Theo số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, thị trường bảo hiểm nhân thọ tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn trong 4 tháng đầu năm 2026 khi cả số lượng hợp đồng khai thác mới lẫn doanh thu phí mới đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, số lượng hợp đồng khai thác mới của các sản phẩm chính đạt 348.010 hợp đồng, giảm 22,2% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 55,7% trong tổng số hợp đồng mới và giảm 23,6%.
Ở phân khúc này, bảo hiểm liên kết chung tiếp tục chiếm ưu thế với 45,7% tổng hợp đồng khai thác mới, nhưng cũng giảm mạnh 27,7%. Ngược lại, sản phẩm liên kết đơn vị chiếm 10% và tăng nhẹ 3,2%, cho thấy nhu cầu đầu tư tài chính gắn với bảo hiểm ở một bộ phận khách hàng. Bảo hiểm tử kỳ chiếm 33,7% số hợp đồng khai thác mới và giảm 16,7%; trong khi bảo hiểm hỗn hợp chiếm tỷ trọng 6,4% và tăng 7,6%. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm còn lại như bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm trọn đời chỉ còn chiếm 4,2% và giảm tới 73,1%.
Tính đến cuối tháng 4/2026, toàn thị trường có 11,14 triệu hợp đồng bảo hiểm nhân thọ còn hiệu lực, giảm 4,5%. Cơ cấu hợp đồng hiện hữu tiếp tục tập trung ở bảo hiểm liên kết chung với tỷ trọng 57,9%, tiếp đến là bảo hiểm hỗn hợp chiếm 22,4%. Không chỉ số lượng hợp đồng suy giảm, doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới cũng đi xuống với mức giảm 11,5% - tương đương khoảng 6.653 tỷ đồng.
Tính chung, tổng doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm nhân thọ 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt 43.398 tỷ đồng, giảm 4,3% so với cùng kỳ. Trong đó, bảo hiểm liên kết chung tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất 55,6%; tiếp theo là bảo hiểm liên kết đơn vị chiếm 15,8%, bảo hiểm hỗn hợp chiếm 12,6% và sản phẩm bán kèm chiếm 14,1%.
Trong khi đó, chi trả quyền lợi bảo hiểm lại tăng mạnh. Các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã chi trả khoảng 21.738 tỷ đồng quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng trong 4 tháng đầu năm 2026, tăng 20,3% so với cùng kỳ năm trước.
Một trong những điểm đáng chú ý là sự thay đổi rõ nét trong cơ cấu kênh phân phối. Kênh đại lý truyền thống (agency) - từng được xem là “xương sống” của ngành bảo hiểm nhân thọ - đang chịu áp lực ngày càng lớn trước sự vươn lên mạnh mẽ của kênh bancassurance và các kênh phân phối mới như đại lý tổ chức hay nền tảng số.
Dữ liệu thị trường cho thấy, nhiều doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào hệ sinh thái ngân hàng, thay vì lực lượng đại lý cá nhân. Techcom Life dù chưa phát triển kênh agency nhưng vẫn nhanh chóng lọt vào nhóm dẫn đầu về doanh thu mới nhờ lợi thế hệ sinh thái ngân hàng và khai thác dữ liệu khách hàng. Tại Shinhan Life, MB Ageas Life và BIDV Metlife, doanh thu mới đến chủ yếu từ kênh ngân hàng. Tương tự, Generali Việt Nam, MB Ageas Life hay FWD Việt Nam cũng ghi nhận tỷ trọng đóng góp từ đại lý cá nhân khá thấp so với tổng doanh thu…
Đại diện một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ nhìn nhận, kênh đại lý gặp khó trong khai thác mới một phần do người dân bị sụt giảm thu nhập nên không ưu tiên cho bảo hiểm, đồng thời việc thu phí tái tục cũng gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, mức trần hoa hồng đại lý điều chỉnh giảm thấp khiến thu nhập của đại lý và các tổng đại lý giảm mạnh, nhiều văn phòng tổng đại lý và văn phòng kinh doanh của các công ty bảo hiểm nhân thọ phải đóng cửa. Điều này cũng khiến doanh thu mới bị ảnh hưởng, đồng thời việc tuyển dụng mới cũng trở nên khó khăn hơn khi thu nhập không còn hấp dẫn.
Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng, thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam đang ở giai đoạn “thanh lọc” hơn là đối mặt với những khó khăn dài hạn. Trong ngắn hạn, kênh bancassurance có thể tiếp tục tăng trưởng nhanh nhờ tệp khách hàng sẵn có của ngân hàng. Tuy nhiên, về dài hạn, các yếu tố chất lượng tư vấn, dịch vụ hậu mãi và khả năng đồng hành sẽ quyết định sức bền của nhà bảo hiểm.