Nhờ sự hậu thuẫn của môi trường đầu tư, cà phê đã trở thành cây làm giàu trên vùng đất Sơn La. Ảnh: Quang Vinh
Không trực tiếp tạo ra từng điểm phần trăm GDP, nhưng thể chế có vai trò quyết định trong khả năng chuyển tiềm năng thành nguồn lực, chuyển nguồn lực thành đầu tư và chuyển đầu tư thành tăng trưởng thực.
Tăng tốc “mở đường, sửa đường”, Quốc hội không chỉ khơi thông các điểm nghẽn, mà còn không ngừng kiến tạo, để thể chế thực sự trở thành điểm tựa vững vàng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Bài 1: Doanh nghiệp an tâm, chính quyền vững tâm
Không ngừng đổi mới hoạt động lập pháp đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước, Quốc hội đã đồng thời nhận diện đầy đủ và giải quyết ngay những vướng mắc của ngày hôm qua và tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho con đường của ngày mai. Quyết sách từ nghị trường giúp doanh nghiệp an tâm phát triển, chính quyền vững tâm đưa nền kinh tế tăng tốc.
Khi dòng vốn được khơi thông
An tâm đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, đó là cảm nhận không chỉ ở một cơ sở sản xuất, khi phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư tìm hiểu thực tế tại tỉnh miền núi Sơn La, sau khi các quyết sách từ nghị trường được ban hành mới và sửa đổi với số lượng kỷ lục.
Chủ tịch kiêm Giám đốc Hợp tác xã cà phê Bích Thao Sơn La, doanh nhân Nguyễn Xuân Thao chia sẻ những con số ấn tượng: 97% sản lượng của Hợp tác xã (khoảng 6.000 tấn/năm) đã được xuất khẩu tới 24 quốc gia với mức giá bình quân từ 20-30 USD/kg.
“Nếu làm cà phê đặc sản thì chỉ cần có 2 ha cà phê, mỗi năm đã có doanh thu 6-7 tỷ đồng, trừ chi phi cũng bỏ túi khoảng 4 tỷ đồng, mà số hộ có từ 1-5 ha cà phê là tương đối nhiều. Vì thế không chỉ thành viên Hợp tác xã, mà nhiều hộ nông dân liên kết cũng đã thành tỷ phú, nhiều nhà có 2 ô tô rồi”, ông Thao cho hay.
Hợp tác xã ăn nên làm ra như thế, theo vị Giám đốc đã có 36 năm gắn bó với cây cà phê trên đất Sơn La, bên cạnh sự đồng hành hiệu quả của chính quyền địa phương, không thể không nhắc tới những chính sách thông thoáng từ Trung ương, trong đó “cực kỳ hiệu quả” là chính sách thuế đối với hàng nông sản.
Ông Thao nhấn mạnh, nông sản đi qua nhiều khâu trung gian từ nông dân đến hợp tác xã rồi mới đến doanh nghiệp xuất khẩu nên thủ tục hoàn thuế rất lâu và phức tạp. Khi áp thuế 5% thì cứ mỗi container cà phê xuất khẩu trị giá khoảng 4 tỷ đồng bị đọng 200 - 250 triệu đồng tiền thuế, dẫn đến doanh nghiệp bị “treo” vốn quá lâu, mà vốn lưu động để quay vòng sản xuất mỗi ngày cần vài chục tỷ đồng.
Chính vì thế, ông Thao theo rất sát thông tin từ nghị trường khi Quốc hội tiến hành sửa Luật Thuế giá trị gia tăng vào kỳ họp cuối năm 2025. “Sau những tranh luận thẳng thắn, Quốc hội đã quyết định đưa nhóm hàng nông sản trở lại diện không chịu thuế. Chính sách đúng đắn này giúp doanh nghiệp nông nghiệp phục hồi, khơi thông dòng vốn cực kỳ hiệu quả”, ông Thao nhìn nhận.
Kịp thời, hiệu quả trong điều chỉnh chính sách tài khóa cũng được doanh nhân Nguyễn Ngọc Sơn, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Sơn La nhắc đến đầu tiên khi được hỏi về tác động của những quyết sách từ nghị trường tới cuộc sống.
“Sự điều chỉnh linh hoạt chính sách thuế đã tạo nguồn lực rất lớn cho doanh nghiệp. Điển hình như việc đưa thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu về 0 đã giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động trong giai đoạn cực kỳ khó khăn, bởi có những công trình khi thương thảo và ký hợp đồng cho đến khi thực hiện, giá xăng, dầu tăng hơn 200%. Khi đó chỉ cần duy trì được việc làm đã là yếu tố sống còn, nếu không có sự hỗ trợ từ chính sách tài khóa thì thực sự doanh nghiệp thi công đường giao thông như chúng tôi cực kỳ khó khăn”, ông Sơn chia sẻ.
