Chi tiêu cho hạ tầng AI được dự báo vượt 720 tỷ USD trong năm nay, kéo theo giá chip nhớ, bộ xử lý, thiết bị công nghệ và điện năng đồng loạt tăng. Điều này không chỉ khiến người tiêu dùng phải chi trả nhiều hơn mà còn đặt thêm thách thức cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong nỗ lực đưa lạm phát về mục tiêu. Các nhà kinh tế cho rằng tác động này có thể kéo dài ít nhất đến cuối năm nay.
Dù khó tạo ra cú sốc như giai đoạn 2021-2023, khi lạm phát Mỹ từng lên tới 9,1%, làn sóng đầu tư AI được dự báo sẽ khiến giá cả tăng nhanh hơn kỳ vọng của Fed. Nếu áp lực lạm phát kéo dài, ngân hàng trung ương Mỹ có thể buộc phải duy trì lãi suất ở mức cao lâu hơn hoặc thậm chí cân nhắc tăng lãi suất trở lại.
Chi tiêu cho AI đẩy giá thiết bị điện tử tiêu dùng đi lên
Bốn tập đoàn công nghệ lớn gồm Alphabet, Amazon, Meta Platforms và Microsoft dự kiến chi khoảng 720 tỷ USD trong năm nay, chủ yếu để xây dựng và mở rộng các trung tâm dữ liệu AI.
Nhu cầu khổng lồ đối với các trung tâm dữ liệu khiến thị trường chất bán dẫn trở nên căng thẳng. Các nhà kinh tế tại JPMorgan Chase ước tính giá một số loại chip nhớ có thể tăng tới 400% từ năm 2024 đến cuối năm nay.
Chi phí linh kiện leo thang nhanh chóng đã lan sang thị trường điện tử tiêu dùng. Người Mỹ đang phải trả giá cao hơn cho máy tính xách tay, điện thoại thông minh, máy tính để bàn và máy chơi game. Đồng thời, giá điện cũng tăng khi các trung tâm dữ liệu ngày càng tiêu thụ nhiều công suất điện mới.
Tháng trước, Apple thông báo tăng giá máy tính xách tay và iPad khoảng 15-25%. Nhiều nhà phân tích cũng dự báo iPhone sẽ là sản phẩm tiếp theo được điều chỉnh giá khi chi phí linh kiện tiếp tục gia tăng.
Apple cho biết nhu cầu bộ nhớ và thiết bị lưu trữ phục vụ AI tăng mạnh đã khiến chi phí linh kiện leo thang với tốc độ chưa từng có.
Trong khi đó, Microsoft thông báo giá máy chơi game Xbox sẽ tăng thêm 100 USD từ ngày 1/8 do chi phí chip nhớ tăng cao. Sony cũng điều chỉnh giá PlayStation, còn Dell và HP đều đã tăng giá máy tính xách tay.
Các nhà phân tích của Evercore ISI nhận định áp lực chi phí do AI tạo ra mới chỉ bắt đầu phản ánh vào giá bán lẻ và nhiều khả năng sẽ còn tiếp diễn.
Đợt tăng giá mới nối dài chuỗi áp lực lạm phát
Theo nhiều nhà kinh tế, tác động của AI lên lạm phát chung có thể không quá lớn nhưng vẫn đủ đáng kể. Họ dự báo đầu tư AI có thể làm chỉ số lạm phát cơ bản (không bao gồm thực phẩm và năng lượng) tăng thêm khoảng 0,5 điểm phần trăm vào cuối năm nay.
Mức tăng này có thể bù đắp phần giảm giá ở các lĩnh vực khác, trong bối cảnh tác động từ thuế quan của Tổng thống Donald Trump dần suy yếu và chi phí nhà ở hạ nhiệt. Thước đo lạm phát ưa thích của Fed hiện ở mức 3,4% (tháng 5), và nhiều chuyên gia dự báo chỉ giảm nhẹ vào cuối năm, vẫn cao đáng kể so với mục tiêu 2%.
Bản thân AI có thể chỉ tạo ra cú hích lạm phát mang tính tạm thời. Tuy nhiên, khi cộng hưởng với các cú sốc trước đó như thuế quan và giá năng lượng tăng do xung đột Trung Đông, chuỗi áp lực giá liên tiếp có nguy cơ khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn.
"Xét riêng lẻ, một hoặc hai cú sốc có thể chỉ mang tính tạm thời và các nhà hoạch định chính sách có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, một chuỗi cú sốc kéo dài hoặc lan rộng sẽ trở nên đáng lo ngại hơn", Abiel Reinhart, nhà kinh tế học tại JPMorgan, nhận định.
Fed ngày càng quan tâm tới tác động của AI
Các quan chức Fed đang theo dõi sát tác động của AI đối với lạm phát.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho rằng về dài hạn, AI sẽ giúp nâng cao năng suất của nền kinh tế Mỹ, qua đó góp phần kiềm chế lạm phát ngay cả khi tăng trưởng được cải thiện.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nhiều quan chức Fed lo ngại nhu cầu đối với thiết bị phục vụ AI sẽ tiếp tục vượt xa nguồn cung, khiến giá cả duy trì ở mức cao.
"Nếu AI tạo ra một cú hích đủ lớn khiến nhu cầu liên tục vượt nguồn cung và làm gia tăng áp lực lạm phát, đó không phải là yếu tố có thể bỏ qua", Chủ tịch Fed New York John Williams cho biết.
Một nguồn áp lực khác đến từ nhu cầu điện năng khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI. Các công ty điện lực trên khắp nước Mỹ đang phải đầu tư mở rộng công suất phát điện với chi phí lớn, và khoản đầu tư này cuối cùng sẽ được phản ánh vào giá điện.
Trong khi giá chip có thể đạt đỉnh trong năm nay rồi dần hạ nhiệt, nhiều chuyên gia cho rằng nhu cầu điện phục vụ AI sẽ còn tiếp tục tăng ít nhất đến năm 2028 hoặc lâu hơn. Goldman Sachs dự báo giá điện tại Mỹ sẽ tăng khoảng 6% trong năm nay và năm sau, trước khi duy trì tốc độ tăng cao hơn mức trung bình lịch sử vào năm 2028.
"Điều chắc chắn ở thời điểm hiện tại là AI đang tạo thêm áp lực lạm phát, chứ chưa phải là yếu tố giúp giảm lạm phát", Dario Perkins, chuyên gia kinh tế tại TS Lombard, nhận định.