dùng Mỹ Latinh, nhưng lại là vấn đề nan giải đối với doanh nghiệp địa phương. Và các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc, dẫn đầu là Temu và Shein đã thúc đẩy xu hướng này.
Theo ước tính của công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower, Temu đạt trung bình 114 triệu người dùng hoạt động hàng tháng tại Mỹ Latinh trong nửa đầu năm 2025, tăng 165% so với cùng kỳ năm 2024. Số người dùng hoạt động hàng tháng của Shein trong khu vực này cũng tăng 18%.
Argentina đang phải gánh chịu phần lớn hậu quả của sự gia tăng nhập khẩu từ Trung Quốc, khi các nhà máy địa phương đóng cửa và sa thải công nhân trong ngành sản xuất, vốn sử dụng gần 20% lực lượng lao động của nước này.
Theo số liệu thống kê của chính phủ Argentina, khối lượng nhập khẩu thương mại điện tử - chủ yếu từ Trung Quốc - đã tăng vọt 237% trong tháng 10/2025 so với cùng kỳ năm ngoái.
“Số lượng sản phẩm Trung Quốc đổ vào Argentina, đặc biệt là thời trang siêu tốc đang gây quan ngại sâu sắc…Đây là một hiện tượng quốc tế nhưng hiện nay nó đang thực sự bắt đầu có tầm quan trọng đáng kể ở đây”, Claudio Drescher, người đứng đầu phòng công nghiệp và chủ sở hữu thương hiệu thời trang Jazmín Chebar cho biết.
Người phát ngôn của Temu cho biết công ty đã mang đến cho các doanh nghiệp địa phương ở Mỹ Latinh “cơ hội tiếp cận một kênh trực tuyến chi phí thấp, có khả năng mở rộng mà trước đây nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận được”, bao gồm cả việc mở sàn thương mại điện tử cho các nhà bán hàng trong nước tại Mexico và Brazil vào năm 2025.
Shein trong một tuyên bố cho biết công ty “tôn trọng tầm quan trọng của các ngành công nghiệp địa phương và cạnh tranh công bằng”.
Ô tô Trung Quốc đang thâm nhập thị trường Brazil và Mexico
Mexico và Brazil - hai trung tâm sản xuất ô tô khu vực của Mỹ Latinh - cũng đang chịu áp lực từ sự gia tăng nhập khẩu ô tô giá rẻ của Trung Quốc.
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc như BYD và GWM nhìn thấy cơ hội tăng trưởng khổng lồ ở Mỹ Latinh. Theo Hiệp hội Xe điện Brazil, hơn 80% trong số 61.615 xe điện bán ra năm 2024 tại Brazil - thị trường ô tô lớn thứ sáu thế giới - là các thương hiệu Trung Quốc.
Theo Hiệp hội Xe khách Trung Quốc, Mexico đã trở thành thị trường lớn nhất cho xuất khẩu ô tô của Trung Quốc, với tổng cộng 625.187 xe nhập khẩu trong năm ngoái. Con số này đã vượt qua lượng nhập khẩu của Nga, vốn trước đó là điểm đến hàng đầu của xe Trung Quốc.
Với vai trò là cơ sở sản xuất của nhiều nhà sản xuất toàn cầu, Mexico được ước tính là nhà sản xuất ô tô lớn thứ bảy thế giới, mặc dù chỉ khoảng 3,4 triệu trong số gần 4 triệu xe sản xuất năm ngoái được xuất khẩu. Brazil sản xuất khoảng 2,6 triệu xe, bao gồm nhiều xe điện và xe hybrid. Con số này so với sản lượng 34,5 triệu xe của Trung Quốc, trong đó hơn 7 triệu xe được xuất khẩu ra nước ngoài.
Trong một ngành công nghiệp mà quy mô là yếu tố sống còn, “Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh về xe điện”, với giá cả phải chăng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ" Jorge Guajardo, đối tác tại công ty tư vấn DGA Group cho biết.
Theo Paul Gong, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu ô tô Trung Quốc của UBS, xe Trung Quốc giá cả phải chăng thu hút nhiều người lái xe và sẽ tiếp tục thâm nhập thị trường Mỹ Latinh.
Khu vực Mỹ Latinh giàu tài nguyên thiên nhiên
Trung Quốc cần nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ của Mỹ Latinh cho các ngành công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ, từ lithium ở Brazil đến đồng ở Chile và bột cá ở Peru. Nhưng thâm hụt thương mại với Trung Quốc đang gia tăng trên khắp khu vực.
Thâm hụt thương mại của Mexico với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn thứ hai sau Mỹ, đạt 120 tỷ USD vào năm 2024, trong đó xuất khẩu các mặt hàng bao gồm nguyên liệu thô như đồng và quặng đồng, thiết bị điện và điện tử và hàng nông sản chỉ đạt khoảng 9 tỷ USD.
Thâm hụt thương mại của Argentina với Trung Quốc tăng lên gần 8,2 tỷ USD vào năm 2025, do nhập khẩu nhiều mặt hàng như máy móc và thiết bị điện và hàng hóa chế tạo hơn so với xuất khẩu các nguyên liệu thô như đậu nành và thịt.
Trong khi đó, Brazil ghi nhận thặng dư thương mại khoảng 29 tỷ USD với Trung Quốc năm ngoái, một phần là do xuất khẩu đậu tương tăng mạnh sau khi Trung Quốc tạm ngừng mua đậu tương của Mỹ. Chile có thặng dư thương mại với Trung Quốc nhờ xuất khẩu đồng, lithium, trái cây và rượu vang.
Trong hầu hết các trường hợp, Trung Quốc chủ yếu xuất khẩu hàng hóa chế tạo và nhập khẩu nguyên liệu thô. Nhưng mối quan hệ này còn vượt xa những điều cơ bản đó.
Các biện pháp bảo hộ
Mexico từ lâu đã tìm cách bảo hộ các ngành công nghiệp trong nước bằng việc áp thuế quan lên tới 50% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, bao gồm các sản phẩm ô tô, thiết bị gia dụng và quần áo.
Brazil nằm trong số các quốc gia đang loại bỏ hoặc dần loại bỏ các chương trình miễn thuế nhập khẩu “de minimis” đối với các bưu kiện nước ngoài có giá trị dưới 50 USD, một phần để nhắm mục tiêu vào hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc. Nước này cũng đang tăng thuế quan đối với hàng nhập khẩu xe điện.
Các quốc gia khác có thể sẽ có động thái tương tự, vì một số nhà phân tích dự đoán sẽ có thêm các biện pháp bảo hộ thương mại, bao gồm thuế quan và các quy định chặt chẽ hơn từ khu vực Mỹ Latinh.
Chile đã tăng thuế quan và áp thuế giá trị gia tăng 19% đối với các bưu kiện có giá trị thấp.
Tuy nhiên, với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, các quốc gia đang phải đối mặt với "bài toán cân bằng khi nói đến các chính sách bảo hộ thương mại", Leland Lazarus, người sáng lập Lazarus Consulting, công ty chuyên về quan hệ Trung Quốc - Mỹ Latinh nhận định.