Cuộc xung đột ở Iran và sự tăng vọt giá năng lượng đã làm rung chuyển thị trường toàn cầu, ảnh hưởng không chỉ đến cổ phiếu mà còn cả các tài sản trú ẩn an toàn như trái phiếu, vàng và tiền tệ. Điều đó khiến các nhà đầu tư có ít nơi để ẩn náu hơn.
Các chỉ số Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đều đang trên đà ghi nhận tháng tệ nhất trong một năm qua. Thông thường, khi thị trường chứng khoán biến động mạnh hoặc kinh tế bất ổn, các tài sản trú ẩn an toàn như vàng hoặc trái phiếu chính phủ sẽ giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, trong tháng này, cả hai loại tài sản này cũng giảm giá cùng với cổ phiếu, gần như không còn phát huy vai trò phòng vệ trước biến động thị trường.
Chỉ số MSCI All Country World đã giảm khoảng 9% trong tháng 3 khi xung đột bùng nổ ở Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz đã dẫn tới sự tăng vọt giá năng lượng. Chỉ số S&P 500 đã giảm hơn 7% trong tháng 3.
Cùng lúc đó, chỉ số tổng hợp của trái phiếu chính phủ và doanh nghiệp toàn cầu cũng giảm hơn 3%, khi nhà đầu tư đặt cược rằng các ngân hàng trung ương sẽ phải tăng lãi suất để kiềm chế áp lực lạm phát.
Những biến động này khiến danh mục đầu tư truyền thống “60-40” (60% cổ phiếu, 40% trái phiếu) đứng trước nguy cơ ghi nhận tháng tệ nhất kể từ tháng 9/2022 - thời điểm chu kỳ tăng lãi suất toàn cầu trước đó gây áp lực mạnh lên thị trường. Ngay cả vàng cũng giảm giá khi nhà đầu tư ồ ạt chốt lời các khoản đầu tư trước đó, cho thấy thị trường tài chính đang thiếu những kênh trú ẩn an toàn.
| |
Hiệu suất danh mục 60-40 theo từng tháng từ 2022 đến nay |
Việc bán tháo trái phiếu chính phủ đã đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất là 4,48%, mức cao nhất kể từ tháng 7/2025. Tại châu Âu, lợi suất cũng chạm mức cao nhất kể từ khi xung đột nổ ra.
“Việc bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu tiếp tục diễn ra trong phiên giao dịch London và châu Âu, với trọng tâm vẫn là phản ứng tiềm năng của các ngân hàng trung ương đối với giá dầu tăng cao”, John Canavan, nhà phân tích hàng đầu tại Oxford Economics cho biết.
Trong khi đó, việc gia hạn thời hạn liên quan tới vấn đề Iran của Tổng thống Donald Trump “không giải quyết được vấn đề đang ngày càng nghiêm trọng khi eo biển Hormuz bị đóng cửa…Thị trường có thể sẽ dần bớt chú ý đến những phát ngôn trấn an từ Nhà Trắng và tập trung nhiều hơn vào tình trạng khan hiếm năng lượng thực tế”, Jordan Rochester, trưởng bộ phận chiến lược thu nhập cố định khu vực EMEA tại Mizuho nhận định.
Giá dầu Brent đã tăng vọt hơn 50% kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột.
Điều đó đã làm dấy lên lo ngại về tình trạng đình lạm trên toàn cầu — sự kết hợp giữa tăng trưởng trì trệ và giá cả tăng cao — điều đã gây ảnh hưởng xấu đến cả thị trường chứng khoán và trái phiếu, giống như đợt tăng giá năng lượng sau cuộc xung đột Nga-Ukraine bắt đầu nổ ra vào bốn năm trước.
“Đây là tháng khó khăn đối với các nhà đầu tư…Không chỉ danh mục 60-40 truyền thống, mà hầu hết mọi loại hình danh mục đầu tư đa tài sản chính thống hiện đều đang ghi nhận thua lỗ từ đầu năm đến nay”, Matt King, chiến lược gia vĩ mô và người sáng lập Satori Insights cho biết.
Giá vàng đã giảm gần 17% trong tháng này, chuẩn bị bước vào tháng giảm mạnh nhất kể từ tháng 10/2008. Giá dầu tăng cao và triển vọng lạm phát năng lượng đang làm thay đổi triển vọng của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu. Lãi suất cao trong thời gian dài làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng.
Sophie Huynh, nhà quản lý danh mục đầu tư đa tài sản tại BNP Paribas Asset Management cho biết vì “không còn nơi nào để trốn tránh”, các nhà đầu tư đang “thanh lý một số tài sản có hiệu suất cao như vàng”.
“Tất cả đều quy về thị trường dầu mỏ và những tác động đến lạm phát…Thực sự không có sự rõ ràng nào về thời điểm cuộc chiến này sẽ kết thúc, bất chấp rất nhiều bình luận gây nhầm lẫn”, Adam Turnquist, chiến lược gia kỹ thuật trưởng tại LPL Financial cho biết.
Đồng đô la đã phần nào trở thành nơi trú ẩn an toàn, tăng khoảng 2,4% trong tháng này. Các quỹ thị trường tiền tệ ngắn hạn và các tài sản tương đương tiền mặt cũng được xem là nơi trú ẩn trước biến động. Giới giao dịch hiện không còn kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, điều này có thể khiến lãi suất tiền gửi và lợi suất các quỹ tiền tệ duy trì ở mức cao lâu hơn.
“Eo biển Hormuz về cơ bản vẫn bị đóng cửa, xung đột chưa kết thúc, và các bài đăng trên Truth Social không thể thay thế cho các cuộc thảo luận ngoại giao cụ thể có thể dẫn đến một giải pháp lâu dài cho xung đột trong khu vực…Đối với hầu hết các nhà đầu tư, chúng tôi khuyến nghị nên cập nhật thông tin, tránh phản ứng thái quá với các tiêu đề báo chí và duy trì một cách tiếp cận đầu tư cân bằng trong bối cảnh có thể tiếp tục biến động trong ngắn hạn”, Anthony Saglimbene, chiến lược gia thị trường chính tại Ameriprise Financial cho biết.