Dịch vụ dầu khí tìm kiếm dư địa tăng trưởng mới
Bên cạnh việc tham gia các dự án thăm dò, khai thác trong nước, doanh nghiệp dầu khí Việt Nam đang đẩy mạnh cung cấp dịch vụ tại thị trường quốc tế. Xu hướng này thể hiện rõ ở các lĩnh vực xây lắp công trình ngoài khơi, khoan dầu khí và vận tải biển.
| |
Bà Lê Kim Ngân, Chuyên viên Cao cấp, Phòng Nghiên cứu và Phân tích, Khách hàng Tổ chức, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam |
Kết quả kinh doanh của nhóm dịch vụ dầu khí không chỉ phụ thuộc vào giá dầu, mà còn chịu tác động từ nhu cầu đầu tư của các tập đoàn năng lượng, tiến độ triển khai dự án, giá thuê thiết bị và hiệu quả khai thác tài sản. Do đó, mở rộng thị trường quốc tế có thể giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn công việc, giảm phụ thuộc vào một số dự án hoặc khách hàng trong nước.
Theo phân tích của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, sau nhiều năm tham gia các dự án dầu khí trong nước, một số doanh nghiệp đã tích lũy được kinh nghiệm và năng lực kỹ thuật để cạnh tranh tại thị trường khu vực. Trong đó, Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã PVS), Tổng công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (mã PVD) và Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (mã PVT) là những trường hợp đáng chú ý.
Dù cùng thuộc chuỗi giá trị năng lượng, mỗi doanh nghiệp có động lực tăng trưởng riêng.
Trong lĩnh vực xây lắp công trình ngoài khơi, PVS đang mở rộng hoạt động tại thị trường Trung Đông. Doanh nghiệp đã tham gia các dự án quốc tế và hợp tác với những tập đoàn năng lượng như Petronas, Murphy Oil.
Đáng chú ý, PVS tiếp tục có thêm các hợp đồng EPC/EPCI tại Qatar, từ dự án Gallaf với North Oil Company đến gói thầu EPIC-1 thuộc dự án Maydan Mahzam do QatarEnergy trao trong năm 2026.
| |
PVS, PVD và PVT thu hút sự chú ý khi các doanh nghiệp mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế |
Các hợp đồng quốc tế giúp PVS mở rộng thị trường và đa dạng hóa nguồn công việc, bên cạnh các dự án trong nước. Tuy nhiên, đóng góp thực tế vào kết quả kinh doanh còn phụ thuộc vào giá trị hợp đồng, tiến độ thực hiện, biên lợi nhuận và thời điểm ghi nhận doanh thu.
Ngoài lĩnh vực dầu khí truyền thống, PVS còn tham gia chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo ngoài khơi, đặc biệt là chế tạo kết cấu phục vụ các dự án điện gió tại Đài Loan (Trung Quốc).
Lĩnh vực này có nhiều điểm tương đồng với hoạt động xây lắp dầu khí ngoài khơi, từ yêu cầu kỹ thuật, thiết bị đến năng lực triển khai. Việc tận dụng cơ sở vật chất và kinh nghiệm sẵn có có thể giúp PVS mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ mà không phải phát triển hoàn toàn một lĩnh vực kinh doanh mới.
Bên cạnh đó, dự án xuất khẩu điện gió ngoài khơi từ Việt Nam sang Singapore và Malaysia với quy mô 2 GW cũng mở ra cơ hội tiềm năng cho các doanh nghiệp có năng lực xây lắp công trình biển.
Dù vậy, khả năng tham gia và mức độ hưởng lợi của PVS vẫn phụ thuộc vào tiến độ triển khai và các hợp đồng cụ thể. Với đặc thù thời gian đầu tư kéo dài, yêu cầu vốn lớn, các dự án năng lượng ngoài khơi cũng đặt ra thách thức về tiến độ thực hiện và hiệu quả kinh doanh.
PVD, PVT mở rộng hoạt động ra thị trường khu vực
Nếu PVS tập trung vào xây lắp công trình ngoài khơi, PVD đang mở rộng hoạt động thông qua gia tăng quy mô đội giàn khoan và phát triển thị trường tại Đông Nam Á.
Hiện doanh nghiệp đã có hoạt động tại Malaysia, Brunei, Indonesia và Thái Lan. Sự hiện diện tại nhiều quốc gia tạo điều kiện để PVD tiếp cận nhu cầu thuê giàn khoan của các nhà điều hành dầu khí trong khu vực.
Sau gần một thập kỷ kể từ khi đầu tư giàn khoan PV DRILLING VI vào năm 2015, PVD triển khai kế hoạch đầu tư thêm 3 giàn khoan tự nâng trong giai đoạn 2025 - 2026, nâng tổng số giàn sở hữu lên 8. Quy mô đội giàn này đưa PVD tiệm cận Velesto của Malaysia, một nhà thầu khoan lớn tại Đông Nam Á.
Đội giàn lớn hơn giúp PVD nâng cao năng lực đáp ứng khách hàng, nhất là khi nhiều hợp đồng được triển khai đồng thời.
