“Cuộc khủng hoảng dầu và khí đốt hiện nay do việc phong tỏa eo biển Hormuz gây ra nghiêm trọng hơn cả các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2002 cộng lại… Thế giới chưa bao giờ trải qua sự gián đoạn nguồn cung năng lượng nào ở quy mô lớn như vậy", Fatih Birol, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định.
Ông cho biết, các nước châu Âu, cũng như Nhật Bản, Úc và các nước khác sẽ chịu thiệt hại, nhưng các quốc gia có nguy cơ cao nhất là các nước đang phát triển, những nước sẽ phải gánh chịu giá dầu thô và khí đốt cao hơn, giá lương thực cao hơn và lạm phát gia tăng nói chung.
Các nước thành viên IEA đã đồng ý vào tháng trước về việc giải phóng một phần dự trữ chiến lược của họ. Một phần trong số này đã được giải phóng và quá trình này vẫn đang tiếp diễn.
Trong khi đó, thị trường dầu mỏ tương lai và thị trường dầu mỏ vật chất đang phát ra những tín hiệu cảnh báo nghiêm trọng.
Các hợp đồng dầu thô giao vào cuối tháng này đang được giao dịch với mức giá cao hơn đáng kể so với các hợp đồng cho những tháng tiếp theo. Tình trạng này được gọi là backwardation (bù hoãn bán), cho thấy thị trường tin rằng nguồn cung dầu đang đối mặt rủi ro, đặc biệt là đối với các hợp đồng dài hạn.
Hạn chế nguồn cung là yếu tố lớn nhất khiến giá dầu tương lai của Mỹ tăng gần gấp đôi trong năm nay, trong khi dầu Brent cũng tăng vọt lên trên 110 USD/thùng.
Tuy nhiên, giá dầu giao ngay còn tăng nhanh hơn nữa, đây là một tín hiệu cảnh báo quan trọng khác. Cụ thể, giá Brent giao ngay (dated Brent) đã chạm 141,26 USD/thùng vào tuần trước - mức cao nhất kể từ năm 2008.
“Nó giống như chai nước cuối cùng: chúng ta sẵn sàng trả bất cứ giá nào để có được…Việc định giá dầu vật chất trong bối cảnh cú sốc nguồn cung mang tính cảm tính nhiều hơn là khoa học”, Vikas Dwivedi, chiến lược gia năng lượng toàn cầu tại Macquarie Group cho biết.
Một dấu hiệu khác cho thấy tình trạng khan hiếm là quốc gia xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới Ả Rập Xê Út được cho là đang áp mức phụ phí kỷ lục đối với dầu thô bán cho khách hàng.
Theo Financial Times, Ả Rập Xê Út đang yêu cầu mức phụ phí 19,5 USD/thùng đối với khách hàng châu Á so với chuẩn dầu Arab Light, và lên tới 30 USD/thùng so với giá dầu Brent đối với khách hàng châu Âu.
Theo Financial Times, Ả Rập Xê Út đang yêu cầu mức phí bảo hiểm 19,5 USD/thùng để giao dầu cho khách hàng ở châu Á so với giá chuẩn của dầu thô Arab Light và lên tới 30 USD/thùng so với dầu Brent cho khách hàng ở châu Âu.
Mặc dù thị trường dầu mỏ đang nhận được phần lớn sự chú ý, nhưng tình trạng thiếu hụt các sản phẩm lọc dầu như nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng có thể trở thành một vấn đề khó khăn mà nền kinh tế khó vượt qua.
Giá nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi trong tháng qua do các vấn đề về nguồn cung dầu thô dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Các sân bay thường chỉ dự trữ lượng nhiên liệu máy bay đủ dùng trong vài ngày, và các hãng hàng không phần lớn đã ngưng phòng ngừa rủi ro và dự trữ nhiên liệu trong những năm gần đây.
