Theo dữ liệu của HSBC theo dõi xếp hạng vốn hóa thị trường chứng khoán toàn cầu, Đài Loan (Trung Quốc) đã vượt qua Canada để trở thành thị trường chứng khoán lớn thứ sáu thế giới, trong khi Hàn Quốc đã vượt qua Anh để trở thành thị trường chứng khoán lớn thứ tám thế giới. Đây là minh chứng mới nhất cho thấy sự bùng nổ của AI đang tập trung sức mạnh thị trường vào các nền kinh tế nằm ở trung tâm của chuỗi cung ứng chất bán dẫn.
Vào năm 2004, thị trường chứng khoán Đài Loan chỉ đứng thứ 12 thế giới, với vốn hoá thị trường khoảng 500 tỷ USD, còn Hàn Quốc xếp thứ 13 với vốn hoá thị trường khoảng 400 tỷ USD. Ngày nay, hai thị trường này được định giá lần lượt là 4.700 tỷ USD và 4.400 tỷ USD. Năm thị trường có vốn hoá lớn nhất là Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hồng Kông (Trung Quốc) và Ấn Độ.
Diễn biến mang tính xáo trộn thứ hạng của các thị trường chứng khoán không phải là chưa từng có tiền lệ. Trung Quốc đã vươn lên nhóm các thị trường hàng đầu thế giới vào cuối những năm 2000, trong khi Ấn Độ vượt qua Hồng Kông vào cuối năm 2023 trước khi tụt xuống dưới mức này.
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của thị trường chứng khoán Hàn Quốc và Đài Loan lại rất đáng chú ý.
“Điều bất thường ở đây là tốc độ và sự tập trung hẹp của các yếu tố thúc đẩy…Việc thay đổi thứ hạng trong top 10 diễn ra gần như mỗi chu kỳ, nhưng thường là sau một đợt bùng nổ kinh tế trong nước, một đợt IPO lớn, hoặc nhiều năm hoạt động vượt trội”, Billy Leung, chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại Global X ETFs cho biết.
Đợt tăng giá này được thúc đẩy bởi sự tập trung vốn bất thường vào một số ít các công ty liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Riêng TSMC hiện chiếm hơn 40% vốn hóa thị trường của chứng khoán Đài Loan, trong khi Samsung Electronics và SK Hynix cùng nhau chiếm kỷ lục 42,2% chỉ số Kospi của Hàn Quốc.
“Cả hai chỉ số đều đã trở thành thước đo gián tiếp cho AI và chất bán dẫn,” June Chua, Trưởng bộ phận cổ phiếu châu Á tại Manulife Investment Management cho biết.
“Rõ ràng chủ đề phần cứng AI đang là động lực thúc đẩy mọi thứ. Quá trình chuyển đổi sang AI có khả năng tác nhân đã kích hoạt sự bùng nổ của nhu cầu xử lý token, tạo ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung, dẫn đến khả năng định giá phi thường cho các nhà sản xuất chip”, Tim Moe, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Goldman Sachs nhận định.
Điều này cũng có thể khiến đà tăng của thị trường trở nên dễ bị đảo chiều hơn. Cổ phiếu Hàn Quốc đã giảm vào cuối tuần trước sau khi các nhà đầu tư nước ngoài bán tháo khoảng 13 tỷ USD cổ phiếu trong nước, gây ra những biến động mạnh. Điều này cũng diễn ra khi cổ phiếu của Samsung Electronics đã biến động mạnh khi các nhà đầu tư theo dõi các cuộc đàm phán lao động và khả năng đình công.
“Hiện nay, nhiều danh mục đầu tư châu Á đang bắt đầu đối mặt với rủi ro tập trung, nghĩa là quá nhiều rủi ro tập trung vào một số ít cổ phiếu trong khu vực…Điều đó có thể hạn chế tiềm năng tăng trưởng hơn nữa”, Herald van der Linde, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của HSBC cho biết.
Rủi ro tập trung này cũng dẫn đến những so sánh với các thị trường như Ả Rập Xê Út và Đan Mạch, với các chỉ số chuẩn bị chi phối mạnh mẽ bởi Aramco và Novo Nordisk.
Thị trường cổ phiếu Đan Mạch chịu áp lực khi lo ngại gia tăng về nhu cầu chậm lại đối với các loại thuốc điều trị béo phì do Novo Nordisk sản xuất. Trong khi đó, thị trường Ả Rập Xê Útchịu ảnh hưởng lớn từ Saudi Aramco cũng suy yếu cùng đà giảm của giá dầu thô, nhưng thị trường sau đó đã phục hồi một phần mức giảm khi giá dầu bật tăng trở lại.