Pháp đã nhiều lần vượt giới hạn của Liên minh châu Âu (EU) về thâm hụt và nợ công, trong khi các chính phủ liên tiếp gặp khó trong việc cải cách, cắt giảm chi tiêu và tăng thuế để cải thiện tình hình.
Pháp đang thuộc diện EU giám sát do thâm hụt ngân sách quá mức, với mục tiêu được Hội đồng EU khuyến nghị là đưa thâm hụt về mức cho phép vào năm 2029, nhưng nước này vẫn còn nhiều việc phải làm.
Theo quy định của EU, thâm hụt ngân sách không nên vượt 3% GDP và nợ công không quá 60% GDP. Năm ngoái, thâm hụt của Pháp ở mức 5,1% GDP, trong khi nợ công vượt 115% GDP.
Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo nợ công của Pháp sẽ lên khoảng 118,5% GDP trong năm 2026 và vượt 120% vào năm 2027, sau đó vẫn duy trì trên mức này đến năm 2030.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp đã tăng mạnh trong năm qua và càng trầm trọng hơn do tác động của xung đột Trung Đông đến chi phí vay trên toàn thế giới, khiến chi phí đi vay của chính phủ Pháp nằm trong nhóm quốc gia có chi phí vay cao nhất trong nhóm G7.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2008, ở mức trên 4,13% vào tuần trước và đang duy trì ở mức gần 4,1%.
Pháp dự kiến trình dự thảo ngân sách năm 2027 lên Quốc hội vào đầu tháng 10. Năm ngoái, quá trình thông qua ngân sách rơi vào bế tắc kéo dài nhiều tháng, buộc Thủ tướng Sebastien Lecornu phải tìm cách thông qua dự luật tại Quốc hội.
“Hình mẫu” cho các vấn đề nợ
John Stopford, trưởng bộ phận thu nhập đa tài sản tại Ninety One cho rằng thâm hụt ngân sách ngày càng tăng và tăng trưởng chậm lại đã trở thành vấn đề toàn cầu sau đại dịch Covid-19, tình hình chiến sự và các cuộc khủng hoảng năng lượng liên tiếp, nhưng Pháp lại nổi bật đáng kể.
“Đây không chỉ là vấn đề của Pháp, nhưng có thể nói Pháp là một trong những trường hợp điển hình. Tôi không nghĩ Pháp là trường hợp duy nhất, nhưng tài chính công của nước này đang đi theo hướng không thuận lợi”, ông cho biết.
Theo ông, các chính phủ ở các nền kinh tế phát triển đang đối mặt với bài toán cân đối ngân sách và đưa nợ công về quỹ đạo bền vững hơn. Nếu không làm được điều này, thị trường có thể phản ứng mạnh với trái phiếu chính phủ tại một thời điểm nào đó.
Théophile Legrand, chuyên gia chiến lược về lãi suất tại Natixis CIB cho biết rằng trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn dài là loại tài sản đang chịu áp lực lớn.
“Yếu tố có thể trì hoãn sự phục hồi không chỉ là tình hình chính trị trong nước mà còn là bối cảnh kinh tế vĩ mô rộng lớn hơn…Thị trường không kỳ vọng Pháp sẽ đưa mức thâm hụt ngân sách về 3% ngay trong năm 2027, nhưng họ tìm kiếm các dấu hiệu cho thấy ngân sách năm 2027 phù hợp với lộ trình trung hạn đáng tin cậy nhằm ổn định nợ công. Lộ trình đó đang ngày càng khó thực hiện. Bối cảnh liên quan đến chiến sự và lãi suất dài hạn cao hơn đã làm phức tạp thêm bài toán tài khóa, trong khi các đợt nắng nóng và cháy rừng mùa hè vừa qua lại tạo thêm một lớp bất ổn nữa”, ông cho biết.
Ông Legrand nói thêm rằng những tháng cuối năm nay và quý I/2027 là thời điểm dễ xảy ra đợt biến động mới đối với trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài của Pháp, khi các cuộc tranh luận về ngân sách và diễn biến chính trị liên quan đến kỳ bầu cử tổng thống ngày càng đan xen chặt chẽ.
April LaRusse, trưởng bộ phận chuyên gia đầu tư tại Insight Investment cho biết bất chấp những tin tức ngày càng ảm đạm về nền kinh tế Pháp, có rất ít dấu hiệu cho thấy Pháp đang chuẩn bị thực hiện các biện pháp điều chỉnh tài khóa mà thực trạng nợ công dường như đòi hỏi phải có.
“Các dự báo tăng trưởng đang bị điều chỉnh giảm, nợ công dự kiến sẽ tiếp tục tăng và lợi suất trái phiếu hiện đang ở mức chưa từng thấy kể từ cuộc khủng hoảng tài chính…Tuy nhiên, việc kiềm chế chi tiêu một cách thực chất vẫn là bài toán khó về mặt chính trị. Với việc cải cách lương hưu thực tế đã bị hoãn lại cho đến sau cuộc bầu cử năm 2027 và tình trạng chia rẽ sâu sắc trong quốc hội, chính phủ dường như đang tập trung duy trì sự ổn định chính trị hơn là giải quyết vấn đề tài khóa cốt lõi”, bà cho biết.
“Trái phiếu chính phủ Pháp hiện đã có giá thấp hơn trái phiếu Ý, điều từng khó có thể tưởng tượng cách đây không lâu. Nhưng trong kịch bản tiêu cực, giá trái phiếu Pháp có thể còn giảm sâu hơn nữa”, bà cho biết thêm.