Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh mới hoàn thành phần thô và phải dừng thi công nhiều năm (Ảnh: N.T)
Vướng mắc trong điều chỉnh chủ trương đầu tư
Tháng 2/2020, sau khi hoàn thành phần thô, trong đó có khối khách sạn 19 tầng, Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn - Bảo Ninh hết thời hạn thực hiện theo quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư ban hành tháng 10/2019 và phải dừng thi công.
Đến tháng 3/2021, Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình đề nghị điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư, chuyển chủ đầu tư sang Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh. Tuy nhiên, Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Bình (nay là Sở Tài chính Quảng Trị) cho rằng, chưa có cơ sở xem xét do hồ sơ liên quan đến thủ tục đăng ký biến động đất đai.
Tại Văn bản số 2601, ngày 23/11/2021, trả lời Văn phòng Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Bình (nay là UBND tỉnh Quảng Trị) cho biết, việc xử lý gặp nhiều khó khăn do tài sản góp vốn tại dự án liên quan đến phần vốn nhà nước. Theo UBND tỉnh, việc định giá tài sản nhà nước để góp vốn vào doanh nghiệp ngoài nhà nước là vấn đề phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình là doanh nghiệp có vốn nhà nước, trong đó Tổng công ty Du lịch Sài Gòn nắm 36% vốn, Tổng công ty Bến Thành 20%, UBND tỉnh Quảng Bình 14% và Công ty CP Việt Group 30%.
Trong khi đó, Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh được thành lập cuối năm 2018 với vốn điều lệ do Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình góp 90%, trong số này có 33,51 tỷ đồng là giá trị tài sản gắn liền với đất thuộc dự án; hai cổ đông còn lại là Công ty CP Việt Group và ông Hoàng Quốc Anh Tuấn, mỗi bên sở hữu 5%.
Giữa năm 2022, Tổng công ty Bến Thành thống nhất để Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình không góp vốn bằng tiền mặt, đồng thời giảm tỷ lệ sở hữu tại Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh xuống 39,42%.
Cùng thời điểm, Tổng công ty Du lịch Sài Gòn cũng thống nhất phương án sử dụng tài sản gắn liền với đất của dự án để góp vốn thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh nhằm tiếp tục triển khai dự án.
Tuy nhiên, tại Văn bản số 209/KHĐT-QLĐT ngày 9/2/2023, Sở Kế hoạch và Đầu tư Quảng Bình (cũ) cho rằng, việc chuyển chủ đầu tư thông qua hình thức góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất chưa đáp ứng điều kiện theo Nghị định số 31/2021/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư. Nguyên nhân là chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, còn nợ tiền thuê đất và tiền chậm nộp khoảng 39,54 tỷ đồng.
Đây cũng là nguyên nhân chính khiến cơ quan chức năng chưa thể điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư và chuyển chủ đầu tư sang Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh, dẫn đến dự án không được gia hạn tiến độ.
 |
Kiến nghị dành thêm 3 tháng để nhà đầu tư thu xếp phương án
Theo báo cáo của Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình, sau khi tổng mức đầu tư được điều chỉnh từ 120 tỷ đồng lên 424,83 tỷ đồng, đến thời điểm dự án dừng thi công vào cuối năm 2020, doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 184 tỷ đồng và nộp 7,656 tỷ đồng tiền thuê đất.
Tuy nhiên, đến tháng 12/2025, theo thông báo của cơ quan thuế tỉnh Quảng Trị, doanh nghiệp vẫn còn nợ nghĩa vụ tài chính 39,54 tỷ đồng.
Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho biết, khi phát sinh các vướng mắc pháp lý liên quan đến việc thay đổi chủ đầu tư, doanh nghiệp đã nhiều lần làm việc với cơ quan quản lý, cung cấp hồ sơ và đề xuất phương án tháo gỡ nhằm tiếp tục triển khai dự án. Dù chưa được giải quyết dứt điểm, nhà đầu tư vẫn duy trì hiện trạng công trình, bảo vệ tài sản đã đầu tư và tiếp tục bày tỏ nguyện vọng hoàn thành dự án theo mục tiêu được phê duyệt.
