Tại cảng Rotterdam, trung tâm sản xuất nhiên liệu sinh học lớn nhất thế giới, dữ liệu từ công ty định giá Argus cho thấy giá nhiên liệu sinh học có thời điểm xuống còn 985 USD/tấn vào ngày 14/9. Đây là mức thấp nhất từng được ghi nhận, giảm đáng kể so với mức 1.388 USD/tấn hồi tháng 7.
Giá giảm khi các nhà sản xuất chủ động hạ giá để kích thích nhu cầu và thúc đẩy tiêu thụ, đồng thời đáp ứng các mục tiêu cắt giảm phát thải của Liên minh châu Âu (EU). Sau khi chạm đáy, giá nhiên liệu sinh học tại Rotterdam đã phục hồi lên khoảng 1.240 USD/tấn.
Điều này diễn ra trong bối cảnh giá dầu diesel hàng hải, loại nhiên liệu vận tải biển quan trọng, đã tăng vọt lên 1.528 USD/tấn trong tuần này từ mức 714,5 USD/tấn ngay trước khi xung đột Trung Đông bùng nổ vào tháng 2, giữa lúc nguồn cung ngày càng bị gián đoạn.
Theo Argus, nếu tính cả chi phí tuân thủ các quy định của EU về phát thải carbon đối với nhiên liệu hàng hải, cùng với chi phí mua hạn ngạch phát thải carbon trong ngành vận tải biển, biodiesel hiện rẻ hơn hầu hết các loại nhiên liệu hàng hải truyền thống.
Diễn biến đảo chiều bất thường về giá này có thể thúc đẩy ngành vận tải biển chuyển sang sử dụng nhiên liệu sinh học thân thiện với môi trường nhanh hơn, trong bối cảnh sức ép từ các quy định về giảm phát thải ngày càng gia tăng. Ngành vận tải biển hiện chiếm khoảng 3% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.
Madeleine Jenkins, chuyên gia về định giá nhiên liệu sinh học châu Âu tại Argus cho biết, sự phát triển mới đáng ngạc nhiên này sẽ khuyến khích các hãng vận tải “xem xét lại chiến lược nhiên liệu, vì nhiên liệu sinh học hàng hải thường rẻ hơn dầu diesel hàng hải sau khi tính đến mức tiết kiệm phát thải ròng theo các chương trình của EU”.
Nhiên liệu sinh học có thể được sử dụng trong hầu hết các tàu với một vài sửa đổi nhỏ, hoặc là hỗn hợp với nhiên liệu thông thường hoặc ở dạng nguyên chất, và đã nổi lên như một trong những lựa chọn dễ dàng nhất của ngành để cắt giảm khí thải. Chúng có thể được sản xuất từ cây trồng hoặc chất thải hữu cơ nhưng có mật độ năng lượng thấp hơn một chút so với nhiên liệu thông thường, nên tàu cần tiêu thụ nhiều hơn khoảng 7 đến 10% nhiên liệu cho mỗi chuyến đi.
Một phần đáng kể nhiên liệu sinh học bán ra tại Rotterdam được sản xuất từ các sản phẩm phế thải như nước thải từ nhà máy dầu cọ ở Đông Nam Á và dầu thải thực phẩm, có nghĩa là nhiên liệu sinh học hầu như không bị ảnh hưởng bởi sự tăng giá nhiên liệu hóa thạch trong năm nay.
Ưu điểm của nhiên liệu sinh học so với các loại nhiên liệu thay thế khác như methanol hoặc amoniac là chúng dễ dàng được áp dụng cho đội tàu hiện có.
Jason Stefanatos, Giám đốc toàn cầu về khử carbon của công ty phân cấp tàu biển DNV cho biết nhiên liệu sinh học về cơ bản là một giải pháp có thể sử dụng ngay. Phần lớn động cơ hàng hải hiện đại có thể sử dụng loại nhiên liệu này mà chỉ cần rất ít, thậm chí không cần cải tạo.
Theo ông, tàu biển có thể vẫn phải thực hiện một số thay đổi, chẳng hạn chia bồn chứa thành hai ngăn để chứa nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống, hoặc điều chỉnh quy trình vận hành trên tàu. Tuy nhiên, những thay đổi này không phải trở ngại lớn và cũng không quá phức tạp để triển khai.
Tuy nhiên, nhiên liệu sinh học vẫn chỉ chiếm một phần nhỏ trong thị trường nhiên liệu vận tải biển toàn cầu. DNV ước tính chúng chiếm khoảng 0,6% lượng nhiên liệu vận chuyển, mặc dù việc sử dụng đã tăng nhanh kể từ năm 2021.
Điều này một phần là do sự cạnh tranh với các lĩnh vực khác như vận tải đường bộ và ngày càng nhiều là hàng không đối với nguồn nguyên liệu bền vững. Nguồn cung còn chịu thêm sức ép do các quy định của EU hạn chế những loại nguyên liệu được phép tính vào mục tiêu giảm phát thải, nhằm tránh tình trạng cây trồng dùng làm lương thực bị chuyển sang sản xuất nhiên liệu.
“Đó là loại nhiên liệu chắc chắn sẽ đóng một vai trò quan trọng trong tương lai, nhưng mức độ đóng góp của nó vào hỗn hợp nhiên liệu vận chuyển sẽ phụ thuộc nhiều vào giá và tính sẵn có”, ông Jason Stefanatos cho biết.
Theo ước tính của Argus, nhu cầu đối với biodiesel tiên tiến nguyên chất tại Rotterdam có thể đạt khoảng 250.000 tấn trong năm nay, tương đương hơn 40% thị trường nhiên liệu hàng hải toàn cầu, hiện được ước tính ở mức 600.000 tấn. Trong khi đó, sản lượng biodiesel toàn cầu hiện ở mức gần 4 triệu tấn. Tuy nhiên, phần lớn sản lượng này không chỉ phục vụ ngành vận tải biển mà còn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác.