Bên cạnh quy mô thiết bị, PVD cũng đang chuyển hướng cạnh tranh từ chủ yếu dựa vào giá thuê sang cung cấp dịch vụ khoan tích hợp, kết hợp cho thuê giàn với các dịch vụ kỹ thuật giếng khoan.
Hướng đi này có thể gia tăng giá trị dịch vụ trên mỗi hợp đồng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh vẫn phụ thuộc vào tỷ lệ sử dụng giàn khoan, giá thuê và khả năng kiểm soát chi phí vận hành.
Đặc biệt, đầu tư thêm giàn khoan đồng nghĩa với nhu cầu vốn lớn hơn. Nếu thị trường cho thuê không thuận lợi hoặc thời gian huy động giàn kéo dài, chi phí khấu hao và tài chính có thể gây áp lực lên lợi nhuận.
Trong khi đó, PVT lựa chọn hướng phát triển khác, tập trung mở rộng quy mô vận tải biển và gia tăng tỷ trọng hoạt động trên thị trường quốc tế.
PVT hiện sở hữu đội tàu gồm 68 chiếc, tổng trọng tải gần 2,1 triệu DWT, hoạt động trong các phân khúc vận chuyển dầu thô, dầu sản phẩm, hóa chất, LPG và hàng rời.
Khoảng 90% đội tàu của doanh nghiệp đang hoạt động trên thị trường quốc tế, từ châu Á - Thái Bình Dương đến châu Âu và Mỹ.
Cơ cấu này cho thấy hoạt động của PVT đã chuyển dịch đáng kể từ thị trường trong nước sang thị trường quốc tế.
Tham gia thị trường quốc tế giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều nguồn hàng và khách hàng hơn, nhưng cũng khiến kết quả kinh doanh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ diễn biến giá cước và cung - cầu đội tàu toàn cầu.
PVT đã duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong 15 năm liên tiếp. Doanh nghiệp tiếp tục định hướng đầu tư, trẻ hóa đội tàu, nâng cao hiệu quả khai thác và mở rộng sang dịch vụ logistics năng lượng.
Tuy nhiên, khả năng duy trì đà tăng trưởng phụ thuộc vào hiệu quả đầu tư tàu mới, cơ cấu hợp đồng vận chuyển và diễn biến thị trường vận tải quốc tế. Ngoài ra, biến động chi phí nhiên liệu, tỷ giá, lãi suất và những gián đoạn trên các tuyến hàng hải cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
Cơ hội có, nhưng mức độ hưởng lợi sẽ phân hóa
Việc các doanh nghiệp dịch vụ dầu khí Việt Nam từng bước mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế cho thấy sự chuyển dịch trong cơ cấu kinh doanh của ngành.
Trước đây, triển vọng của nhiều doanh nghiệp gắn chặt với tiến độ triển khai các dự án dầu khí trong nước. Khi phạm vi hoạt động được mở rộng, nguồn công việc và doanh thu có thể đến từ nhiều thị trường, qua đó tạo thêm dư địa phát triển.
Tuy nhiên, quy mô hợp đồng và phạm vi hoạt động gia tăng chưa đồng nghĩa với lợi nhuận sẽ cải thiện tương ứng.
Đối với lĩnh vực xây lắp ngoài khơi, khối lượng hợp đồng lớn có thể tạo nguồn doanh thu trong nhiều năm, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào biên lợi nhuận và khả năng kiểm soát chi phí dự án. Trong lĩnh vực khoan, giá thuê giàn và tỷ lệ sử dụng thiết bị là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Còn với vận tải biển, chu kỳ giá cước và hiệu quả khai thác đội tàu có vai trò quyết định.
Vì vậy, ngay trong nhóm dịch vụ dầu khí, triển vọng lợi nhuận giữa các doanh nghiệp có thể khác biệt đáng kể.
Mở rộng hoạt động quốc tế là một trong những yếu tố cần xem xét khi đánh giá triển vọng cổ phiếu PVS, PVD và PVT.
Nhà đầu tư cần theo dõi khả năng chuyển hóa hợp đồng thành doanh thu, lợi nhuận; nhu cầu vốn đầu tư; dòng tiền từ hoạt động kinh doanh và mức định giá của từng cổ phiếu.
Diễn biến giá dầu cũng có tác động nhất định đến triển vọng chung của ngành. Giá dầu ảnh hưởng đến quyết định đầu tư thăm dò, khai thác của các tập đoàn năng lượng, từ đó chi phối nhu cầu sử dụng dịch vụ kỹ thuật và khoan. Tuy nhiên, mức độ tác động đến từng doanh nghiệp không giống nhau.
Trong dài hạn, nhu cầu phát triển hạ tầng dầu khí và năng lượng ngoài khơi tại Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á có thể tiếp tục tạo cơ hội cho các nhà cung cấp dịch vụ. Dù vậy, khả năng tận dụng cơ hội vẫn phụ thuộc vào chu kỳ đầu tư của ngành năng lượng, tiến độ triển khai dự án và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Nhìn chung, xuất khẩu dịch vụ đang mở thêm hướng tăng trưởng cho doanh nghiệp dầu khí Việt Nam. Tuy nhiên, triển vọng cổ phiếu vẫn phụ thuộc chủ yếu vào khả năng chuyển hóa cơ hội mở rộng thị trường thành doanh thu và lợi nhuận thực tế.