Phát biểu tại Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp 2026 diễn ra sáng nay (2/4/2026), ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với năm trước.
Theo đó, có 106 doanh nghiệp phát hành riêng lẻ, huy động thành công 576.000 tỷ đồng, tăng 31,6% so với năm 2024. Phát hành trái phiếu ra công chúng cũng tăng mạnh với tổng giá trị đăng ký chào bán đạt 51.980 tỷ đồng, tăng trưởng 36%.
Đặc biệt, tỷ lệ chậm trả gốc, lãi có xu hướng giảm. Khung pháp lý hoàn thiện cùng mức độ minh bạch của doanh nghiệp được cải thiện đã giúp niềm tin của nhà đầu tư dần phục hồi.
| |
Mặc dù vậy, ông Nguyễn Hoàng Dương cũng chỉ ra thực tế, vẫn còn tồn tại một số đơn vị chậm trả gốc, lãi trái phiếu, gây tâm lý lo ngại cho nhà đầu tư. Chính vì vậy, việc siết chặt kỷ luật thị trường, giám sát chặt chẽ và thực thi các chế tài là rất cần thiết để doanh nghiệp thực hiện nghiêm nghĩa vụ của đơn vị phát hành.
Về thị trường TPDN năm 2026, Phó Chủ tịch UBCK chỉ ra thách thức khi áp lực đáo hạn vẫn rất lớn. Năm nay, tổng giá trị trái phiếu đến hạn là 190.400 tỷ đồng (thấp hơn 1,7% so với mức đáo hạn 193.700 tỷ đồng của năm 2025).
"Áp lực này buộc doanh nghiệp phải chủ động tái cơ cấu tài chính hoặc tìm kiếm các nguồn vốn thay thế. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn cũng sẽ giúp loại bỏ các doanh nghiệp yếu, củng cố vị thế cho các doanh nghiệp phát hành tốt, giúp cấu trúc thị trường bền vững hơn", ông Dương nhận định.
Trong bối cảnh lãi suất huy động tăng, lãnh đạo UBCKNN cảnh báo không chỉ chi phí huy động TPDN cũng sẽ tăng theo mà thị trường cũng sẽ tái định giá rủi ro, đồng thời nhà đầu tư cũng thận trọng và chọn lọc hơn. Bối cảnh này đòi hỏi doanh nghiệp phát hành phải minh bạch thông tin và có phương án sử dụng vốn hiệu quả nếu muốn tiếp cận thị trường.
Mặc dù thị trường TPDN vẫn còn gặp nhiều thách thức, song UBCK khẳng định, cơ quan quản lý đang hướng thị trường phát triển theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững thông qua các giải pháp đồng bộ. Dù TPDN đang chiếm tỷ lệ nhỏ trong cơ cấu vốn của nền kinh tế, song trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang phải đối mặt với tình trạng mất cân đối kỳ hạn, TPDN sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong cung ứng vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.
Định hướng của UBCK là sẽ thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao năng lực tài chính của tổ chức phát hành, tăng trách nhiệm của các đơn vị trung gian. Đồng thời, hướng nhà đầu tư cá nhân vào các sản phẩm an toàn hơn (trái phiếu phát hành ra công chúng, trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm, có tài sản đảm bảo hoặc bảo lãnh thanh toán). Cơ quan quản lý cũng sẽ đẩy mạnh thực hiện xếp hạng tín nhiệm và công bố thông tin về sử dụng vốn nhằm hạn chế tình trạng phát hành thiếu kiểm soát, lấy lại niềm tin của nhà đầu tư.
Đối với trái phiếu phát hành ra công chúng, hiện đang có dự thảo Nghị định chào bán trái phiếu ra công chúng cho các dự án PPP để thu hút nguồn lực tư nhân vào phát triển hạ tầng.
Đối với phát hành riêng lẻ, quan điểm của cơ quan quản lý là định hướng đây là kênh đầu tư phù hợp cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Dự thảo mới đang được xây dựng cũng có quy định mới, xác định rõ vai trò của doanh nghiệp phát hành, đơn vị cung cấp dịch vụ và yêu cầu minh bạch thông tin tài chính của doanh nghiệp phát hành, mục đích sử dụng vốn cũng như giám sát sử dụng vốn sau phát hành.
Với các doanh nghiệp chưa niêm yết, việc giám sát sử dụng vốn sau phát hành TPDN để thực hiện dự án tại địa phương sẽ được phân cấp cho chính quyền địa phương thực hiện.
"UBCKNN cam kết đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý thị trường TPDN, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo kỷ cương. Sự phát triển lành mạnh của thị trường TPDN không thể tách rời trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Cơ quan quản lý nhà nước giữ vai trò kiến tạo và giám sát; doanh nghiệp phát hành cần minh bạch và sử dụng vốn hiệu quả; nhà đầu tư cần chủ động nâng cao hiểu biết và thận trọng trong quyết định. Thị trường TPDN sở hữu tiềm năng rất lớn để trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. UBCKNN cam kết luôn đồng hành cùng các thành viên thị trường trong việc hoàn thiện khung khổ pháp lý, nâng cao minh bạch và kỷ luật cho sự phát triển bền vững", ông Nguyễn Hoàng Dương khẳng định.