Tháng 4 vừa qua, FTSE Russell đã đưa Hàn Quốc vào chỉ số trái phiếu chính phủ chủ lực World Government Bond Index (WGBI). Ngay sau đó, nhà đầu tư nước ngoài đã rót khoảng 15,1 nghìn tỷ won (10,1 tỷ USD) vào trái phiếu chính phủ Hàn Quốc, tạo nên làn sóng hưng phấn tại thị trường chứng khoán nước này.
"Năm 2026 sẽ là năm đầu tiên thị trường trái phiếu chính phủ của chúng ta có bước tiến vượt bậc để trở thành một thị trường phát triển, nhờ việc được đưa vào WGBI… Điều này sẽ tạo cơ hội cho trái phiếu chính phủ của chúng ta khẳng định vị thế là một tài sản đầu tư ổn định và đáng tin cậy hơn đối với các nhà đầu tư toàn cầu”, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc, Koo Yun-cheol cho biết.
Sự phát triển này làm nổi bật một động lực đang diễn ra trên khắp châu Á, chứng minh sức mạnh của các nhà cung cấp chỉ số toàn cầu trong việc tác động đến thị trường chứng khoán. Trong khi những quốc gia đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của các bộ chỉ số có thể nhanh chóng hưởng lợi từ dòng vốn quốc tế, thì các thị trường bị hạ bậc cũng có thể chịu tác động mạnh không kém.
Tại Hàn Quốc, động thái của FTSE Russell diễn ra sau những nỗ lực của các cơ quan quản lý nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường trái phiếu đối với các nhà đầu tư toàn cầu. Trong đợt rà soát tháng 3/2024, FTSE Russell đã nâng mức độ tiếp cận thị trường của Hàn Quốc lên ngưỡng yêu cầu để được đưa vào chỉ số.
Ethan Seo, Trưởng bộ phận thị trường toàn cầu của BNP Paribas Hàn Quốc cho biết, việc Hàn Quốc được đưa vào WGBI tức là các quỹ theo dõi chỉ số này sẽ phải nắm giữ trái phiếu chính phủ Hàn Quốc, củng cố cả trái phiếu chính phủ và đồng won.
"Dòng vốn thụ động toàn cầu sẽ là một thành phần quan trọng của dòng vốn sắp tới, dòng vốn này nên được xem là dòng vốn ổn định và mang tính cấu trúc đối với thị trường nội địa”, ông cho biết.
Roheet Shah, phụ trách mảng bán hàng cho các định chế giao dịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại MarketAxess cho biết, tâm lý nhà đầu tư đối với trái phiếu chính phủ Hàn Quốc kể từ khi được thêm vào WGBI đã giúp hấp thụ áp lực nguồn cung.
"Đây không còn là thị trường chỉ được giao dịch bởi một số ít người. Hàn Quốc đã phát triển một cơ sở nhà đầu tư sâu rộng và đa dạng, và với việc được đưa vào WGBI, nó đang ngày càng được khẳng định vị thế trong các danh mục đầu tư toàn cầu", ông cho biết.
Chỉ số VN-Index của Việt Nam đã tăng hơn 4% vào ngày 8/4, khi FTSE Russell xác nhận sẽ nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào ngày 21/9. Thông báo được đưa ra sau khi nhà cung cấp chỉ số tiến hành rà soát giữa kỳ vào tháng 3.
"Việc phân loại lại Việt Nam phản ánh việc thực hiện các nâng cấp cơ sở hạ tầng thị trường quan trọng… Quyết định nâng hạng của FTSE sẽ đưa Việt Nam ngang hàng với Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines và Indonesia”, David Sol, người đứng đầu chính sách toàn cầu tại FTSE Russell cho biết.
Các nhà đầu tư nước ngoài đã mua vào một số trong hơn 20 cổ phiếu đủ điều kiện tham gia chỉ số FTSE. Tuy nhiên, EBC Financial Group cho rằng vẫn tồn tại lo ngại về hiện tượng “méo mó chỉ số” khi dòng vốn thụ động có xu hướng tập trung quá lớn vào một số ít các cổ phiếu dẫn dắt thị trường.
"Sự tập trung là một hạn chế về cấu trúc…, nhưng nó đang dần được pha loãng, và việc nâng hạng chính là một phần của giải pháp”, nhà phân tích thị trường cấp cao Sana ur Rehman của EBC Financial Group nhận định.
Ông Rehman dự đoán, thị trường sẽ đa dạng hóa vì ít nhất hai lý do. Thứ nhất, Chính phủ Việt Nam đang cắt giảm cổ phần trong một số doanh nghiệp quốc doanh. Thứ hai, làn sóng niêm yết đang mang đến các lựa chọn vốn hóa lớn trong lĩnh vực bán lẻ, y tế, viễn thông và sản xuất, chứ không chỉ bất động sản và ngân hàng.
Mặt khác, các quyết định của nhà cung cấp chỉ số không phải lúc nào cũng có lợi cho thị trường, và đôi khi chúng đặt thị trường và chính phủ vào những tình huống khó khăn.
Cổ phiếu Indonesia đã lao dốc sau khi MSCI loại bỏ 6 công ty trong nước khỏi bộ chỉ số chuẩn toàn cầu dành cho thị trường Indonesia trong đợt rà soát định kỳ quý. Theo Harry Su, Giám đốc nghiên cứu tại Samuel Sekuritas Indonesia, dòng vốn chảy ra khỏi thị trường chứng khoán có thể đạt từ 1 - 1,7 tỷ USD.
Khi các nhà đầu tư nước ngoài bán ròng ở thị trường Indonesia, họ đang tác động đến đồng rupiah, vốn đã suy yếu xuống mức thấp kỷ lục so với đô la vào tuần trước.
Vào tháng 1, MSCI thông báo sẽ ngừng thêm cổ phiếu Indonesia vào các chỉ số thị trường mới nổi cho đến tháng 5 do vấn đề thiếu minh bạch và tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do.
“Mặc dù đã có những cải tiến nhỏ đối với dữ liệu cổ phiếu lưu hành tự do của các cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán Indonesia, các nhà đầu tư nhấn mạnh rằng các vấn đề cơ bản về khả năng đầu tư vẫn tồn tại do sự thiếu minh bạch liên tục trong cơ cấu sở hữu cổ phần và những lo ngại về hành vi giao dịch phối hợp có thể làm suy yếu quá trình hình thành giá cả chính xác”, MSCI cho biết vào tháng 1.
Vào tháng 4, cơ quan quản lý thị trường vốn Indonesia đã phản ứng bằng cách hạ ngưỡng công bố danh tính cổ đông từ 5% xuống còn 1%. Đồng thời, nước này cũng nâng tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do tối thiểu từ 7,5% lên 15% cùng với các biện pháp cải cách khác. Tuy nhiên, liệu những nỗ lực nhằm khôi phục niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đã đủ hay chưa? Việc MSCI loại bỏ 6 doanh nghiệp khỏi bộ chỉ số đã phần nào đưa ra câu trả lời.
MSCI cho biết vẫn chưa thêm cổ phiếu Indonesia vào các chỉ số thị trường mới nổi khi đang đánh giá tính nhất quán và hiệu quả của các chính sách mới, đặc biệt là những chính sách liên quan đến tính minh bạch của các bên liên quan và kế hoạch tăng yêu cầu cổ phiếu lưu hành tự do tối thiểu.
