Dòng vốn tập trung vào nhóm vốn hóa lớn và vừa
Trong 27 cổ phiếu, 6 mã gồm VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB được bổ sung đồng thời vào FTSE All-World và FTSE All-Cap. Trong khi đó, 21 cổ phiếu còn lại thuộc nhóm Small Cap và được đưa vào FTSE All-Cap.
Do đó, dòng vốn thụ động dự kiến tập trung chủ yếu vào nhóm vốn hóa lớn và vốn hóa vừa, thay vì phân bổ đồng đều cho cả 27 mã.
Đáng chú ý, FTSE Russell nâng ước tính tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index lên 0,488%, từ mức 0,33% trong ước tính công bố tháng 3/2026.
Với tỷ trọng mới và quy mô tài sản của các quỹ mô phỏng chỉ số FTSE, VNDIRECT ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF và quỹ mở theo dõi FTSE Emerging có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam trong toàn bộ quá trình nâng hạng và hoàn tất lộ trình ở mức hơn 2,2 tỷ USD.
Trong đó, Vanguard Total International Stock ETF có quy mô tài sản khoảng 582 tỷ USD, tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam ước tính 0,13%, tương ứng khoảng 750 triệu USD. Vanguard Institutional Total International Stock Market Index Trust II có quy mô 296 tỷ USD, ước tính phân bổ khoảng 381 triệu USD.
Vanguard FTSE Emerging Markets ETF có quy mô tài sản khoảng 146 tỷ USD, với tỷ trọng Việt Nam ước tính 0,49%, tương ứng khoảng 713 triệu USD.
Tổng quy mô tài sản của 16 quỹ được VNDIRECT thống kê lên tới khoảng 1.326 tỷ USD và giá trị cổ phiếu Việt Nam ước tính có thể đạt 2,236 tỷ USD.
Bên cạnh dòng vốn thụ động, dòng vốn chủ động cũng được kỳ vọng là nguồn lực đáng kể. Theo chia sẻ trước đó của đại diện FTSE Russell, tổng dòng vốn nước ngoài vào Việt Nam, bao gồm cả các quỹ chủ động, có thể đạt khoảng 6 tỷ USD.
Tuy nhiên, dòng vốn chủ động không chịu ràng buộc bởi cơ cấu chỉ số, mà phụ thuộc vào đánh giá của từng tổ chức về triển vọng lợi nhuận, định giá, thanh khoản và rủi ro thị trường.
Phần lớn dòng tiền sẽ đến trong năm 2027
Một điểm đáng chú ý là hơn 2,2 tỷ USD vốn thụ động không được giải ngân ngay trong tháng 9/2026.
FTSE Russell sẽ thực hiện quá trình chuyển Việt Nam từ Frontier Market lên Secondary Emerging Market theo 4 đợt. Đợt đầu ngày 21/9/2026, Việt Nam được phân bổ 10% tỷ trọng mục tiêu. Sau đợt hai ngày 19/3/2027, tỷ trọng tích lũy tăng lên 30%; đợt ba ngày 18/6/2027 nâng tỷ trọng lên 65% và đợt cuối ngày 17/9/2027 đưa tỷ trọng lên 100%.
Như vậy, khoảng 90% tỷ trọng mục tiêu sẽ được bổ sung trong năm 2027, đồng nghĩa phần lớn dòng vốn thụ động gắn với quá trình nâng hạng cũng sẽ được giải ngân trong năm tới.
Riêng đợt đầu tháng 9/2026, với tỷ trọng 10%, VNDIRECT ước tính lượng vốn giải ngân khoảng 220 triệu USD, tương đương hơn 5.760 tỷ đồng.
Con số này khá nhỏ so với hơn 90.000 tỷ đồng giá trị bán ròng của khối ngoại từ đầu năm. Vì vậy, đợt phân bổ đầu tiên nhiều khả năng chủ yếu hỗ trợ tâm lý thị trường trong ngắn hạn, thay vì đủ lớn để đảo chiều xu hướng bán ròng.
Ở chiều ngược lại, áp lực bán từ các ETF đang mô phỏng các chỉ số FTSE Frontier được đánh giá ở mức hạn chế. FTSE Russell sẽ chuyển FTSE Vietnam 30 Index sang hệ thống FTSE Vietnam Index Series từ tháng 9/2026, giúp giảm rủi ro các quỹ liên quan phải bán toàn bộ cổ phiếu Việt Nam khi thị trường rời nhóm Frontier.
Sau khi Việt Nam chính thức gia nhập FTSE Emerging, danh mục và tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong FTSE GEIS cũng sẽ tiếp tục thay đổi qua các kỳ rà soát tháng 3 và tháng 9 hàng năm. FTSE sẽ đánh giá lại danh sách cổ phiếu, phân loại vốn hóa, thanh khoản, free-float, giới hạn sở hữu nước ngoài và vốn hóa có thể đầu tư.
Theo VNDIRECT, việc được FTSE Russell nâng lên thị trường mới nổi thứ cấp mới là bước đầu. Trong kịch bản cơ sở, Việt Nam có thể được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 6/2029 và được FTSE Russell nâng lên thị trường mới nổi cao cấp vào năm 2030.
Như vậy, câu chuyện FTSE không chỉ nằm ở dòng vốn hơn 2,2 tỷ USD, mà còn mở ra một giai đoạn mới cho thị trường Việt Nam. Trong đó, những doanh nghiệp có quy mô lớn, thanh khoản tốt, tỷ lệ free-float cao và đáp ứng tốt yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế sẽ có nhiều cơ hội hưởng lợi hơn trong quá trình nâng hạng.
