Bức tranh phân hóa "kỳ lạ" trên thị trường tài sản số

(ĐTCK) Sáu tuần chiến sự vừa qua đã hé lộ một thực tế đáng lo ngại về thị trường Bitcoin: giá trị của đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới hiện không còn phụ thuộc vào niềm tin chung của thị trường, mà chỉ được đỡ đầu bởi một nhóm nhỏ các tổ chức buộc phải mua theo cơ chế hoạt động của họ. Trong khi đó, phần lớn các nhà đầu tư khác - từ những "cá voi" nắm hàng nghìn Bitcoin đến các thợ đào và thậm chí cả quốc gia - đều đang âm thầm thoát hàng.

Theo dữ liệu từ CoinDesk và CryptoQuant, giá của đồng Bitcoin đã duy trì trong khoảng từ 65.000 - 73.000 USD suốt 5 tuần qua bất chấp những cú sốc từ thị trường như đợt thanh lý 600 triệu USD hay chỉ số tâm lý thị trường xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022. Tuy nhiên, sự ổn định bề mặt này đang che giấu một sự phân hóa sâu sắc bên trong - một sự chia tách có thể quyết định hướng đi của Bitcoin trong những tháng tới.

Những người mua vì "bắt buộc phải mua"

Ba cái tên đang gánh vác gần như toàn bộ áp lực mua trên thị trường Bitcoin hiện nay: công ty Strategy, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, và Bitmine Immersion Technologies. Điểm chung của họ là đều mua Bitcoin không phải vì tin tưởng vào triển vọng giá, mà vì đó là yêu cầu bắt buộc trong mô hình kinh doanh của họ.

Strategy là ví dụ rõ nét nhất. Theo công bố ngày 5/4, công ty này vừa chi 329,9 triệu USD để mua thêm 4.871 Bitcoin với giá trung bình 67.718 USD mỗi đồng. Tổng số Bitcoin mà Strategy đang nắm giữ là 766.970 BTC, được mua với tổng giá trị 58,02 tỷ USD. Mức giá vốn bình quân của họ là 75.644 USD - cao hơn giá thị trường hiện tại khoảng 8%, nghĩa là danh mục đầu tư của Strategy đang lỗ. Thế nhưng họ vẫn tiếp tục mua vào, và theo dữ liệu từ CoinDesk, chỉ riêng tháng 3, Strategy đã tích lũy thêm 44.000 Bitcoin.

Lý do nằm ở sản phẩm cổ phiếu ưu đãi STRC của công ty - một loại chứng khoán sinh lời mà nhà đầu tư đang đổ tiền vào. Dòng tiền này tạo ra nguồn vốn để Strategy tiếp tục mua Bitcoin, bất kể giá lên hay xuống. Nói cách khác, miễn còn nhà đầu tư mua STRC, Strategy sẽ tiếp tục mua Bitcoin.

Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ cũng đang đóng vai trò tương tự. Theo báo cáo, các quỹ này đã hút vào 50.000 Bitcoin trong tháng 3 - mức cao nhất kể từ tháng 10/2025. Tuy nhiên, khi nhìn vào dữ liệu hàng tuần từ CoinShares, tốc độ này đang chậm lại đáng kể. Tuần trước, chỉ có 22 triệu USD chảy vào các quỹ ETF Bitcoin tại Mỹ trong tổng số 107 triệu USD trên toàn cầu. Đáng chú ý là phần lớn dòng tiền đến từ các sản phẩm niêm yết tại Thụy Sĩ với 157 triệu USD, chiếm tới 70% tổng dòng vốn.

Công ty Bitmine Immersion Technologies, dù tập trung vào Ethereum hơn Bitcoin, cũng hoạt động theo cùng logic. Tuần trước, công ty này mua 71.252 ETH - đợt mua lớn nhất kể từ tháng 12/2025 - nâng tổng số nắm giữ lên 4,8 triệu token trị giá khoảng 10 tỷ USD. Điều đáng nói là Chủ tịch công ty, Tom Lee, vừa công khai tuyên bố thị trường chứng khoán đã chạm đáy đúng lúc công ty đang chi hàng trăm triệu USD mua vào tài sản mà ông đang ca ngợi.

Khi những người có lựa chọn quyết định rời đi

Trong khi các tổ chức "bắt buộc phải mua" đang gồng mình giữ giá, phần còn lại của thị trường lại đang di chuyển theo hướng ngược lại. Dữ liệu từ CryptoQuant cho thấy một bức tranh đảo chiều đáng báo động.

Những "cá voi" - những ví điện tử nắm giữ từ 1.000 đến 10.000 Bitcoin - từng là lực lượng mua mạnh nhất thị trường, giờ đây đã trở thành những người bán tháo quyết liệt nhất. Lượng Bitcoin mà nhóm này nắm giữ đã giảm gần 400.000 BTC so với đỉnh thị trường năm 2024, từ mức dương 200.000 BTC xuống âm 188.000 BTC. CryptoQuant gọi đây là một trong những đợt phân phối gay gắt nhất từng được ghi nhận. Đặc biệt, đường trung bình động 365 ngày tiếp tục đi xuống, cho thấy đây không phải hành động bán tháo nhất thời trước một tin tức nào đó, mà là một xu hướng kéo dài.

Nhóm nắm giữ quy mô trung bình - các ví có từ 100 - 1.000 Bitcoin - tuy chưa chuyển sang bán ròng nhưng tốc độ mua vào đã sụt giảm hơn 60% kể từ tháng 10/2025, từ gần 1 triệu Bitcoin mỗi năm xuống còn 429.000 Bitcoin.

