Ông đánh giá như thế nào về tác động của giá năng lượng toàn cầu tới chính sách tiền tệ, đặc biệt là lãi suất, tỷ giá?
Nền kinh tế đang phải đối mặt với những "cơn gió ngược" từ chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ và đặc biệt là xung đột tại Trung Đông. Những yếu tố này đẩy chi phí logistics và giá năng lượng lên cao, tạo áp lực "lạm phát chi phí đẩy". Khi áp lực lạm phát gia tăng, việc hạ lãi suất trở nên khó khăn.
Do đó, vấn đề lớn nhất trong điều hành vĩ mô không chỉ năm nay mà của cả giai đoạn tới là làm sao duy trì ổn định kinh tế, giữ lạm phát dưới mức 4,5% như mục tiêu Quốc hội đề ra.
Trong bối cảnh hiện nay, áp lực đặt ra với chính sách tiền tệ là rất lớn. Bài toán đặt ra là phải điều hành hài hòa giữa lãi suất và tỷ giá để vừa ổn định vĩ mô để giảm khó khăn cho doanh nghiệp, vừa thúc đẩy tăng trưởng.
Để thực hiện nhiệm vụ này, cần phải xử lý hai vấn đề.
Thứ nhất, phải điều hành tỷ giá và lãi suất linh hoạt, gắn với mục tiêu lạm phát. Trong đó, phải đảm bảo lãi suất không tăng quá mạnh, chỉ tăng trong mức độ mức độ kiểm soát được.
Thứ hai, phối hợp nhuần nhuyễn giữa chính sách tài khóa (giảm thuế, phí) với chính sách tiền tệ (khoanh, giãn nợ). Đồng thời, với các gói tín dụng ưu tiên đã có như gói tín dụng nhà ở, gói tín dụng hỗ trợ nông nghiệp, tín dụng xuất khẩu… cần phải đẩy nhanh tiến độ giải ngân.
Như ông nói, muốn ổn định vĩ mô, phải đảm bảo lãi suất không tăng quá mạnh. Làm sao để thực hiện được mục tiêu này khi cung ứng vốn của nền kinh tế đang phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng?
Đúng vậy, nguồn lực cho nền kinh tế hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào hệ thống ngân hàng.
Trong ngắn hạn, chúng ta chưa thể thay đổi ngay lập tức vai trò của tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, về trung và dài hạn, yêu cầu bắt buộc là phải phát triển thị trường vốn.
Cần đẩy mạnh kênh huy động qua thị trường chứng khoán, phát hành cổ phiếu (IPO), trái phiếu và phát triển các loại hình quỹ đầu tư. Đây sẽ là những kênh dẫn vốn trung, dài hạn bền vững hơn cho doanh nghiệp.
Riêng với hệ thống ngân hàng, mục tiêu vẫn là điều hòa tốt nhất giữa chống lạm phát và hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó.
Ngoài ra, cần khai thác được dư địa khổng lồ về nguồn lực tài chính trong dân cư để đưa vào nền kinh tế. Ước tính lượng tiền gửi tiết kiệm cùng các tài sản nhàn rỗi dưới dạng vàng và ngoại tệ có thể lên tới khoảng 500.000 tỷ đồng. Trong khi tổng đầu tư toàn xã hội còn hạn chế, nguồn vốn này cần được điều hướng mạnh mẽ vào khu vực sản xuất và kinh doanh thay vì nằm yên hoặc phục vụ mục đích đầu cơ. Bên cạnh đó, việc tháo gỡ pháp lý cho khoảng 800 - 1.000 dự án đang đình trệ cũng được kỳ vọng sẽ giải phóng hàng trăm nghìn tỷ đồng, tạo động lực tăng trưởng tức thì cho nền kinh tế.
Lãi suất tăng khiến thanh khoản thị trường bất động sản đang chậm lại. Theo ông, điều này sẽ tác động như thế nào đến nền kinh tế?
Bất động sản đóng vai trò cực kỳ quan trọng với nền kinh tế, đóng góp khoảng 12-14% vào tăng trưởng GDP nếu tính cả các ngành lan tỏa như xây dựng, vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, đây là ngành thâm dụng vốn lớn, được coi là "cặp song sinh" với hệ thống tài chính.
Cái khó của quản lý vĩ mô là làm sao để thị trường bất động sản phát triển nhưng phải tránh được hai trạng thái: Hoặc là “bong bóng”, hoặc là "đóng băng".
Thị trường bất động sản không chỉ liên quan đến kinh tế mà còn liên quan mật thiết đến xã hội. Việc xử lý các nút thắt hiện tại đòi hỏi sự thận trọng và khéo léo, làm sao để vừa khơi thông nguồn lực, vừa đảm bảo an toàn hệ thống.
Nếu ổn định vĩ mô được giữ vững, các điểm nghẽn về pháp lý được khơi thông và nguồn lực tài chính trong dân được huy động đúng hướng, nền kinh tế hoàn toàn có thể đạt được những mục tiêu tăng trưởng đầy kỳ vọng trong giai đoạn tới.