Giá hợp đồng tương lai khí đốt Dutch TTF – chỉ số tham chiếu của châu Âu – đã vượt mốc 68 euro/MWh vào ngày 25/8, mức cao nhất kể từ đầu năm 2023 trước khi giảm nhẹ trở lại.
Tancrede Fulop, chuyên gia phân tích cấp cao về cổ phiếu tại Morningstar cho biết mùa đông lạnh giá kết hợp với tình trạng hạn chế nguồn cung kéo dài có thể đẩy giá lên mức từ 90 đến 120 euro/MWh.
Các chuyên gia phân tích của Goldman Sachs nhận định rằng nếu hoạt động xuất khẩu LNG từ Trung Đông chỉ phục hồi dần dần cho đến năm 2027, giá hợp đồng tương lai khí đốt có thể phải vượt 100 euro/MWh để kìm hãm đủ nhu cầu tại châu Á, qua đó giúp châu Âu duy trì lượng khí dự trữ qua mùa đông.
Mức dự trữ khí đốt tại châu Âu đang thấp kỷ lục
Tình trạng gián đoạn hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz đã làm sụt giảm mạnh lượng xuất khẩu LNG từ các nhà sản xuất chủ chốt ở vùng Vịnh như Qatar, đúng vào giai đoạn châu Âu đang thực hiện nạp lại khí đốt cho kho dự trữ.
Trong khi đó, mùa hè oi bức tại châu Âu đã làm tăng nhu cầu sử dụng máy điều hòa và các thiết bị tiêu thụ nhiều năng lượng khác, ngay cả khi nhu cầu về khí đốt thường có xu hướng giảm vào thời điểm này trong năm. Khí đốt hiện chiếm khoảng 1/6 tổng sản lượng điện của EU.
Các điều kiện thời tiết cũng khiến nguồn cung từ các nguồn năng lượng thay thế bị hạn chế. Nắng nóng gay gắt đã làm giảm sản lượng điện hạt nhân do các nhà máy điện trong khu vực buộc phải đóng cửa hoặc cắt giảm công suất, trong khi sản lượng điện gió cũng ở mức thấp trong suốt mùa hè.
Theo dữ liệu từ Gas Infrastructure Europe, mức dự trữ khí đốt của EU hiện chỉ đạt khoảng 63%. Đây là một trong những mức thấp nhất từng được ghi nhận vào thời điểm này trong năm và thấp hơn khoảng 18 điểm phần trăm so với mức trung bình của 5 năm qua.
"Châu Âu hiện đang trên đà bước vào mùa đông với lượng dự trữ không đủ để ứng phó với đợt rét muộn, đặc biệt là vì khả năng rút khí từ kho dự trữ vào những ngày nhu cầu cao điểm sẽ giảm dần khi kho càng cạn kiệt”, Matt Drinkwater, Trưởng bộ phận Khí đốt Châu Âu tại Energy Aspects cho biết.
Tuy nhiên, có khả năng hiện tượng thời tiết El Nino đang mạnh lên sẽ mang lại một đầu mùa đông ấm áp tại Đông Bắc Á, qua đó làm giảm nhu cầu tiêu thụ. Nhưng điều này đồng thời làm tăng nguy cơ giai đoạn cuối mùa đông sẽ lạnh hơn mức bình thường.
Hy vọng về việc mở lại tuyến đường qua eo biển Hormuz
Một yếu tố then chốt là liệu khối lượng lớn LNG từ Trung Đông có thể được cung ứng trở lại trước khi mùa đông bắt đầu hay không.
Giá dầu thô và khí đốt tự nhiên kỳ hạn đều giảm vào ngày 26/8 do kỳ vọng Iran và Oman sẽ đạt được thỏa thuận đảm bảo an toàn cho việc vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Ông Drinkwater nhận định rằng, nếu xuất khẩu LNG từ Trung Đông phục hồi đáng kể, thì dù châu Âu vẫn có khả năng bước vào mùa đông với "mức dự trữ thấp ở ngưỡng đáng lo ngại", khu vực này vẫn có thể bảo toàn được lượng dự trữ để sử dụng cho những đợt rét đậm vào tháng 1 và tháng 2.
Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chưa chắc chắn do tình hình địa chính trị đầy biến động xung quanh tuyến đường thương mại huyết mạch này.
Ông Drinkwater cho biết, nếu nguồn cung LNG từ Trung Đông không quay trở lại mức cao trước mùa đông, châu Âu sẽ phải đối mặt với giá khí đốt rất cao, hóa đơn tiêu dùng đắt đỏ hơn và trong kịch bản xấu nhất là phải hạn chế tiêu thụ khí đốt trong lĩnh vực công nghiệp.
Hơn nữa, sự cạnh tranh các lô hàng LNG với châu Á cũng sẽ vẫn rất gay gắt do mức tăng trưởng nguồn cung toàn cầu bị hạn chế trong 12 tháng tới. Theo công ty tư vấn Wood Mackenzie, các dự án mới tại Qatar dự kiến sẽ chưa thể đạt công suất tối đa trước nửa cuối năm 2027. Công ty này nhận định rằng châu Âu đang "tiệm cận ngưỡng khủng hoảng năng lượng" và có rất ít giải pháp thay thế trong ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu khí đốt, trong khi thời hạn cấm nhập khẩu toàn bộ LNG từ Nga vào đầu năm 2027 đang đến gần.
Với mức giá hiện tại, châu Âu vẫn giữ được lợi thế nhỏ so với châu Á trong việc thu hút các lô hàng LNG linh hoạt từ Mỹ, ngay cả khi đã tính đến chi phí vận chuyển cao hơn để đưa nguồn cung này sang châu Á. Tuy nhiên, châu Âu sẽ cần lượng LNG từ Mỹ lớn hơn nhiều nếu các nguồn cung khác vẫn bị hạn chế.
“Chúng tôi ước tính châu Âu sẽ cần khoảng 64 tỷ mét khối LNG từ Mỹ, tương đương khoảng 77% tổng lượng LNG xuất khẩu của Mỹ…Để thu hút tỷ trọng LNG cao bất thường như vậy, châu Âu sẽ phải đưa ra mức giá ròng hấp dẫn hơn đáng kể so với châu Á. Ở mức giá cao nhất trong kịch bản dự báo, giá tăng mạnh cũng sẽ giúp cân bằng thị trường thông qua việc các ngành công nghiệp cắt giảm nhu cầu và chuyển sang sử dụng các loại nhiên liệu khác”, ông Tancrede Fulop cho biết.