Các công ty khai thác Bitcoin niêm yết trên sàn chứng khoán cũng đang xả hàng. Riot Platforms, MARA Holdings và Genius Group đã bán hơn 19.000 Bitcoin chỉ trong một tuần đầu tháng này. Lý do là nhiều công ty đang gặp khó với chi phí hoạt động: giá Bitcoin tuy ở mức 70.000 USD nhưng độ khó khai thác đạt đỉnh lịch sử và giá năng lượng ngày càng tăng. Một số như Core Scientific, Iris Energy và Hut 8 thậm chí đã chuyển hướng sang cho thuê công suất máy tính cho các dự án trí tuệ nhân tạo - nơi thu nhập ổn định hơn việc đào Bitcoin.

Thậm chí cả Bhutan - quốc gia duy nhất tích lũy Bitcoin thông qua hoạt động khai thác bằng nguồn thủy điện của riêng mình - cũng đã bán 70% số Bitcoin nắm giữ kể từ tháng 10/2024, từ 13.000 BTC xuống còn 3.954 BTC. Tuần này, vương quốc này tiếp tục chuyển thêm 319,7 Bitcoin sang các ví liên kết với sàn giao dịch, cho thấy khả năng họ sẽ tiếp tục bán. Dữ liệu cho thấy dòng tiền từ hoạt động khai thác của Bhutan đã ngừng hẳn cách đây hơn một năm.

Khoảng cách giữa hành động và cảm xúc

Điều bất thường nhất trong tình hình hiện tại là khoảng cách khổng lồ giữa những gì đang thực sự diễn ra và cảm nhận của thị trường. Chỉ số Tham lam và Sợ hãi (Fear and Greed index) - thước đo tâm lý thị trường - đã kẹt ở mức từ 8 - 14 trong hơn một tháng, thấp nhất kể từ đáy năm 2022. Dữ liệu từ Santiment cho thấy cứ bốn bài đăng lạc quan trên mạng xã hội thì có năm bài đăng bi quan vào cuối tuần trước - mức độ tiêu cực chưa từng thấy kể từ khi chiến sự bắt đầu.

Thế nhưng giữa bầu không khí hoang mang đó, Bitcoin vẫn không thủng mốc 65.000 USD. Lý do duy nhất là vì những "người mua bắt buộc" đang hấp thụ toàn bộ lượng hàng mà những người khác đang tháo chạy bán ra. Câu hỏi quan trọng là: sự hấp thụ này có thể kéo dài bao lâu?

Thông báo ngừng bắn vào thứ Ba vừa qua đã tạo ra một tia hy vọng tạm thời. Bitcoin tăng vọt qua 72.000 USD, 427 triệu USD lệnh bán khống bị thanh lý, và Chỉ số chênh lệch giá trên sàn Coinbase - thước đo sức mua từ Mỹ - chuyển sang dương lần đầu tiên kể từ tháng 10. Tuy nhiên, điều này chưa thay đổi bản chất của vấn đề: thị trường Bitcoin hiện đang được giữ bởi một số ít tổ chức có nghĩa vụ phải mua, trong khi đại đa số những người có quyền lựa chọn đang rời đi.

Theo nhận định của JP Richardson, CEO của Exodus, đây có thể là lần đầu tiên trong lịch sử thị trường tiền mã hóa mà các tổ chức đang trong chu kỳ tăng giá còn nhà đầu tư cá nhân thậm chí không hề hay biết. Ông trích dẫn các bằng chứng như Morgan Stanley ra mắt quỹ ETF Bitcoin, Schwab mở danh sách chờ giao dịch Bitcoin giao ngay, và Fannie Mae chấp nhận thế chấp bằng Bitcoin - tất cả đều là động thái của tổ chức.

Trong khi đó, dữ liệu từ Binance - sàn giao dịch lớn nhất thế giới - cho thấy dòng tiền từ các tài khoản nhỏ nắm giữ dưới 1 Bitcoin đã chạm đáy chín năm. Michaël van de Poppe, nhà sáng lập quỹ MN Fund, cho rằng khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang khiến nhà đầu tư cá nhân không còn dư dả để tham gia thị trường. "Hầu như ai cũng đang gặp khó khăn trong việc thanh toán các hóa đơn hàng tháng," ông nói.

Jeff Ko, Trưởng bộ phận phân tích của CoinEx, nhận định rằng tâm lý thị trường trong ngắn hạn vẫn còn rất mong manh và bị chi phối nặng nề bởi giá dầu, đồng đô la và kỳ vọng lạm phát. Ông tỏ ra lạc quan hơn về trung và dài hạn, với lý do giá dầu không thể duy trì ở mức cao dựa trên cán cân cung cầu thực tế.

Có thể thấy, thị trường crypto hiện đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Nếu nhóm "người mua bắt buộc" tiếp tục có đủ nguồn lực để hấp thụ lượng bán tháo, giá có thể giữ vững và thậm chí tăng lên. Nhưng nếu dòng tiền vào các quỹ ETF hay sản phẩm STRC của Strategy chậm lại, trong khi lực bán từ cá voi, thợ đào và nhà đầu tư cá nhân vẫn tiếp diễn, mức giá sàn 65.000 USD có thể không còn được đảm bảo. Điều chắc chắn là thị trường đang chia làm hai, và sự mất cân bằng này không thể kéo dài mãi.

Qui ÁNh

Tin liên quan

Tin cùng chuyên mục