Do Trung Quốc nhập khẩu phần lớn lưu huỳnh từ vùng Vịnh Ba Tư, nên việc đóng cửa eo biển Hormuz đã đẩy giá lưu huỳnh tăng vọt khi nguồn cung trở nên khan hiếm.
Theo một báo cáo tháng 12 của Guosen Securities, Trung Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu 47% nguồn cung lưu huỳnh. Hơn một nửa số hàng nhập khẩu đến từ sáu quốc gia vùng Vịnh Ba Tư, và hàng hoá được vận chuyển qua eo biển Hormuz để đến thị trường quốc tế. Nhưng Iran đã tuyên bố đóng cửa tuyến đường thủy này đối với vận tải thương mại trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel, khiến chi phí vận chuyển tăng cao.
Sự gián đoạn này đã và đang tạo ra các vấn đề ở Trung Quốc – nhà sản xuất ngũ cốc lớn nhất thế giới, mà tại đây nông dân tiêu thụ một lượng lớn phân bón và các hóa chất nông nghiệp khác mỗi năm.
Lưu huỳnh là một thành phần chính được sử dụng trong phân bón phốt phát và thuốc trừ sâu, cũng như một loạt các sản phẩm hóa học khác.
Allan Pickett, giám đốc điều hành nghiên cứu phân bón tại S&P Global Energy cho biết giá phân bón giao đến Trung Quốc đại lục trung bình ở mức 520 USD/tấn trong tháng 1 và tháng 2. Ông cho biết giá đã bắt đầu tăng khi một trong những mùa gieo trồng chính ở bán cầu bắc bắt đầu, và sự gián đoạn vận chuyển ở eo biển Hormuz có thể đẩy giá lên cao hơn nữa.
“Các nhà sản xuất trong nước đã tích trữ hàng tồn kho cho mùa bón phân xuân, do đó, việc lưu huỳnh tăng giá hoặc tình trạng thiếu lưu huỳnh sẽ không ảnh hưởng đến toàn bộ nguồn cung phân bón phốt phát cho mùa xuân…Nhưng nó có thể ảnh hưởng đến một số sản lượng, và có khả năng gây thêm áp lực tăng giá đối với giá trong nước của Trung Quốc”, ông cho biết.
Một nhà giao dịch nguyên liệu thô người Trung Quốc có trụ sở tại Oman cho biết các chuyến hàng lưu huỳnh từ khu vực này hiện đang gặp khó khăn khi rời khỏi Vịnh Ba Tư, trong khi cước vận tải vẫn tiếp tục tăng. “Chi phí vận chuyển hiện đã tăng lên 3.000 nhân dân tệ (435 USD) mỗi container”, người này cho biết.
Liu Zhenpeng, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu hàng hóa Sublime China Information của Trung Quốc cho biết giá lưu huỳnh ở cả thị trường nội địa và các cảng đã tăng, nhưng tác động tổng thể hiện vẫn có thể kiểm soát được.
“Các nhà sản xuất phân bón phốt phát thường duy trì lượng hàng tồn kho nguyên liệu thô từ một đến một tháng rưỡi…Kể từ khi giá lưu huỳnh bắt đầu tăng vào năm 2025, các nhà sản xuất phân bón lớn cũng đã tăng cường các hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp lưu huỳnh và axit sulfuric để đảm bảo sản xuất ổn định trong mùa gieo trồng xuân”, ông cho biết.
Nhưng căng thẳng ở Trung Đông cũng có thể ảnh hưởng đến thị trường lưu huỳnh theo những cách khác. Vì lưu huỳnh là sản phẩm phụ của quá trình lọc dầu, nên việc gián đoạn thêm các chuyến hàng dầu khí làm giảm tỷ lệ hoạt động tại các nhà máy lọc dầu trong khu vực cũng sẽ đẩy sản lượng lưu huỳnh xuống.
Điều này sẽ làm thắt chặt nguồn cung lưu huỳnh toàn cầu và đẩy giá lên. Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy nước này đã nhập khẩu gần 5,4 triệu tấn lưu huỳnh vào năm ngoái từ sáu quốc gia vùng Vịnh - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Oman, Ả Rập Xê Út, Kuwait, Qatar và Iran - chiếm 55,7% tổng lượng nhập khẩu hàng năm của nước này.
Vào tháng 2, Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia - cơ quan hoạch định kinh tế hàng đầu của Trung Quốc - đã cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung phân bón đầy đủ và giá cả ổn định trong mùa gieo trồng xuân và suốt cả năm.
Ủy ban cho biết sẽ đảm bảo các nhà sản xuất phân bón được ưu tiên tiếp cận nguồn cung lưu huỳnh trong nước, trong khi các cảng trong nước sẽ ưu tiên cho các tàu chở lưu huỳnh nhập khẩu và các nguyên liệu đầu vào phân bón khác. Ủy ban cũng khuyến khích các công ty tăng cường nhập khẩu lưu huỳnh khi cần thiết và duy trì lượng hàng tồn kho đầy đủ để ổn định nguồn cung.
Nguồn cung phân bón toàn cầu đã thắt chặt trước khi xung đột ở Trung Đông lan rộng
Thị trường phân bón toàn cầu đã thắt chặt khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu trong năm nay để đảm bảo nguồn cung trong nước, trong khi các nhà sản xuất ở châu Âu đã cắt giảm sản lượng do mất nguồn cung khí đốt giá rẻ từ Nga. Giá ure đã tăng thêm khoảng 80 USD/tấn từ mức khoảng 470 USD/tấn được niêm yết trước khi cuộc xung đột ở Trung Đông leo thang.
Theo các nhà phân tích, Trung Quốc có khả năng sẽ mở rộng kiểm soát xuất khẩu phân bón do xung đột, mặc dù các hạn chế có thể không được công bố chính thức mà thay vào đó sẽ được thông báo cho các nhà sản xuất lớn và hải quan.
Trong khi Trung Quốc nhập khẩu hơn 50% lượng lưu huỳnh từ Trung Đông, Indonesia lại phụ thuộc vào khu vực này để cung cấp gần 70% lượng lưu huỳnh. Úc phụ thuộc vào nhập khẩu để đáp ứng hầu hết nhu cầu phân bón.
Nhà kinh tế nông nghiệp Corne Louw của GrainSA, tổ chức đại diện cho nông dân Nam Phi cho biết rằng phân bón có thể chiếm tới 50% chi phí sản xuất của họ.
“Bất kỳ sự gia tăng nào trong tình hình hiện tại, khi nông dân đang phải chật vật với giá ngũ cốc thấp kỷ lục, sẽ chỉ là thêm một cú đánh nữa vào tình hình vốn đã khó khăn", ông cho biết.
Theo nhà phân tích Seth Goldstein của Morningstar, thị trường có thể chưa phản ánh đầy đủ khả năng xảy ra một cuộc chiến kéo dài, ông ước tính giá nitơ có thể tăng gấp đôi và giá phốt phát tăng 50% từ mức hiện tại.
"Nếu cú sốc nguồn cung kéo dài hơn vài tuần, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu thấy giá cả quay trở lại mức cao của năm 2022, khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bắt đầu”, ông cho biết.