Cảng hàng không Chu Lai
Phân vai rõ
Vừa có thêm những định hướng quan trọng từ Bộ Xây dựng liên quan đến phương án quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai (TP. Đà Nẵng) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo đó, tại Thông báo số 124/TB-BXD ngày 1/4/2026, ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng đã đề nghị Cục Hàng không Việt Nam rà soát lại số liệu dự báo nhu cầu, đặc biệt là vận chuyển hàng hóa, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và tiềm năng phát triển của địa phương, khu vực, qua đó làm cơ sở xây dựng phương án quy hoạch và đầu tư Cảng hàng không quốc tế Chu Lai hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.
Về phương án tổ chức không gian tại Cảng hàng không quốc tế Chu Lai, việc bố trí khu phục vụ hành khách ở phía Bắc và khu phục vụ hàng hóa ở phía Nam được lãnh đạo Bộ Xây dựng đánh giá là cơ bản hợp lý.
“Tuy nhiên, vị trí nhà ga hành khách cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu khai thác tàu bay, tiết giảm chi phí nhiên liệu; đồng thời lựa chọn mô hình nhà ga có khả năng phát triển dài hạn, thuận lợi cho phân kỳ đầu tư. Đối với khu hàng hóa, cần bố trí quỹ đất phù hợp, đồng thời dành dư địa cho phát triển cảng trong tương lai”, ông Lê Anh Tuấn chỉ đạo.
Cần phải nói thêm rằng, khi giao nhiệm vụ lập quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam đã giao “đề bài” rất rõ cho đơn vị tư vấn là Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không - ADCC.
Cụ thể, việc lập Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai cần bảo đảm phù hợp với định hướng Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng trong bối cảnh mới, sau khi sáp nhập TP. Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam thành TP. Đà Nẵng mới. Theo đó, hai cảng hàng không trong cùng một địa phương sẽ được định hướng phát triển thống nhất, hỗ trợ và san sẻ năng lực khai thác phù hợp với thế mạnh của từng cảng.
Được biết, Cảng hàng không quốc tế Chu Lai nằm trên địa bàn xã Núi Thành, TP. Đà Nẵng (trước đây là xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam). Sân bay nằm trên bờ vịnh Dung Quất, cách bờ biển khoảng 2 km; phía Đông giáp Biển Đông, phía Tây giáp Quốc lộ 1A, phía Nam giáp tỉnh Quảng Ngãi, phía Bắc giáp Khu kinh tế mở Chu Lai.
Kể từ khi bắt đầu khai thác hàng không dân dụng năm 2005, Cảng hàng không Chu Lai đã hai lần được lập và điều chỉnh quy hoạch vào các năm 2008 và 2019. Trong đó, cả hai lần lập và điều chỉnh quy hoạch nói trên, Cảng hàng không quốc tế Chu Lai được xác định trong quy hoạch là Cảng hàng không quốc tế, sân bay trung chuyển hàng hóa quốc tế và khu vực, dùng chung dân dụng và quân sự.
“Cùng với Long Thành, Gia Bình đang trong giai đoạn hình thành, Cảng hàng không quốc tế Chu Lai nếu được quy hoạch trúng, đầu tư bài bản sẽ hình thành nên một trục sân bay trên hành lang vận tải Bắc - Nam gánh vác sứ mạng hiện hữu của trục Tân Sơn Nhất - Đà Nẵng - Nội Bài”, ông Uông Việt Dũng, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết.
Một điểm nhấn quan trọng trong Hồ sơ quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Chu Lai do Công ty TNHH MTV Thiết kế và Tư vấn xây dựng công trình hàng không ADCC trình Cục Hàng không Việt Nam vào tháng 3/2026 là việc phân vai rõ ràng giữa hai sân bay Đà Nẵng và Chu Lai theo hướng không cạnh tranh, mà bổ sung cho nhau.
Cụ thể, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ hàng không gắn với du lịch và dịch vụ chất lượng cao, phục vụ khu vực đô thị trung tâm, nhưng bị giới hạn về quỹ đất và công suất khai thác. Trong khi đó, Cảng hàng không Chu Lai được định vị là không gian phát triển dài hạn, tập trung vào vận tải hàng hóa, hàng không giá rẻ và các hoạt động công nghiệp hàng không - logistics, qua đó tiếp nhận phần tăng trưởng khi sân bay Đà Nẵng đạt ngưỡng khai thác.
 |
Tiềm năng lớn
Đơn vị tư vấn đánh giá, khu vực Chu Lai có vị trí địa lý thuận lợi khi nằm gần trung tâm khu vực ASEAN và trên trục đường bay kết nối khu vực Đông Nam Á (Thái Lan, Singapore, Malaysia) với các trung tâm trung chuyển lớn của Đông Bắc Á như Hồng Kông, Thượng Hải, Quảng Châu (Trung Quốc).
