Kích hoạt sớm công tác nghiên cứu
“Tổ soạn thảo xây dựng Đề án Phát triển và chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Gia Bình sẽ sớm bắt tay vào công việc theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Cục Hàng không Việt Nam từ nay đến cuối năm 2026”, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Xây dựng) cho biết.
Trước đó, ngày 4/11/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã ký quyết định thành lập Tổ soạn thảo xây dựng Đề án Phát triển và chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Tổ soạn thảo gồm 34 thành viên, do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng làm Tổ trưởng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng làm Phó Tổ trưởng, cùng đại diện các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp hàng không và nhà đầu tư dự án.
Trong văn bản góp ý gửi Bộ Công an vào cuối tháng 9/2026, Bộ Tài chính cho rằng, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được Công ty cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise (MAI) triển khai đầu tư xây dựng theo Nghị quyết số 256/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội, với định hướng trở thành cửa ngõ hàng không miền Bắc, trung tâm trung chuyển hành khách và hàng hóa của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Theo tiến độ nhà đầu tư báo cáo, các công trình phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027 dự kiến hoàn thành trong quý II/2027, nhà ga hành khách dự kiến khởi công trong quý IV/2026 và hoàn thành vào quý IV/2028.
Hiện nay, tại khu vực phía Bắc và vùng Thủ đô Hà Nội, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã được quy hoạch, đầu tư xây dựng và tổ chức quản lý khai thác theo hướng là cảng hàng không cửa ngõ quốc tế, trong khi Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được đầu tư xây dựng theo hướng trở thành cảng hàng không cửa ngõ, trung chuyển quốc tế.
“Vì vậy, để đảm bảo khai thác có hiệu quả 2 sân bay này, tránh chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, đồng thời phát huy tối đa năng lực, thế mạnh của từng cảng hàng không này, việc nghiên cứu xây dựng Đề án là cần thiết”, đại diện Bộ Tài chính đánh giá.
Tại tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về việc nghiên cứu mô hình phát triển và chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Gia Bình vào ngày 28/9/2026, Bộ Công an cho rằng, hàng không Việt Nam đã vượt khỏi giới hạn của một lĩnh vực hạ tầng thuần túy, trở thành một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước.
Trong đó, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được định hướng phát triển theo mô hình xanh, thông minh, hiện đại, lưỡng dụng, trở thành cửa ngõ hàng không miền Bắc, trung tâm trung chuyển hành khách, hàng hóa và bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu tàu bay của khu vực.
Bộ Công an nhấn mạnh, hiệu quả dự án không chỉ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành hạ tầng, mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về hãng hàng không chủ lực, mạng đường bay, đội tàu bay, dịch vụ trung chuyển, logistics, nhân lực và các điều kiện bảo đảm khai thác.
Đặc biệt, với tiến độ đầu tư khẩn trương, công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Gia Bình phải được triển khai song song với thiết kế, xây dựng, thậm chí những vấn đề như tổ chức vùng trời, phát triển mạng đường bay, chứng nhận khai thác và đào tạo nhân lực đều cần thời gian chuẩn bị dài.
Bên cạnh đó, các dự báo về sản lượng, phương án chuyển dịch hoạt động hàng không và nhu cầu đầu tư do nhà đầu tư đề xuất cần được đánh giá kỹ về cơ sở tính toán, tính khả thi và mức độ cam kết.
“Do đó, cần sớm xây dựng Đề án làm cơ sở xác định mô hình khai thác, lộ trình phát triển và cơ chế phối hợp giữa các bên, bảo đảm tiến độ đầu tư gắn với điều kiện vận hành thực tế, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Gia Bình trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực”, đại diện Bộ Công an nêu quan điểm.
| |
Phân vai hợp lý
Do Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có công suất rất lớn, nằm cách nhau khoảng 45 km trong vùng Thủ đô, nên một trong những ưu tiên hàng đầu của Tổ soạn thảo là nghiên cứu tổ chức, phân định chức năng hợp lý giữa các cảng hàng không trong vùng Thủ đô và các khu vực liên quan, phát huy lợi thế, khả năng hỗ trợ, bổ trợ lẫn nhau và nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng.
