Các mức lãi suất chủ chốt hiện đã cao hơn nhiều so với mức thấp kỷ lục của chu kỳ tăng lãi suất bắt đầu từ năm 2022. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ đang chịu áp lực từ thị trường trong việc chứng minh rằng họ sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất nhằm kiểm soát kỳ vọng lạm phát và kìm hãm lợi suất trái phiếu dài hạn – vốn đang ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) là ngân hàng trung ương lớn mới nhất thực hiện thắt chặt chính sách tiền tệ, tiếp nối các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).
Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) giữ nguyên lãi suất trong tuần này nhưng cảnh báo rằng áp lực lạm phát có thể đòi hỏi các hành động tiếp theo.
"Giai đoạn chính sách của chúng tôi đã thay đổi", Thống đốc BOJ Kazuo Ueda phát biểu khi ngân hàng trung ương phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất.
Dù các động thái này độc lập với nhau về mặt hình thức, chúng phản ánh mối lo ngại chung của các nhà hoạch định chính sách rằng chi phí dầu và khí đốt tăng cao do cuộc xung đột Trung Đông đang làm dấy lên nguy cơ về một đợt thắt chặt chi phí sinh hoạt mới, chỉ vài năm sau đợt bùng phát lạm phát hậu đại dịch Covid.
Sự thay đổi này hoàn toàn trái ngược với tâm lý thị trường chỉ mới cách đây một tháng, đặc biệt là sau thỏa thuận ngắn hạn giữa Mỹ và Iran từng khuyến khích các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách kỳ vọng vào việc giảm bớt căng thẳng và giá năng lượng hạ nhiệt.
Việc thỏa thuận đổ vỡ cùng với việc căng thẳng leo thang trở lại tạo ra mối đe dọa mới đối với nguồn cung dầu toàn cầu, đồng thời làm thay đổi đáng kể triển vọng tình hình.
"Hiện tại, kỳ vọng là giá năng lượng sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn…Nếu lạm phát vẫn ở mức cao trong suốt mùa thu và ảnh hưởng đến thu nhập hộ gia đình cũng như hành vi tiêu dùng, điều đó cũng sẽ tác động kìm hãm tăng trưởng GDP", Phó Chủ tịch ECB Boris Vujcic cho biết.
Bất chấp những yêu cầu công khai của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc cắt giảm lãi suất, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cùng các nhà hoạch định chính sách khác tại Fed đã quyết định tăng lãi suất trong tuần này.
Trong cuộc họp báo sau cuộc họp, ông lưu ý rằng "rất khó để mô tả các điều kiện tài chính tổng thể là đang ở mức thắt chặt" – một cách diễn đạt nhằm bác bỏ lập luận cho rằng chính sách tiền tệ đang gây tổn hại cho nền kinh tế.
Quyết định tăng lãi suất với sự đồng thuận tuyệt đối của Fed, cùng với những bình luận của ông Warsh được xem là bước đệm cho lộ trình thắt chặt hơn nữa, đồng thời giúp trấn an các nhà đầu tư về cam kết kiểm soát lạm phát của ngân hàng trung ương.
"Fed đã phần nào khôi phục được uy tín sau khi tăng lãi suất", Andrew Lake, Giám đốc đầu tư tại Mirabaud Asset Management cho biết.
Mặc dù giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tuần này, BoE cho biết lãi suất có thể sẽ phải tăng nếu xung đột tiếp diễn. Các nhà phân tích cũng xem đây là sự thay đổi rõ rệt trong quan điểm, cho thấy ngân hàng trung ương này sẵn sàng nối gót Fed và ECB trong việc nâng lãi suất.
"Tình hình càng kéo dài thì mọi việc càng trở nên khó khăn hơn", Thống đốc Andrew Bailey cho biết.
