Các sản phẩm bảo hiểm tích hợp đang len lỏi vào hầu hết các nền tảng số như ví điện tử, sàn thương mại điện tử, ứng dụng gọi xe…
Dư địa lớn
Cuộc đua bảo hiểm tích hợp hay bảo hiểm nhúng (embedded insurance) đang mở ra dư địa tăng trưởng lớn cho thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, song cũng đặt ra không ít thách thức liên quan tới bài toán vận hành cho cả doanh nghiệp bảo hiểm lẫn đối tác phân phối.
Mỗi lần chuyển khoản qua ứng dụng ngân hàng, chị Hằng Nga - nhân viên văn phòng tại TP.HCM lại thấy màn hình bật lên lời mời mua một sản phẩm bảo hiểm vi mô, tích hợp sẵn trong luồng giao dịch với mức phí chỉ vài nghìn đồng mỗi tháng. Không mấy mặn mà, chị lướt qua phần mô tả quyền lợi, bỏ trống ô đồng ý điều khoản rồi bấm thẳng sang bước tiếp theo.
“Chuyển tiền thôi, không cần thêm mấy cái này”, chị Nga nói.
Tương tự, anh Thanh Bình - Giám đốc một công ty công nghệ tại Đồng Nai cũng thường bỏ qua mục bảo hiểm thiết bị điện tử mỗi khi mua sắm trên Shopee vì cho rằng giá trị món hàng không lớn, không đáng để mua thêm bảo hiểm.
Phản ứng thờ ơ của chị Nga, anh Bình và nhiều khách hàng khác phần nào cho thấy thách thức mà các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đang gặp phải trong nỗ lực phát triển sản phẩm bảo hiểm tích hợp - gắn bảo hiểm vào ngay trong trải nghiệm số của khách hàng.
Không chỉ là sản phẩm bảo hiểm rủi ro qua chuyển khoản, việc mua vé máy bay cũng đang được tích hợp sẵn sản phẩm bảo hiểm chậm giờ, hủy chuyến hay thất lạc hành lý. Các sản phẩm tích hợp dạng này đang len lỏi vào hầu hết các nền tảng số mà người tiêu dùng sử dụng hàng ngày, từ ví điện tử, sàn thương mại điện tử, ứng dụng gọi xe… cho đến các trang đặt vé du lịch, với kỳ vọng biến mọi khoảnh khắc giao dịch trực tuyến thành “điểm chạm” bán bảo hiểm.
Được hình thành tại Việt Nam khoảng chục năm trước, nhưng chỉ thời gian gần đây bảo hiểm nhúng mới được các công ty bảo hiểm cũng như đối tác công nghệ chú tâm phát triển. Đây cũng đang là một xu hướng chung của khu vực. Các nhà bán lẻ Đông Nam Á đang sử dụng bảo hiểm tích hợp như là một giải pháp để tạo lợi thế cạnh tranh. Với số lượng khách hàng ưu tiên thiết bị di động ngày càng tăng, các nhà bán lẻ thiết bị điện tử tìm cách triển khai các chương trình bảo hiểm nhúng nhằm tăng cường dịch vụ đi kèm cho người dùng.
Ông Phạm Trường Khánh - Tổng giám đốc Affina Việt Nam nhận định, thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển khi mức độ thâm nhập hiện đạt khoảng 0,7% GDP, thấp hơn đáng kể so với một số nước trong khu vực như Thái Lan vào khoảng 1,6%.
Chưa kể, theo ông Khánh, đà tăng trưởng của riêng phân khúc bảo hiểm nhúng đang diễn ra nhanh chưa từng có, với lực đẩy chính đến từ 2 yếu tố: Một là, hệ sinh thái bùng nổ, khi sự thống trị của các siêu ứng dụng như ví điện tử, sàn thương mại điện tử và ứng dụng gọi xe mang lại khả năng tiếp cận hàng chục triệu người dùng với hành trình mua sắm “một chạm” mượt mà; hai là, đòn bẩy công nghệ Insurtech, khi năng lực công nghệ cho phép “đóng gói” sản phẩm theo hướng plug-and-play, kéo chi phí phân phối và xử lý bồi thường xuống mức tối thiểu, phù hợp để bán ở quy mô cực lớn.
Chính 2 yếu tố này đã tạo ra một mô hình kinh doanh khác biệt hoàn toàn so với cách bán bảo hiểm truyền thống: Thay vì tư vấn viên tiếp cận từng khách hàng, sản phẩm bảo hiểm được “may đo” để xuất hiện đúng thời điểm khách hàng đang có nhu cầu bảo vệ, dù chỉ trong vài giây của một giao dịch số.
Ba “điểm nghẽn”
Bảo hiểm nhúng đang đóng vai trò như một “cánh tay nối dài”, đưa khách hàng đến gần hơn với bảo hiểm, trước khi họ sẵn sàng cho những quyết định tài chính dài hạn và phức tạp hơn - vốn vẫn cần đến vai trò tư vấn của con người.