Trong đó, phương án tổ chức khai thác phải xuất phát từ nhu cầu vận tải và năng lực khai thác của toàn hệ thống, không ấn định trước vai trò hoặc phân chia lưu lượng khi chưa có đủ căn cứ.
Hiện đã có ý kiến đề xuất việc Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ quốc tế của Thủ đô, tập trung phục vụ hành khách đi và đến trực tiếp; Cảng hàng không quốc tế Gia Bình phát triển thành trung tâm trung chuyển hành khách và trung tâm hàng hóa hàng không của miền Bắc.
Theo phương án này, hai cảng sẽ bổ trợ cho nhau, với sự điều phối chung của Nhà nước về sử dụng vùng trời, phân bổ giờ chuyến bay đi - đến và phát triển giao thông kết nối.
Việc phân chia hoạt động khai thác giữa hai cảng được đề xuất theo chức năng, nhóm hãng hàng không và cụm đường bay, không tách lẻ từng chuyến bay. Theo đó, mạng đường bay nối chuyến, các đường bay chở hàng chuyên dụng và dịch vụ chuyển phát nhanh sẽ được phát triển tại Gia Bình.
Đặc biệt, nhóm Vietnam Airlines (gồm Pacific Airlines) sẽ chuyển toàn bộ hoạt động khai thác từ Nội Bài sang Gia Bình cùng một thời điểm, vào ngày cảng được đưa vào khai thác thương mại.
Ở chiều ngược lại, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài phục vụ các hãng chi phí thấp khai thác điểm - điểm, các hãng lựa chọn ở lại Nội Bài và các chuyến bay thuê chuyến.
Phương án này nhằm bảo đảm toàn bộ mạng đường bay của nhóm được kết nối với các dải chuyến bay nối chuyến đi - đến ngay từ ngày đầu khai thác, hình thành trung tâm trung chuyển hoàn chỉnh, đồng thời giải phóng năng lực cho Nội Bài khi hoạt động chuyển dịch hoàn tất.
Ngay trong mùa khai trương, khi Cảng hàng không quốc tế Gia Bình mới khai thác hai dải chuyến bay nối chuyến đi - đến, hành khách có thể nối chuyến tới 746 thị trường có ít nhất một chặng quốc tế.
Bên cạnh đó, trên cơ sở định hướng phát triển Cảng hàng không quốc tế Gia Bình thành cửa ngõ hàng không, trung tâm trung chuyển hành khách, hàng hóa, dịch vụ kỹ thuật hàng không và logistics theo chủ trương đầu tư đã được phê duyệt, MAI đề xuất phát triển hệ sinh thái hàng không, lấy Cảng hàng không quốc tế Gia Bình làm hạt nhân, gắn với khu thương mại tự do, thành phố sân bay, các dịch vụ hàng hóa, logistics, kỹ thuật hàng không và hạ tầng giao thông đa phương thức.
Mô hình trung chuyển được đề xuất dựa trên sự kết nối đồng bộ giữa hãng hàng không chủ lực với mạng đường bay nội địa và quốc tế. MAI đang trao đổi với Vietnam Airlines để xây dựng phương án và lộ trình hợp tác.
Đối với vận tải hàng hóa, nhà đầu tư dự kiến kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với các trung tâm sản xuất tại Đông Bắc Á, các trung tâm trung chuyển trong khu vực, mở đường bay thẳng đến Hoa Kỳ và châu Âu, từng bước mở rộng thị trường mới; đồng thời phát triển nhà ga hàng hóa, dịch vụ logistics và cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu tàu bay.
“Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, MAI đang hợp tác đầu tư các cấu phần của hệ sinh thái hàng không với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 282.252 tỷ đồng. Đến tháng 8/2026, nhà đầu tư đã giải ngân 20.611 tỷ đồng và dự kiến giải ngân thêm khoảng 18.746 tỷ đồng đến cuối năm 2026”, đại diện Bộ Công an thông tin.