“Tại thời điểm này, dường như chúng ta đang chứng kiến một cuộc xung đột quân sự toàn diện giữa Mỹ và Iran, điều này sẽ là chưa từng có tiền lệ và không thể đánh giá được diễn biến”, Vandana Hari, Giám đốc điều hành của công ty nghiên cứu năng lượng Vanda Insights cho biết.
“Nếu tình trạng này kéo dài nhiều ngày với việc Iran và các lực lượng ủy nhiệm tiến hành trả đũa đến mức tối đa, chúng ta đang chứng kiến những kịch bản tồi tệ nhất đối với dầu mỏ, bao gồm cả sự gián đoạn lớn đối với dòng chảy dầu mỏ qua Trung Đông. Điều này sẽ xảy ra trừ khi Mỹ có thể chủ động vô hiệu hóa năng lực hải quân và quân sự Iran, cũng như đảm bảo giao thông tàu chở dầu qua eo biển Hormuz tiếp tục diễn ra bình thường”, bà cho biết.
Khi căng thẳng leo thang, sự chú ý lại chuyển về eo biển Hormuz, vì bất kỳ sự gián đoạn nào cũng sẽ gây ra hậu quả tức thời và nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Nằm giữa Oman và Iran, eo biển Hormuz đóng vai trò là tuyến đường vận chuyển quan trọng - và là điểm nghẽn tiềm tàng - đối với dầu thô toàn cầu, với khoảng 13 triệu thùng mỗi ngày vận chuyển qua đây vào năm 2025, tương đương khoảng 31% tổng lượng dầu vận chuyển bằng đường biển.
Eo biển này cũng kết nối các nhà sản xuất lớn ở vùng Vịnh, bao gồm Ả Rập Xê Út, Iran, Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất với Vịnh Oman và Biển Ả Rập.
Reuters cho biết Iran trong nhiều năm qua đã nhiều lần đe dọa sẽ phong tỏa tuyến đường biển hẹp này nhằm đáp trả các cuộc tấn công nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo.
Bob McNally, chủ tịch của Rapidan Energy Group nhận định đây là “một diễn biến rất nghiêm trọng” đối với thị trường dầu khí thế giới do sự phụ thuộc của chúng vào sản lượng và dòng chảy qua eo biển Hormuz.
Câu hỏi lớn hơn là về thời gian kéo dài. Mức độ tăng đột biến của giá dầu và khí hóa lỏng (LNG) sẽ phụ thuộc vào thời gian và phạm vi của bất kỳ sự gián đoạn nào đối với sản lượng và dòng chảy ở vùng Vịnh.
Kịch bản xấu nhất: Giá dầu ba chữ số
Các nhà phân tích cho rằng các kịch bản tiềm năng bao gồm từ sự gián đoạn hạn chế đối với xuất khẩu của Iran đến việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz.
Ác mộng đối với thị trường toàn cầu không chỉ là mất đi lượng dầu của Iran, mà còn là sự gián đoạn rộng hơn đối với vận chuyển hàng hóa qua eo biển.
“Những dấu hiệu ban đầu cho thấy một cuộc tấn công quy mô lớn hơn nhằm vào Iran, với các cuộc phản công có thể leo thang và lôi kéo nhiều quốc gia vùng Vịnh vào cuộc”, Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee cho biết.
Ông Kavonic cho biết thị trường ban đầu sẽ định giá dựa trên một loạt các rủi ro — từ việc mất tới 2 triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Iran đến các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng khu vực, hoặc trong trường hợp xấu nhất là gián đoạn giao thông qua eo biển Hormuz.
“Nếu Iran cảm thấy họ đang đối mặt với mối đe dọa hiện hữu, thì không thể loại trừ khả năng phong tỏa eo biển Hormuz”, ông cho biết.
Nếu Iran thành công trong việc đóng cửa eo biển, hậu quả đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể rất nghiêm trọng.
“Điều này có thể tạo ra một kịch bản nghiêm trọng gấp ba lần so với lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập và cuộc cách mạng Iran những năm 1970, và đẩy giá dầu lên mức ba chữ số, trong khi giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) sẽ kiểm định lại mức cao kỷ lục của năm 2022”, ông Kavonic lưu ý.
Giá dầu Brent đã đóng cửa ở mức 72,48 USD trong tuần qua, đưa mức tăng từ đầu năm đến nay lên khoảng 19%. Giá dầu thô WTI đóng cửa ở mức 62,02 USD, tăng khoảng 16% so với đầu năm.