Dù dư địa lớn, nhưng hành trình đưa bảo hiểm nhúng đến với khách hàng không hề đơn giản. Nhìn từ góc độ vận hành, doanh nghiệp bảo hiểm và các đối tác phân phối như bán lẻ, công ty Fintech, sàn thương mại điện tử… thường vấp phải 3 “điểm nghẽn” khi hợp tác triển khai.
Điểm nghẽn đầu tiên nằm ở khâu thiết kế điểm chạm. Đặt sản phẩm ở đâu và hiển thị thế nào là yếu tố sống còn đối với tỷ lệ chuyển đổi. Thông tin phải đơn giản, dễ hiểu, giúp khách hàng thấy ngay lợi ích so với mức phí bỏ ra để có thể ra quyết định xuống tiền chỉ trong vài giây. Điều này đặc biệt quan trọng khi Luật Kinh doanh bảo hiểm 2025 (sửa đổi) đã yêu cầu ứng dụng không được tích chọn sẵn các gói bảo hiểm phụ đi kèm. Giao diện phải bắt buộc có tính năng để bên mua bảo hiểm chủ động thao tác xác nhận (chẳng hạn, tự tay tích chọn vào ô đồng ý). Bằng chứng điện tử này phải được hệ thống lưu trữ làm cơ sở pháp lý chứng minh khách hàng tự nguyện mua.
Điểm nghẽn thứ hai là biên lợi nhuận mỏng. Nhiều sản phẩm bảo hiểm vi mô có mức phí cực kỳ thấp, chỉ vài nghìn đồng mỗi tháng hoặc mỗi giao dịch, nên công ty bảo hiểm buộc phải huy động được một khối lượng giao dịch khổng lồ một cách ổn định thì mới có thể tạo ra lợi nhuận. Đây cũng là lý do vì sao các doanh nghiệp bảo hiểm triển khai bảo hiểm nhúng thường ưu tiên hợp tác với các nền tảng có lượng người dùng lớn, thay vì phân phối riêng lẻ.
Điểm nghẽn thứ ba và cũng là điểm dễ ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu nhất, đó là quản lý quy trình bồi thường. Nếu quy trình chi trả cho các sự cố như trễ chuyến bay hay rơi vỡ màn hình điện thoại không được số hóa toàn trình, chi phí vận hành sẽ “ăn mòn” doanh thu, đồng thời tạo ra trải nghiệm tồi tệ cho người dùng. Với các sản phẩm bảo hiểm nhúng vốn gắn liền với thương hiệu của đối tác bán lẻ, một trải nghiệm bồi thường chậm trễ hay phức tạp không chỉ ảnh hưởng đến công ty bảo hiểm, mà còn tác động trực tiếp đến uy tín của chính đối tác phân phối.
Một câu hỏi đặt ra là mô hình bảo hiểm tích hợp sẽ tác động thế nào đến các kênh phân phối truyền thống như đại lý và môi giới bảo hiểm tại Việt Nam? Theo ông Khánh, bảo hiểm nhúng hoàn toàn không triệt tiêu doanh thu của các kênh truyền thống như môi giới hay đại lý, mà ngược lại còn đóng vai trò bổ trợ. Đây là lựa chọn phù hợp nhất để mang đến sự yên tâm cho người dùng trước những rủi ro mang tính phổ biến, nhưng không đòi hỏi họ phải bỏ ra nhiều tiền như tai nạn cuốc xe, rơi vỡ thiết bị hay trễ chuyến bay - những tình huống mà một quy trình mua bảo hiểm truyền thống, với hồ sơ và tư vấn viên, khó có thể đáp ứng kịp về tốc độ.
Tuy nhiên, đối với các kế hoạch tài chính, sức khỏe hay nhân thọ phức tạp hơn, sự thấu cảm và năng lực phân tích sâu sắc từ con người vẫn là yếu tố không thể thay thế bằng công nghệ. Ông Khánh cho rằng, chính sự phổ biến của bảo hiểm nhúng sẽ giúp người dân dần quen với việc được bảo vệ trước rủi ro, từ đó mở lòng hơn để các kênh tiếp cận truyền thống và tư vấn những gói giải pháp bảo hiểm có giá trị lớn hơn trong tương lai.
Nói cách khác, bảo hiểm nhúng đang đóng vai trò như một “cánh tay nối dài”, đưa khách hàng đến gần hơn với bảo hiểm, trước khi họ sẵn sàng cho những quyết định tài chính dài hạn và phức tạp hơn - vốn vẫn cần đến vai trò tư vấn của con người.
Với mức thâm nhập bảo hiểm phi nhân thọ còn thấp như hiện nay, cùng tốc độ số hóa nhanh của các siêu ứng dụng tại Việt Nam, bảo hiểm nhúng được dự báo sẽ là một trong những động lực tăng trưởng chính của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ trong những năm tới. Bài toán còn lại đối với các doanh nghiệp bảo hiểm là làm sao thuyết phục được những khách hàng như chị Nga hay anh Bình dừng lại ít giây và tích vào ô “đồng ý”, thay vì lướt qua như một thao tác trong hành trình mua sắm số.
