Tờ Wall Street Journal (Mỹ) số ra ngày 21/12/2011 đã dành trọn 1 trang để nói về 3 doanh nhân đang nổi đình đám của Myanmar hiện nay. Với hàng tít lớn có tựa đề nguyên văn tiếng Anh là Myanmar Tycoons Embrace Change (tạm dịch: Các nhà tài phiệt Myanmar khai thác sự thay đổi), bài báo nói về 3 doanh nhân là Zaw Zaw, Tay Za và Steven Law.
Tay Za là doanh nhân giàu có kinh doanh trong nhiều lĩnh vực như khai thác gỗ, viễn thông, du lịch… Ông còn là cổ đông lớn nhất của Air Bagan, hãng hàng không tư nhân đầu tiên của Myanmar . Tay Za làm giàu một phần nhờ vào thế lực của bố, là một tướng cao cấp trong quân đội Myanmar . Steven Law, gốc Hoa, người sáng lập ra công ty có cái tên rất kêu là Asia World Co. (Thế giới châu Á) hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, năng lượng…
Tuy nhiên, tờ Wall Street Journal dành sự quan tâm đặc biệt cho Zaw Zaw, 44 tuổi, hiện là Chủ tịch của Max Myanmar Group of Companies, một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân lớn nhất Myanmar.
Theo nhận xét của Wall Street Journal, đây là doanh nhân được liệt vào hàng rất chịu chơi và dám chơi hiện nay của Myanmar .
Sinh ra ở vùng nông thôn thuộc châu thổ sông Irrawaddy , con sông lớn nhất nước, Zaw Zaw có năng khiếu về toán từ bé. Năm 1989, sau khi tốt nghiệp Khoa Toán Trường đại học tổng hợp Yangon, có bằng cử nhân trong tay, nhưng không tìm được việc làm thích hợp ở trong nước, Zaw Zaw đã nhanh chóng tìm đường xuất ngoại, sang Singapore . Tại đây, ông làm cho một công ty vận tải đường biển. Do đặc thù của công việc nên Zaw Zaw tiếp tục có cơ hội đi đây đi đó. Vì thế, sau một thời gian, ông đã rời sang sống tại Nhật Bản và tại đây ông làm cho một công ty chuyên xuất khẩu xe máy, ô tô của Nhật Bản đã qua sử dụng (second hand) sang các nước khác, trong đó có Myanmar. Do nhanh nhạy và có khiếu kinh doanh, ông đã tích luỹ được món gia tài kha khá.
Năm 1994, ông trở về nước và quyết tâm đi theo con đường kinh doanh. Do có sẵn mối làm ăn, ông thành lập công ty xuất nhập khẩu, chuyên nhập khẩu xe máy, ô tô second hand của Nhật Bản. Sau một thời gian, ông về làm việc cho Tập đoàn Max Myanmar Group, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có xây dựng, khai thác khoáng sản, kinh doanh khách sạn, xuất nhập khẩu… Nhờ vào các mối quan hệ thân thiết với các cơ quan chính phủ mà Max Myanmar Group đã ký được nhiều hợp đồng xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng, nhà cửa ở Naypyitaw, thủ đô mới của Myanmar. Doanh thu năm 2010 của Max Myanmar Group đạt 500 triệu USD.
Một bước đi khác, Zaw Zaw còn chơi thân với nhiều tướng lĩnh cao cấp trong quân đội Myanmar , vốn rất có thế lực ở nước này. Nhờ đó, Max Myanmar Group được cấp giấy phép khai thác đá quý ở nhiều khu vực mà dân thường không được bén mảng tới. Mới đây, Max Myanmar Group đã xin được cả giấy phép thành lập ngân hàng thương mại mới.
Khi đã có tiền, Zaw Zaw dám đầu tư tiền túi của mình ra “ngoài ngành”, rất xa với mảng kinh doanh. Đó là bóng đá. Ông này giỏi “lobby” để có được chiếc ghế Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Myanmar . Hiện ông đang nắm chức này.
Năm 2009, Zaw Zaw bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đưa vào “sổ đen” gồm những nhân vật, doanh nhân có quan hệ thân thiết với Chính phủ Myanmar và áp đặt lệnh trừng phạt, cấm vận. Tức là, các công ty Mỹ và EU bị cấm không được có quan hệ làm ăn với Zaw Zaw và Max Myanmar Group.
Gần đây, Chính phủ Myanmar đã có nhiều cải cách về chính trị theo hướng dân chủ hơn và thân với phương Tây hơn. Bằng chứng là Ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Cliton mới đây đã có chuyến viếng thăm chính thức Myanmar . Đây là chuyến thăm đầu tiên nước này của một ngoại trưởng Mỹ sau 50 năm. Sau sự kiện này, mọi người đã thấy Zaw Zaw thường xuyên xuất hiện bên cạnh bà Aung San Suu Kyi, thủ lĩnh đảng đối lập và từng được tặng Giải thưởng Nobel về hoà bình. Gần đây nhất, ông đã ngồi cạnh bà này cùng xem một trận bóng đá ở Yangon .
Ông Zaw Zaw hy vọng, Mỹ và EU sẽ sớm bãi bỏ lệnh cấm vận và xoá danh sách đen có ông trong đó.
Ông Sean Turnell, Giáo sư Đại học Macquarie ( Australia ) chuyên nghiên cứu về Myanmar nhận xét: “Dường như những doanh nhân có gắn bó nhiều với chính quyền cũ ở Myanmar đều nhận thấy rõ luồng gió mới thay đổi ở nước này. Họ cũng đang tìm cách thay đổi để thích ứng với môi trường cởi mở và tự do hơn trước”.
Nhận xét trên khá đúng với trường hợp của Zaw Zaw. Mới đây ông này phát biểu: “Xã hội, môi trường kinh doanh cũng như trong bóng đá đều mong muốn và đòi hỏi có một sân chơi bình đẳng và luật chơi bình đẳng. Bất cứ lãnh đạo nào, dù trong lĩnh vực chính trị hay kinh doanh đều phải lắng nghe mọi người và cùng chia sẻ ý tưởng”.
Chưa biết bình luận thế nào cho phải, song rõ ràng, nhận xét của tờ báo rằng, ông Zaw Zaw là người dám chơi và chịu chơi không hẳn là không có cơ sở.