Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc sẽ không nhanh chóng quay lại mức nhập khẩu như thời điểm trước khi xảy ra xung đột, do giá dầu thô cao có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu nước này, đồng thời lượng hàng tồn kho hiện tại vẫn đủ dùng trong vài tháng tới.
Theo dữ liệu hải quan, Trung Quốc đã nhập khẩu dầu thô tăng 6,2% trong tháng 8 so với tháng trước đó, đạt 37,9 triệu tấn. Đây là mức nhập khẩu cao nhất được ghi nhận trong vòng 4 tháng, mặc dù vẫn thấp hơn hơn 23% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đà phục hồi tiếp tục diễn ra trong tháng 9. Theo công ty dữ liệu thương mại Kpler, lượng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đạt 7,84 triệu thùng/ngày trong tháng 9, tăng so với mức 7,25 triệu thùng/ngày của tháng trước đó. Cùng kỳ năm ngoái, con số này là 9,76 triệu thùng/ngày.
Việc Trung Quốc tăng mua dầu trở lại diễn ra trong bối cảnh thị trường dầu mỏ lại biến động mạnh, khi các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Theo Kpler, lượng dầu Trung Quốc nhập khẩu từ Iraq đã tăng vọt từ 177.000 thùng/ngày trong tháng 8 lên hơn 1 triệu thùng/ngày trong tháng 9, trong khi lượng mua từ Iran và Ả Rập Xê Út lại có xu hướng giảm.
Ivan Ryabov, Trưởng bộ phận phân tích giao dịch dầu mỏ tại Kpler nhận định: "Sự phục hồi một phần về nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc gần đây diễn ra trùng hợp với những bất ổn gia tăng về nguồn cung dầu thô từ Trung Đông sau các cuộc tấn công vào đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Ả Rập Xê Út, và từ Nga do các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào cảng xuất khẩu Novorossiysk…Là hai nhà xuất khẩu lớn vẫn còn dư địa công suất sản xuất dầu thô dự phòng, những sự gián đoạn này đã tạo áp lực tăng giá và làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn cung đối với các quốc gia nhập khẩu".
June Goh, chuyên gia phân tích cấp cao về thị trường dầu mỏ tại Sparta cho biết các doanh nghiệp Trung Quốc đã hạn chế mua vào trong vài tháng qua, nhưng đã quay lại thị trường để giảm tốc độ sử dụng kho dự trữ và hỗ trợ tăng cường hoạt động lọc dầu nhằm bổ sung lượng hàng thành phẩm trong nước.
Sự trở lại của các bên mua từ Trung Quốc diễn ra sau nhiều tháng nhập khẩu ở mức thấp - yếu tố đã góp phần bù đắp một phần sự thiếu hụt nguồn cung toàn cầu và hạn chế áp lực tăng giá sau khi xung đột tại Iran bùng phát.
Theo báo cáo do Huatai Securities, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8 thấp hơn khoảng 3,2 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm ngoái, nguyên nhân chủ yếu là do các nhà máy lọc dầu sử dụng nguồn hàng tồn kho và người tiêu dùng ngày càng chuyển sang sử dụng xe năng lượng mới.
Tuy nhiên, vùng đệm hỗ trợ từ Trung Quốc đang dần suy yếu khi lượng hàng tồn kho sụt giảm. Dữ liệu từ Kpler cho thấy kho dự trữ dầu thô khổng lồ của Trung Quốc đã giảm liên tục kể từ tháng 4, từ mức khoảng 1,25 tỷ thùng xuống còn 1,14 tỷ thùng vào tháng 9.
"Lượng dầu tồn kho của Trung Quốc đã giảm đáng kể so với mức tích lũy trước khi xảy ra sự kiện đóng cửa eo biển Hormuz, khiến việc duy trì vùng đệm từ Trung Quốc trở nên khó khăn hơn", báo cáo của Huatai Securities nhận định.
Sun Jianan, chuyên gia phân tích dầu khí cấp cao tại Energy Aspects cho biết: "Hiện tại, thị trường dầu thô không thể quá phụ thuộc vào Trung Quốc để tái cân bằng cung cầu".
Dù vậy, các chuyên gia phân tích cho rằng các bên mua từ Trung Quốc sẽ chưa quay lại thị trường dầu một cách ồ ạt.
Ông Goh ước tính Trung Quốc vẫn còn lượng hàng tồn kho đủ dùng trong khoảng 4 đến 6 tháng với tốc độ tiêu thụ hiện tại, nếu tính cả dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược.
Cả dầu WTI và dầu Brent đã tăng hơn 20% kể từ cuối tháng 8, chạm mức gần 110 USD/thùng vào đầu tuần trước khi giảm trở lại mức khoảng 100 USD/thùng vào cuối tuần này.
Giá dầu cao là một trong những lý do khiến các nhà máy lọc dầu Trung Quốc khó có khả năng vội vã tái thiết lập kho dự trữ.
"Giá dầu thô cao hiện đang làm xói mòn biên lợi nhuận lọc dầu của Trung Quốc, giá các sản phẩm dầu trong nước được điều hành dựa trên mức giá dầu thô 80 USD/thùng", chuyên gia phân tích Sun Jianan cho biết.
Terine Ooi, Phó giám đốc phụ trách thị trường năng lượng tại Dow Jones Energy cũng cho rằng Trung Quốc sẽ không nhanh chóng quay trở lại mức nhập khẩu như thời điểm trước khi xảy ra xung đột.
“Người mua Trung Quốc vẫn cực kỳ nhạy cảm với giá, đặc biệt là khi nhu cầu trong nước đang yếu…Với mức giá dầu thô đang ở mức cao như hiện nay, việc ồ ạt tái nhập kho trở nên kém hấp dẫn và có thể khiến thị trường diễn biến theo hướng bất lợi cho Trung Quốc”, bà cho biết.
Hơn nữa, tình trạng gián đoạn kéo dài đối với hoạt động xuất khẩu của Ả Rập Xê Út có thể đẩy giá dầu thô lên cao và gây thêm áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu, trong khi các nhà chức trách Trung Quốc cũng có thể siết chặt hoạt động xuất khẩu các sản phẩm dầu đã qua tinh chế để ưu tiên nguồn cung trong nước.