Giá dầu hạ nhiệt giúp hạ áp lực chi phí nhiên liệu, mở đường cho nhóm hàng không, vận tải và logistics cải thiện biên lợi nhuận
Giải tỏa áp lực chi phí đầu vào
Thị trường dầu mỏ trong nửa đầu năm 2026 biến động mạnh dưới tác động trực tiếp từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Là nhà sản xuất lớn thứ ba trong khối OPEC với sản lượng vượt ngưỡng 3 triệu thùng/ngày và nắm quyền kiểm soát Eo biển Hormuz chiến lược, mọi động thái từ Iran đều có ảnh hưởng lớn đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Khi xung đột leo thang, lo ngại hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn đã đẩy giá dầu Brent từ mốc 72 USD/thùng vào cuối tháng 2 vọt lên gần 120 USD/thùng vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn, lưu thông qua eo biển chiến lược này dần được khôi phục. Rủi ro địa chính trị hạ nhiệt đã khiến giá dầu nhanh chóng “quay đầu”. Đến cuối tháng 6, giá Brent lùi về quanh 73 USD/thùng, dù vẫn cao hơn khoảng 20% so với đầu năm nhưng đã giảm tới gần 40% so với đỉnh.
Triển vọng nửa cuối năm được đánh giá tích cực khi nhiều tổ chức quốc tế cho rằng thị trường dầu mỏ sẽ dần cân bằng trở lại nhờ nguồn cung phục hồi. Trong khi Goldman Sachs dự báo giá dầu Brent sẽ dao động quanh mức 80 USD/thùng trong quý IV/2026 trước khi hạ về 75 USD trong năm 2027, thì Citigroup khi đưa ra mức bình quân 75 USD/thùng ngay trong quý III/2026 và tiếp tục lùi sâu về vùng 65 USD vào năm kế tiếp.
Sự hạ nhiệt của giá dầu không chỉ tác động đến thị trường năng lượng mà còn lan tỏa sang nhiều loại hàng hóa khác. Chi phí vận tải và nguyên liệu đầu vào giảm kéo theo xu hướng giảm giá của LNG, than nhiệt, nhôm, cao su, PVC, bông và đậu tương. Đồng thời, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục cải thiện, góp phần giảm áp lực chi phí tổng thể cho cộng đồng doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, ngành hàng không được đánh giá là nhóm hưởng lợi rõ nét nhất khi nhiên liệu bay thường chiếm khoảng 30% tổng chi phí khai thác.
Tương tự, với các doanh nghiệp vận tải biển, nhiên liệu cũng là một trong những khoản chi phí lớn nhất. Giá dầu giảm giúp hạ chi phí khai thác đội tàu, cải thiện hiệu quả kinh doanh của các đơn vị vận tải dầu khí, container và hàng rời, nhất là khi nhu cầu vận chuyển quốc tế được kỳ vọng phục hồi vững chắc.
Xét riêng nhóm logistics, nhiên liệu chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí vận tải đường bộ, kho bãi và phân phối. Việc giá dầu hạ nhiệt không chỉ giúp nhóm này cải thiện biên lợi nhuận thuần mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh nhờ hạ được cấu thành chi phí logistics tổng thể.
Rộng cửa cải thiện lợi nhuận
Với kịch bản giá dầu neo ở vùng 75-80 USD/thùng, khối vận tải và logistics nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự bứt phá về biên lợi nhuận trong nửa cuối năm 2026.
Nếu giá dầu duy trì trong vùng 75-80 USD/thùng như nhiều tổ chức dự báo, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp vận tải và logistics nhiều khả năng sẽ bứt phá trong nửa cuối năm 2026. Đây là nhóm ngành được hưởng lợi trực tiếp khi áp lực chi phí hạ nhiệt trong bối cảnh nhu cầu vận tải và thương mại toàn cầu vẫn duy trì đà tăng.
Đối với Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, mã HVN), việc giá dầu Brent được kỳ vọng ổn định trong vùng 75-80 USD/thùng trong nửa cuối năm sẽ tạo điều kiện để chi phí nhiên liệu Jet A1 tiếp tục giảm, qua đó cải thiện biên lợi nhuận và dòng tiền hoạt động. Môi trường giá nhiên liệu ổn định cũng giúp hãng chủ động hơn trong công tác lập kế hoạch khai thác, tối ưu hiệu quả vận hành và mở rộng các đường bay quốc tế.
