"Thị trường dầu thô phần lớn đã trở lại bình thường, ngay cả khi nguồn cung các sản phẩm dầu đã qua tinh chế vẫn bị hạn chế", Natasha Kaneva, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại JPMorgan nhận định.
Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do nguồn cung từ Trung Đông bị hạn chế và các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Theo Kpler, lượng sản phẩm dầu đã qua tinh chế vận chuyển qua Hormuz đạt mức trung bình 7 ngày là 677.000 thùng/ngày tính đến đầu tuần này, thấp hơn nhiều so với mức 3,6 triệu thùng/ngày trước khi xung đột nổ ra.
Dữ liệu cho thấy tổng lượng vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu đạt mức trung bình 7 ngày là 14,2 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 80% mức cơ sở trước xung đột tại Hormuz (khoảng 17 triệu thùng/ngày).
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu toàn cầu đã đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên mức cao kỷ lục, tạo ra sức ép đáng kể đối với sức khỏe nền kinh tế. Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc cấm xuất khẩu nhiên liệu trong bối cảnh chịu sức ép chính trị từ các nghị sĩ Đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
“Nguồn gây sức ép lớn nhất chính là thị trường dầu diesel”, Francisco Blanch, Trưởng bộ phận hàng hóa toàn cầu tại Bank of America nhận định.
Mặc dù lượng dầu xuất khẩu đã trở lại hoặc gần trở lại mức trước xung đột, nhưng vấn đề an ninh tại eo biển Hormuz vẫn còn rất bất ổn khi các tàu chở dầu vẫn tiếp tục bị tấn công, trong đó có những vụ gây thiệt hại về người.
Theo Kpler, hơn 70% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz trong tháng 8 đã được chuyển sang các tàu khác ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hoặc Oman. Các tàu chở dầu trung chuyển đưa dầu qua eo biển Hormuz tới vùng biển Oman, sau đó hàng hóa được chuyển sang một tàu khác để tiếp tục hành trình đến châu Á.
Hệ thống vận chuyển trung chuyển này được quân đội Mỹ bảo vệ, giúp giảm thiểu nguy cơ bị tấn công. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hệ thống này có thể duy trì được trong bao lâu do sự phụ thuộc vào sự bảo vệ của quân đội Mỹ.
Bà Natasha Kaneva cho biết, các quốc gia vùng Vịnh cũng không xem “giải pháp chắp vá” gồm hoạt động chuyển dầu giữa các tàu và hộ tống quân sự là phương án có thể thay thế cho việc eo biển Hormuz được mở cửa trở lại.
Các đường ống do Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vận hành cũng đang gánh phần lớn việc vận chuyển dầu, giúp một lượng đáng kể dầu thô tránh đi qua eo biển Hormuz. Theo Kpler, khoảng 40% lượng dầu thô của vùng Vịnh hiện được vận chuyển qua các đường ống để tránh eo biển, tăng mạnh so với mức 17% trước xung đột.
Tuy nhiên, các đường ống dẫn dầu cũng dễ trở thành mục tiêu tấn công. Đầu tháng này, Ả Rập Xê Út đã phải đóng cửa đường ống Đông-Tây sau khi bị hư hại trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái. Hoạt động bốc xếp hàng hóa tại cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ của nước này đã gia tăng trở lại, cho thấy đường ống đang hoạt động bình thường.
Dòng chảy dầu thô vẫn được duy trì ổn định trong thời gian đường ống ngừng hoạt động, nhờ việc Ả Rập Xê Út chuyển hướng xuất khẩu trở lại qua eo biển Hormuz thông qua hệ thống vận chuyển trung chuyển được quân đội Mỹ bảo vệ.
Dù vậy, nguồn cung dầu của khu vực có thể lại đối mặt với nguy cơ gián đoạn khi bế tắc ngoại giao làm gia tăng khả năng tái bùng phát xung đột.
"Tôi cho rằng Tổng thống Trump sẽ đẩy mạnh các biện pháp cứng rắn sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chúng tôi liên tục nghe rằng phía Iran cũng sẽ gia tăng mức độ đối đầu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Xu hướng hiện nay đang nghiêng về khả năng leo thang”, Scott Modell, CEO của Rapidan Energy nhận định.
