Mở rộng kênh huy động vốn, khuyến khích trái phiếu xanh
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán do Chính phủ vừa trình Quốc hội sáng 17/10 có nội dung gây chú ý là đề xuất cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực chứng khoán.
Theo Chính phủ, cơ chế này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thử nghiệm có giới hạn đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán trước khi xem xét triển khai trên phạm vi rộng.
Tại buổi thảo luận tổ của Quốc hội chiều 17/10, góp ý xây dựng dự án Luật, đại biểu Quốc hội Lê Nữ Thùy Dương (đoàn Đồng Nai) đề nghị nghiên cứu đưa các quy định nền tảng về chứng khoán hóa khoản nợ vào luật, thay vì chỉ đặt trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
Theo đại biểu, sandbox có phạm vi, đối tượng và thời hạn nhất định, trong khi chứng khoán hóa khoản nợ có thể đáp ứng nhu cầu rộng hơn của thị trường vốn. Công cụ này có thể góp phần xử lý nợ xấu, tăng thanh khoản cho tài sản tài chính, khơi thông dòng vốn và mở rộng cơ sở nhà đầu tư.
Vì vậy, bà đề nghị xây dựng khung pháp lý nền tảng cho hoạt động này, phù hợp với định hướng đa dạng hóa kênh huy động vốn cho khu vực kinh tế tư nhân.
Cũng liên quan đến việc mở rộng nguồn vốn cho doanh nghiệp, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị bổ sung nguyên tắc khuyến khích phát triển trái phiếu doanh nghiệp xanh và các công cụ huy động vốn phục vụ chuyển đổi xanh.
Theo bà Dương, việc phát hành trái phiếu xanh đòi hỏi doanh nghiệp đáp ứng nhiều yêu cầu về môi trường, công bố thông tin, quản lý và báo cáo sử dụng vốn, qua đó làm tăng chi phí tuân thủ và phát hành.
Do vậy, "cần có cơ chế khuyến khích tương xứng để mở rộng kênh huy động vốn trung và dài hạn cho khu vực tư nhân với chi phí hợp lý", đại biểu nói.
Sandbox cần có giới hạn rủi ro và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư
Cũng thảo luận tại tổ chiều 17/10, đại biểu Nguyễn Như So (đoàn Bắc Ninh) cho rằng, việc sửa Luật Chứng khoán có ý nghĩa quan trọng khi thị trường Việt Nam đứng trước cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế sau khi được nâng hạng.
Tuy nhiên, thu hút vốn cần đi cùng việc củng cố niềm tin nhà đầu tư, nâng cao tính minh bạch và bảo đảm an toàn thị trường.
| |
Đại biểu Nguyễn Như So (đoàn Bắc Ninh) |
Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đại biểu lưu ý các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo có thể đi kèm những rủi ro cần được nhận diện đầy đủ.
"Nếu thiếu cơ chế bảo vệ phù hợp, khi thử nghiệm không thành công, rủi ro có thể dồn về phía người dân và khiến nhà đầu tư e ngại các sản phẩm đổi mới sáng tạo", ông So nêu quan điểm.
Từ đó, đại biểu đoàn Bắc Ninh đề nghị yêu cầu tổ chức tham gia thử nghiệm minh bạch thông tin về rủi ro, trích lập quỹ bảo vệ và bồi thường bắt buộc; đồng thời phải bồi thường cho nhà đầu tư nếu thiệt hại phát sinh từ lỗi cố ý hoặc vi phạm cam kết thử nghiệm.
"Phạm vi miễn trừ trách nhiệm cần được xác định chặt chẽ, chỉ áp dụng với rủi ro khách quan khi các bên đã tuân thủ đúng quy định được phê duyệt, không áp dụng với hành vi cố ý vi phạm hoặc lợi dụng chính sách", ông đề xuất.
Ông cũng đề nghị luật quy định rõ các nguyên tắc cốt lõi của sandbox, gồm mục tiêu, tiêu chí lựa chọn lĩnh vực, điều kiện tham gia, giới hạn quy mô, thời gian và phạm vi thử nghiệm, nghĩa vụ công khai thông tin, bảo vệ nhà đầu tư và tiêu chí kết thúc thử nghiệm.
Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Như So đề cập là cơ chế xử lý khi đợt chào bán chứng khoán ra công chúng không đáp ứng tỷ lệ phân phối tối thiểu.
Theo đại biểu, khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm nhưng vẫn giữ căn cứ hủy toàn bộ đợt chào bán, tổ chức phát hành có thể đối mặt với rủi ro pháp lý sau khi đã hoàn tất phân phối và phát sinh chi phí huy động vốn; việc không đạt tỷ lệ phân phối cũng có thể xuất phát từ diễn biến thị trường và nhu cầu của nhà đầu tư.
Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu cho phép tổ chức phát hành có thời hạn hợp lý để khắc phục phần thiếu hụt trước khi xem xét hủy đợt chào bán, đồng thời quy định rõ điều kiện, thời hạn khắc phục và trách nhiệm của tổ chức phát hành.
Theo dự kiến Chương trình Kỳ họp thứ 2 - Quốc hội khoá XVI, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán sẽ được Quốc hội thảo luận ở hội trường vào sáng 28/10 và được bấm nút thông qua sáng 12/11 tới.
Đề nghị rà soát tổng thể Luật Chứng khoán
Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) đề nghị rà soát Luật Chứng khoán theo hướng tổng thể, thay vì chỉ sửa một số điều rời rạc.
| |
Đại biểu Trịnh Xuân An phát biểu tại họp tổ chiều 17/10 |
Với mô hình Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con, đại biểu cho rằng cần có nguyên tắc quản trị, giám sát rõ ràng, bảo đảm hoạt động có thể được giám sát và không bị hành chính hóa.
Đại biểu cũng lưu ý cần có cách thức quản lý thông tin giao dịch của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài nhằm hạn chế nguy cơ thị trường bị dẫn dắt hoặc thao túng.