Trong bối cảnh áp lực giao thông và môi trường ngày càng gia tăng, ngày 31/3, Sở Xây dựng TP.HCM phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy phương tiện giao thông cơ giới cá nhân phát thải thấp tại TP.HCM: Giải pháp về công nghệ, chính sách và thị trường”.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh TP.HCM, trung tâm kinh tế lớn với hơn 13 triệu dân đang phải đối mặt với những thách thức ngày càng rõ nét: nhu cầu đi lại phụ thuộc chủ yếu vào phương tiện cá nhân, tình trạng ùn tắc kéo dài, chất lượng không khí suy giảm và lượng phát thải khí nhà kính gia tăng.
Những áp lực này không chỉ đặt ra yêu cầu cấp thiết về hạ tầng, mà còn buộc thành phố phải tái định hình cách tiếp cận đối với giao thông đô thị trong dài hạn.
Sự kiện là một phần trong sáng kiến Climate Promise do UNDP triển khai với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản. Trong khuôn khổ sáng kiến này, UNDP đã thực hiện một nghiên cứu kỹ thuật toàn diện, nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng chính sách, xác định ưu tiên đầu tư và đề xuất các giải pháp khả thi thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp tại TP.HCM.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Bùi Hoài An, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM nhấn mạnh, phát triển giao thông xanh không chỉ là xu thế mà còn là nền tảng và động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia trên thế giới.
Tại Việt Nam, phát triển giao thông xanh không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là đột phá quan trọng, không chỉ đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là cuộc cách mạng toàn diện về thể chế, nhân lực và quản trị quốc gia; đồng thời là động lực để xây dựng và phát triển một nền công nghiệp nội địa có khả năng tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược, cũng như thúc đẩy hợp tác sâu rộng, hiệu quả và thực chất.
Ở góc độ quốc tế, theo bà Francesca Nardini, Phó trưởng Đại diện UNDP tại Việt Nam, thông qua sáng kiến này, UNDP đang phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam nhằm chuyển hóa các cam kết khí hậu quốc gia thành các hành động cụ thể, dựa trên bằng chứng trong thực tiễn.
Bà cũng nhấn mạnh một thông điệp quan trọng, không tồn tại một giải pháp duy nhất cho quá trình chuyển đổi. Thay vào đó, cần một cách tiếp cận tích hợp, kết hợp giữa chính sách, đầu tư và quan hệ đối tác, với vai trò dẫn dắt của Nhà nước, sự đổi mới của khu vực tư nhân và sự tham gia của người dân.
Các nội dung thảo luận tại Hội thảo cho thấy rõ tính phức tạp của bài toán chuyển đổi. Từ việc so sánh các công nghệ phương tiện phát thải thấp, đánh giá mức độ sẵn sàng của thị trường và hạ tầng, đến phân tích hành vi người dùng, tất cả đều cho thấy quá trình chuyển đổi không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là sự thay đổi trong nhận thức và thói quen đi lại của xã hội.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tập trung trao đổi về cơ chế chính sách và cơ hội đầu tư, cũng như các hành động ưu tiên và mô hình thí điểm có thể triển khai trong thời gian tới. Những mô hình này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “bàn đạp” để thúc đẩy hợp tác công, tư, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông sạch tại TP.HCM.
Từ góc nhìn tổng thể, Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ thông tin mà còn mở ra một hướng tiếp cận mang tính hệ thống là kết nối giữa khoa học, chính sách, thị trường, hành vi xã hội. Đây chính là yếu tố then chốt để đảm bảo quá trình chuyển đổi không chỉ khả thi về mặt kỹ thuật mà còn bền vững về lâu dài.