Với vị trí này, Chu Lai có tiềm năng trở thành điểm trung chuyển trong mô hình khai thác mạng bay trục - nan (hub and spoke), đặc biệt khi các hãng hàng không tăng cường liên kết tải (code share, interline), qua đó thúc đẩy mạnh lưu lượng hàng hóa.
Bên cạnh đó, xu hướng mở rộng đội bay của các hãng hàng không trong nước và khu vực đang tạo ra nhu cầu lớn đối với dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay. Trong khi đó, quỹ đất dành cho hoạt động này tại các cảng hàng không hiện hữu của Việt Nam còn hạn chế. Vì vậy, việc phát triển tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay (MRO) tại Chu Lai không chỉ là tiềm năng, mà còn là cơ hội thực tế để hình thành một trung tâm bảo dưỡng, bảo trì tàu bay quy mô lớn của khu vực, đáp ứng nhu cầu của các hãng hàng không trong nước và quốc tế.
Theo định hướng, quỹ đất dành cho khu bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại Cảng hàng không quốc tế Chu Lai dự kiến khoảng 500.000 m2, hướng tới mục tiêu phát triển trung tâm MRO gắn với sản xuất linh phụ kiện ngành hàng không.
Về phương án quy hoạch, đơn vị tư vấn đề xuất tiếp tục giữ nguyên bố cục tổng thể khu bay, khu hành khách và khu hàng hóa theo Quyết định số 1526/QĐ-BGTVT ngày 19/8/2019, đồng thời điều chỉnh quy mô các hạng mục công trình phù hợp với nhu cầu dự báo và lộ trình phân kỳ đầu tư.
Trong giai đoạn 2021 - 2030, sân bay Chu Lai sẽ giữ nguyên đường cất hạ cánh 14/32 hiện hữu; đồng thời xây dựng mới đường cất hạ cánh 14L/32R với kích thước 4.000 x 45 m, cách tim đường hiện hữu 1.380 m về phía Đông Bắc sân bay.
Tầm nhìn đến năm 2050, sân bay Chu Lai sẽ tiếp tục xây dựng đường cất hạ cánh 14R/32L với kích thước 3.800 x 45 m, cách tim đường hiện hữu 200 m về phía Tây và song song với đường 14L/32R, với khoảng cách giữa hai tim đường cất hạ cánh là 1.580 m.
Đối với khu hàng không dân dụng, nhà ga hành khách và nhà ga hàng hóa được quy hoạch phát triển theo hướng mở rộng, có trục kết nối chung. Trong giai đoạn đến năm 2030, tiếp tục khai thác nhà ga hành khách hiện hữu, đồng thời xây dựng mới nhà ga T2 ở phía Đông sân bay với công suất 5 triệu lượt hành khách/năm.
Đến năm 2050, dừng khai thác nhà ga hiện hữu để phục vụ phát triển khu bay; đồng thời mở rộng nhà ga T2, nâng công suất lên 30 triệu lượt hành khách/năm.
Đối với hàng hóa, giai đoạn 2021 - 2030, hệ thống khai thác hàng hóa tại Cảng hàng không Chu Lai vẫn được sử dụng chung với nhà ga hành khách, đáp ứng khoảng 3.000 tấn/năm. Đến năm 2050, quy hoạch nhà ga hàng hóa riêng biệt với công suất khoảng 2,5 triệu tấn/năm, đồng thời dự trữ quỹ đất để mở rộng khi cần thiết.
Về hạ tầng MRO, trong giai đoạn 2021 - 2030, quy hoạch xây dựng 1 hangar cho tàu bay Code E trên diện tích khoảng 15.000 m2. Tầm nhìn đến năm 2050, mở rộng lên 6 hangar với tổng diện tích khoảng 90.000 m2, đi kèm các hạng mục phụ trợ như xưởng, kho, khu kỹ thuật và dịch vụ.
Trên cơ sở phương án quy hoạch, ADCC ước tính tổng mức đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Chu Lai trong giai đoạn 2021 - 2050 khoảng 80.229 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2030 khoảng 17.589 tỷ đồng và giai đoạn 2030 - 2050 khoảng 62.640 tỷ đồng.
“Vốn đầu tư xây dựng cho các hạng mục tại sân bay Chu Lai được dự kiến huy động từ nhiều nguồn khác nhau. Hiện đã có một số nhà đầu tư tư nhân trong nước như Vingroup, Sovico đã dành sự quan tâm đặc biệt trong việc xây dựng Chu Lai thành một trung tâm logistic - công nghiệp hàng không - đô thị lớn, hiện đại”, đại diện tư vấn cho biết.