Vẫn hướng đến khu vực đang khó khăn nhất (các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô doanh thu siêu nhỏ), tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, ngày 24/8/2026, Quốc hội đã quyết định giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân áp dụng trong giai đoạn 2026-2027 cho các đơn vị có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm.
Chính sách này, theo ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đã thực sự tạo niềm tin và động lực lớn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ra sức sản xuất, kinh doanh, góp phần đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của đất nước.
Tại nghị trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp như giảm thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết các mặt hàng (từ 10% xuống 8%), giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn. Cùng với đó là thực hiện các giải pháp về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và miễn, giảm hơn 40 loại phí và lệ phí…
Với góc nhìn của người nhiều năm công tác tại cơ quan thẩm tra các chính sách tài khóa, TS. Trần Văn, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách khóa XIII nhận xét, các quyết sách về thuế được Quốc hội thông qua và điều chỉnh gần đây rất tích cực, thể hiện rõ hệ thống chính sách thuế mới đã chuyển từ hỗ trợ ngắn hạn sang tái cấu trúc thể chế thuế dài hạn, tạo động lực để doanh nghiệp tích lũy cho phát triển và thu hẹp dần các kẽ hở quản lý để tạo môi trường kinh doanh minh bạch.
Điểm tựa cho con đường phát triển bền vững
Từ đầu năm 2026 đến nay, Sơn La có 609 doanh nghiệp thành lập mới (tăng 26,9% so với cùng kỳ) với tổng số vốn là 13.688 tỷ đồng, đưa tổng số doanh nghiệp trên toàn tỉnh lên 5.257 doanh nghiệp, với số vốn 165.314 tỷ đồng.
Có được kết quả đó, bên cạnh niềm tin vào môi trường đầu tư nói chung, theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, nguyên nhân quan trọng là “lãnh đạo tỉnh cực kỳ sát sao, quan tâm và đồng hành với doanh nghiệp. Các hộ kinh doanh cá thể thấy được sự chuyển biến đó nên họ rất tin tưởng và chủ động làm thủ tục chuyển đổi nâng cấp lên thành doanh nghiệp”.
Doanh nghiệp đông hơn, mạnh hơn, là một trong nhiều “điểm tựa” quan trọng để Sơn La đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong dài hạn. Nhưng, quan trọng nhất, theo Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt, đó là nhiều chủ trương đúng đắn của Đảng đã được Quốc hội thể chế hóa rất kịp thời và địa phương đã tận dụng triệt để các chính sách mới từ nghị trường.
Đơn cử, Nghị quyết 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đã tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng, rõ ràng và tháo gỡ thực chất cho các dự án năng lượng. Nhờ đó, tỉnh Sơn La đã xử lý được khối lượng lớn hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ thẩm định, phê duyệt và chuẩn bị đầu tư, đồng thời mở ra cơ hội thu hút thêm các dự án năng lượng mới trong thời gian tới, ông Việt cho biết.
“Năm nay thu hút đầu tư có thể đạt con số kỷ lục hơn 150.000 tỷ đồng, với sự xuất hiện của nhiều tập đoàn lớn, nhưng chúng tôi không ưu tiên các dự án “mì ăn liền” như khai thác khoáng sản, mà tập trung phát triển du lịch, nghỉ dưỡng, nông sản công nghệ cao - là thế mạnh của địa phương. Sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ từ hàng trăm đạo luật, nghị quyết của Quốc hội đã trao cho chúng tôi niềm tin để phát triển bền vững”, Chủ tịch Nguyễn Đình Việt thông tin thêm.
Doanh nghiệp an tâm, chính quyền vững tâm, đó chính là nền tảng vững chắc để đưa nền kinh tế tăng tốc, là đích đến của mọi quyết sách trong hành trình đưa thể chế thực sự trở thành điểm tựa vững vàng cho phát triển nhanh và bền vững.
Nhiều quyết sách đã thực sự tháo gỡ điểm nghẽn trong thực tế
Thời gian qua, nhiều quyết sách tại nghị trường đã thực sự tháo gỡ những điểm nghẽn cho đầu tư công và hạ tầng. Khi những quy định về đất đai, đầu tư, ngân sách, đấu thầu… được Quốc hội sửa đổi theo hướng đồng bộ hơn, một Dự án trước đây có thể phải đi qua rất nhiều vòng thủ tục, thì nay có điều kiện triển khai nhanh hơn.
Ở địa phương, chỉ cần một dự án giao thông, khu công nghiệp hay hạ tầng logistics được đẩy nhanh vài tháng cũng có thể tạo ra tác động dây chuyền rất lớn đến doanh nghiệp và tăng trưởng.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Đình Xuân, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh
(Còn tiếp)
