Tại chương trình “Café cùng Chứng” của SSI Research, ông Đào Minh Châu, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư SSI (SSI Research) cho biết, bán lẻ thông thường là ngành trụ cột của nền kinh tế chiếm trọng số cao trên 60% GDP. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cao 2 chữ số cho giai đoạn 2026-2030, GDP đầu người bình quân 11% lên 8.500 USD vào 2030.
“Để đạt mục tiêu này, bên cạnh chính sách đẩy mạnh đầu tư công, phục hồi nguồn cung bất động sản, thì ngành tiêu dùng cũng đã và có thể sẽ được nhiều chính sách hỗ trợ. Các chính sách rồi hỗ trợ ngành như giảm thuế VAT kéo dài đến cuối năm nay, thay đổi biểu thuế thu nhập cá nhân”, ông Châu nói.
 |
Hưởng lợi từ giá bất động sản tăng và lấy thị phần
Ngành bán lẻ cũng đã có chút hưởng lợi từ việc phục hồi bất động sản, đặc biệt là ở khu vực thành thị nhờ giá bất động sản đã hồi phục rất tốt trong khoảng 2 năm vừa qua. Phân khúc chung cư ở Hà Nội tăng 80-100%, TP.HCM cũng đã tăng khoảng 50-70%. Điều này giúp những người sở hữu bất động sản tại những thành phố lớn có cảm giác giàu lên và họ tăng cường chi tiêu.
Về câu chuyện thị phần, hiện tại các doanh nghiệp niêm yết trên sàn trong mảng bán lẻ chủ yếu ở phân khúc kênh hiện đại. Năm 2025 và 2026, các doanh nghiệp này đều đang lấy được thị phần từ kênh thương mại truyền thống khi chính phủ đã kiểm soát chặt chẽ hơn về hóa đơn đầu vào hay thuế hộ kinh doanh nhỏ lẻ, kiểm soát sàn thương mại điện tử, hoặc các đợt kiểm tra và siết chặt chống hàng giả hàng nhái. Điều này đã giúp các doanh nghiệp bán lẻ tăng được thị phần kênh siêu thị hiện đại, với mức tăng khoảng 2-3% trong khoảng 2 năm vừa qua.
 |
Nguồn SSI Research |
“Về bức tranh kết quả kinh doanh quý I, các cổ phiếu MWG FRT PNJ DGW đều tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận rất cao, với doanh thu tăng 30-50%, lợi nhuận tăng trên 70%. Thực tế con số này cao hơn kỳ vọng của SSI Research trước đó đưa ra”, ông Châu cho biết.
Mức tăng trưởng này tương đối đột biến so với mức trung bình 20-25% của ba năm trước. Mặc dù tiêu dùng trong quý I theo thống kê tăng khoảng 10% cùng kỳ, nhưng nếu loại đi yếu tố giá thì mức tăng thực tế khoảng 7%, chưa hồi phục về giai đoạn trước Covid (khoảng 9%).
Tuy nhiên, doanh thu của các doanh nghiệp này vẫn đạt được mức tăng trưởng mạnh nhờ tăng trưởng thị phần. Đồng thời, mỗi doanh nghiệp có một câu chuyện riêng.
Ông Châu lấy ví dụ như ngành điện tử, trong thời gian vừa qua được hưởng lợi bởi xu hướng người tiêu dùng mua các sản phẩm laptop thay thế hay điện thoại để đáp ứng nhu cầu về AI nhiều hơn. Giá của các sản phẩm trong quý I cũng đều tăng, bên cạnh giá các linh kiện điện tử như RAM tăng rất mạnh. Điều này cũng giúp doanh thu và biên lợi nhuận tăng trưởng, kích thích nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng trước khi các sản phẩm này tiếp tục tăng giá.
Với PNJ, doanh nghiệp cũng được hưởng lợi bởi giá vàng trong thời gian qua tăng rất mạnh, đặc biệt trong quý I/2026. Công ty cũng đã hưởng lợi về hàng tồn kho. Những yếu tố này đã giúp cho ngành bán lẻ đạt được tăng trưởng kinh doanh rất khả quan.
Lạm phát – yếu tố cần chú ý
Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Chuyên gia Chiến lược Đầu tư SSI Research chia sẻ thêm, ngay cả khi những số liệu về tăng trưởng tiêu dùng, tăng trưởng doanh số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ của toàn xã hội chưa thực sự trở lại giai đoạn trước Covid, thì sự gia tăng thị phần của kênh bán lẻ hiện đại cũng đang giúp cho mặt bằng tăng trưởng của các doanh nghiệp bán lẻ trong quý I đạt mức cao.
"Mặt bằng lợi nhuận rất cao, và có kỳ vọng tiếp tục ổn định và tăng trưởng trong tương lai", ông Hiếu nói.
Tuy nhiên trong tháng 4, sự kiện diễn biến về giá, đặc biệt là giá nguyên vật liệu đầu vào như giá xăng dầu, thậm chí giá nguyên vật liệu xây dựng cũng có giai đoạn tăng cao và ảnh hưởng khá nhiều đến các chỉ số giá và lạm phát, là một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư trong giai đoạn còn lại của năm 2026. Ngành bán lẻ cũng thường xuyên có những hiệu ứng nhất định từ các biến số bên ngoài này.
Về vấn đề này, ông Châu cho rằng, đúng là chỉ số lạm phát tháng 4 cũng có những tín hiệu tương đối quan ngại khi CPI tăng 5,5% so với cùng kỳ và tăng so với mốc 4,65% tháng 3. Nếu lạm phát tăng thì có thể ảnh hưởng đến tiêu dùng trong nhiều khía cạnh.
Thứ nhất, khi lạm phát tăng sẽ ảnh hưởng đến sức mua thực tế và thu nhập khả dụng còn lại của người tiêu dùng sau khi đã phải chi trả cho những dịch vụ thiết yếu. Tác động này sẽ ảnh hưởng đến nhóm hàng không thiết yếu hơn. Lấy ví dụ, nếu giá xăng dầu tăng trung bình khoảng 10% thì có thể ảnh hưởng đến chi tiêu khả dụng của nền kinh tế khoảng 2,5 tỷ USD/năm.
Tác động thứ hai khi lạm phát tăng là Chính phủ có thể phải áp dụng chính sách tiền tệ thận trọng hơn. Khi lãi suất duy trì ở mặt bằng cao, người tiêu dùng sẽ có xu hướng tiết kiệm nhiều hơn. Đặc biệt, lãi suất cao sẽ ảnh hưởng lớn tới cho vay tiêu dùng (chiếm tỷ trọng tương đối trong tổng chi tiêu tiêu dùng).
Theo quan điểm của ông Châu, trong những nhóm ngành chịu ảnh hưởng thì nhóm bán lẻ sẽ có độ chống chịu tương đối tốt hơn bởi các doanh nghiệp này có khả năng chuyển giá đầu vào cho người tiêu dùng (khi chi phí đầu vào tăng, các doanh nghiệp bán lẻ sẽ chuyển vào giá bán cho người tiêu dùng dễ dàng hơn những nhóm ngành khác trên thị trường). Đây cũng sẽ là một trong những điểm tích cực của nhóm ngành này ở khía cạnh đầu tư.