Theo Thanh tra tỉnh Quảng Trị, trong quá trình dự án chậm tiến độ, các sở, ngành đã nhiều lần tham mưu UBND tỉnh xem xét gia hạn tiến độ, điều chỉnh quy mô đầu tư và điều chỉnh quy hoạch xây dựng nhằm tạo điều kiện để nhà đầu tư tiếp tục triển khai.
Thanh tra tỉnh đánh giá, dù chưa xử lý dứt điểm các vướng mắc, quá trình phối hợp giữa các cơ quan chức năng đã góp phần hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời tạo cơ sở để xem xét tiếp tục thực hiện dự án, tránh lãng phí nguồn lực xã hội đã đầu tư.
Tuy nhiên, cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ nhiều tồn tại dẫn đến việc dự án kéo dài. Theo đó, trong giai đoạn 2009-2016, mặc dù đã được giao đất, cho thuê đất và cấp phép xây dựng, Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình triển khai dự án chậm, phải nhiều lần xin gia hạn tiến độ. Trách nhiệm thuộc về nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, với tư cách là chủ đầu tư được cấp giấy chứng nhận đầu tư và là người sử dụng đất hợp pháp, doanh nghiệp chưa bảo đảm nguồn lực tài chính để thực hiện dự án theo cam kết, đồng thời chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Đối với cơ quan quản lý, Thanh tra tỉnh Quảng Trị cho rằng, đơn vị được giao đại diện phần vốn nhà nước của UBND tỉnh tại Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình chưa tham gia họp cổ đông để cho ý kiến về phương án góp vốn thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh; đồng thời chưa kịp thời đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Thanh tra cũng nhận định, việc Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình quyết định góp vốn bằng tài sản gắn liền với đất để thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh diễn ra trong thời điểm UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) đang xin chủ trương của Chính phủ về phương án thoái vốn nhà nước. Vì vậy, việc chưa có ý kiến thống nhất của người đại diện phần vốn nhà nước cũng là một trong những nguyên nhân khiến thủ tục điều chỉnh nhà đầu tư kéo dài.
Sau khi thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh, hai doanh nghiệp đã đề nghị chuyển chủ đầu tư dự án sang doanh nghiệp mới, đồng thời thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai và tài sản gắn liền với đất. Tuy nhiên, hồ sơ không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận, khiến quá trình điều chỉnh chủ đầu tư và các thủ tục đất đai bị đình trệ, kéo theo việc dự án tiếp tục chậm tiến độ.
Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định, từ cuối năm 2020 đến nay, doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, gồm tiền thuê đất và tiền chậm nộp, nên không đủ điều kiện để hoàn tất các thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư cũng như đăng ký biến động đất đai.
Theo cơ quan thanh tra, dự án hiện đã đủ điều kiện để chấm dứt hoạt động theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025 và đủ điều kiện thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Tuy nhiên, để tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực đã đầu tư và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước với doanh nghiệp, Thanh tra tỉnh Quảng Trị kiến nghị Chủ tịch HĐQT, các cổ đông và Ban điều hành Công ty CP Du lịch Sài Gòn - Quảng Bình khẩn trương rà soát, cơ cấu lại năng lực tài chính, thống nhất phương án xử lý và xây dựng lộ trình thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét tiếp tục gia hạn tiến độ thực hiện dự án hoặc chấm dứt hoạt động đầu tư theo quy định.
Về phía UBND tỉnh Quảng Trị, Thanh tra tỉnh kiến nghị chỉ đạo các sở, ngành rà soát toàn diện hồ sơ, khẩn trương xử lý các vướng mắc về đầu tư và đất đai, đồng thời đánh giá đầy đủ năng lực tài chính của nhà đầu tư trước khi quyết định số phận dự án.
Theo kiến nghị, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan cần hướng dẫn, xử lý dứt điểm các thủ tục còn tồn tại; đồng thời tham mưu UBND tỉnh chấm dứt dự án, thu hồi đất nếu nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu về năng lực và nghĩa vụ tài chính.
Ngược lại, nếu trong thời hạn 3 tháng, nhà đầu tư hoàn thành đầy đủ các thủ tục đầu tư và nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, Sở Tài chính sẽ báo cáo UBND tỉnh để trình Đảng ủy UBND tỉnh và xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước khi xem xét quyết định tiếp tục thực hiện dự án.
