Báo cáo từ hãng tư vấn vận tải biển Clarksons cho thấy các xưởng đóng tàu Trung Quốc đã nhận được 35,4 triệu tấn GTQ (tổng trọng tải bù trừ) đơn đặt hàng tàu mới trong năm 2025, giảm 35% so với năm 2024.
Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc cũng ghi nhận thị phần sụt giảm từ 70% vào năm 2024 xuống còn 63% vào năm ngoái - lần giảm đầu tiên được ghi nhận trong nửa thập kỷ.
Hàn Quốc, quốc gia đóng tàu lớn thứ hai thế giới, đã đạt được những tiến triển khi thị phần tăng từ 17% năm 2024 lên 21% vào năm 2025, với số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới tăng 8% so với năm trước, đạt 11,6 triệu CGT.
Tuy nhiên, Nhật Bản, quốc gia đóng tàu lớn thứ ba thế giới, lại chứng kiến số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới giảm mạnh gần 53% so với năm trước, xuống còn 2,8 triệu CGT vào năm 2025, chiếm khoảng 5% thị phần toàn cầu.
Ngành công nghiệp đóng tàu đã rơi vào tình trạng hỗn loạn vào đầu năm 2025 khi Mỹ công bố kế hoạch áp thuế cảng đối với các tàu thuộc sở hữu, vận hành hoặc đóng tại Trung Quốc. Động thái này đã khiến Trung Quốc đáp trả bằng các biện pháp khác vào cuối năm.
Mặc dù cả hai quốc gia đã đồng ý tạm đình chỉ áp thuế trong một năm sau các cuộc đàm phán căng thẳng vào cuối tháng 10, sự không chắc chắn đã gây ra lo ngại trong ngành vận tải biển, điều này được phản ánh trong các quyết định đặt hàng, với số lượng đơn đặt hàng đóng tàu mới toàn cầu trong năm 2025 giảm 27% so với năm trước, xuống còn 56,4 triệu CGT.
Báo cáo của Clarksons chỉ ra rằng các hạn chế của Mỹ là yếu tố chính dẫn đến sự suy giảm hoạt động kinh doanh tại các xưởng đóng tàu của Trung Quốc, trong đó các công ty Trung Quốc phải đối mặt với “những thách thức chưa từng có từ các yếu tố phi thị trường” trong năm 2025.
Theo báo cáo, Trung Quốc tiếp tục chiếm ưu thế trong các đơn đặt hàng tàu chở hàng rời và tàu container, và giành được nhiều hợp đồng tàu chở dầu hơn Hàn Quốc, trong khi các nhà đóng tàu Hàn Quốc dẫn đầu về đơn đặt hàng tàu chở khí đốt. Các xưởng đóng tàu của Hàn Quốc hiện đang tập trung vào tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng và tàu hải quân để duy trì lợi nhuận.
Mùa hè năm ngoái, Mỹ và Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận hợp tác đóng tàu trị giá 150 tỷ USD, theo đó các công ty Hàn Quốc sẽ giúp hồi sinh các xưởng đóng tàu của Mỹ và cung cấp dịch vụ bảo trì cho các tàu hải quân của Mỹ - một thỏa thuận mà Hàn Quốc đề xuất với khẩu hiệu “Làm cho ngành đóng tàu Mỹ vĩ đại trở lại”.
Trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Trung Quốc và Hàn Quốc, Nhật Bản đang thực hiện các bước để củng cố ngành công nghiệp, bao gồm cả việc sáp nhập hai nhà đóng tàu lớn nhất của nước này.
Theo tờ Nikkei, Imabari Shipbuilding - doanh nghiệp dẫn đầu thị trường của Nhật Bản - đã hoàn tất việc mua lại đối thủ cạnh tranh xếp thứ hai là Japan Marine United. Imabari cho biết, thương vụ sáp nhập sẽ giúp công ty đẩy nhanh việc đóng tàu sử dụng nhiên liệu thay thế, chẳng hạn như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG).