Về dài hạn, Vietnam Airlines còn được hỗ trợ bởi kế hoạch mở rộng hạ tầng hàng không. Theo quy hoạch, Việt Nam dự kiến xây dựng thêm 7 sân bay đến năm 2030 cùng nhiều dự án cảng hàng không mới. Mạng lưới hạ tầng mở rộng sẽ tạo điều kiện để hãng tăng quy mô đội bay, mở thêm đường bay và nâng tần suất khai thác.
Tại Công ty cổ phần Hàng không Vietjet (Vietjet Air, mã VJC), chi phí nhiên liệu vốn chiếm khoảng 38% chi phí hoạt động. Do đó, xu hướng giảm của giá nhiên liệu trong nửa cuối năm 2026 sẽ là bệ đỡ vững chắc cho biên lợi nhuận của hãng. Nhìn xa hơn, Công ty Chứng khoán FPT nhận định, lợi nhuận sau thuế của Vietjet Air năm 2027 sẽ phục hồi mạnh mẽ, đạt 2.556 tỷ đồng nhờ giá Jet A1 dự phóng giảm 32% so với cùng kỳ nếu Mỹ và Iran hoàn tất ký kết thoả thuận hoà bình.
Trong lĩnh vực vận tải, Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans, mã PVT) - doanh nghiệp sở hữu đội tàu đa dạng từ tàu dầu thô, dầu sản phẩm, LPG, hóa chất đến hàng rời - cũng hưởng lợi lớn. Giá dầu ổn định cùng nhu cầu vận tải tăng có thể giúp cải thiện hiệu quả khai thác đội tàu. Công ty Chứng khoán Rồng Việt ước tính, doanh thu quý II/2026 của PVTrans đạt 6.283 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ năm trước; lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 523 tỷ đồng, tăng 78% so với cùng kỳ nhờ mặt bằng giá cước vận tải neo cao trong giai đoạn căng thẳng tại Trung Đông, trong khi sản lượng tiếp tục được hỗ trợ bởi đội tàu mở rộng.
Trong khi đó, tại Công ty cổ phần Vận tải sản phẩm khí quốc tế (Gas Shipping, mã GSP), ngoài yếu tố nhiên liệu đầu vào, doanh nghiệp còn hưởng lợi khi chuỗi cung ứng năng lượng ổn định và nhu cầu vận chuyển khí hóa lỏng duy trì tích cực. Tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên trước đó, lãnh đạo Gas Shipping từng cho biết, xung đột Trung Đông đẩy giá dầu tăng mạnh đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác đội tàu LPG. Do đó, khi giá dầu hạ nhiệt trở lại, hiệu quả khai thác đã dần được cải thiện. Trong 6 tháng đầu năm, Gas Shipping ghi nhận doanh thu khoảng 2.100 tỷ đồng, hoàn thành 66% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 57 tỷ đồng, tương đương 45% kế hoạch.
Bên cạnh khối vận tải, giá dầu giảm cũng tác động tích cực đến các doanh nghiệp cảng biển, chủ yếu thông qua các yếu tố gián tiếp như giảm chi phí logistics, ổn định chuỗi cung ứng và thúc đẩy lưu lượng hàng hóa giao thương. Đơn cử, Công ty cổ phần Gemadept (mã GMD) được kỳ vọng hưởng lợi nhờ sản lượng container tăng, hệ sinh thái cảng - logistics đồng bộ và dư địa mở rộng công suất tại cảng nước sâu Gemalink.
Khối doanh nghiệp dệt may, thủy sản và sản xuất xuất khẩu cũng được “tiếp sức” gián tiếp nhờ chi phí logistics giảm, từ đó nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế trong bối cảnh các đơn hàng xuất khẩu đang phục hồi.
Không chỉ hỗ trợ kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp, giá dầu giảm sâu còn góp phần hạ bớt áp lực lạm phát cho nền kinh tế. Theo SSI Research, việc giá dầu điều chỉnh gần 40% từ đỉnh thiết lập hồi tháng 3 về lại vùng trước khi căng thẳng Mỹ - Israel - Iran leo thang sẽ tạo dư địa và môi trường thuận lợi cho việc kiểm soát mặt bằng giá cả trong thời gian tới.
